Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Engels gras - Armeria maritima

Andere namen

Frysk: Seegers

English: Thrift

Français: Armérie maritime

Deutsch: Grasnelke

Verouderde of andere namen: Statice armeria

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Caryophyllales

Familie: Plumbaginaceae (Strandkruidfamilie)

Geslacht: Armeria (Engels gras)

Soort: Armeria maritima

Naamgeving (Etymologie): De Nederlandse naam heeft te maken met de grasachtige bladen. Armeria is ontstaan uit de Keltische woorden ar (nabij) en mo(er) (de zee), dus een plant die nabij de zee groeit. Maritima betekent van of aan de zee.

Ondersoorten: Armeria maritima subsp. maritima en Armeria maritima subsp. halleri. Elders komen ook nog veel meer ondersoorten voor.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Mei, juni, juli, augustus, september.

Afmeting: 5-50 cm.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Wortels: Een dikke, vertakte wortelstok.


herbariaunited.org


herbariaunited.org


herbariaunited.org


herbariaunited.org

Stengels: De rechtopstaande, kort behaarde bloemstelen zijn bladloos. De plant vormt zoden.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bladeren: De diepgroene, ietwat vlezige, lijnvormige bladeren worden tot 5 mm breed. Meestal hebben ze één nerf en een gave rand.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bloemen: Tweeslachtig. De geurende bloemen vormen samen dichtbloemige hoofdjes van1½-2½ cm breed. Meestal zijn ze roze, maar soms rood of wit. Elke bloem (6-8 mm) heeft vijf kroonbladen. De kelkbuis heeft behaarde ribben, maar tussen de ribben kunnen ze kaal of behaard zijn. De kelkslippen zijn kort genaald. Onder het hoofdje zie je een aantal schutbladen. De buitenste schutbladen hebben een groene middenstreep die vaak eindigt in een spitsje. De binnenste schutbladen zijn vliezig en stomp. Onder de bloeiwijze bevindt zich een naar beneden wijzende, iets uitstaande schede. Elke bloem heeft een eenhokkig bovenstandig vruchtbeginsel, vijf stijlen, vijf stempels en eveneens vijf meeldraden.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vruchten: Een eenzadige, openspringende vrucht (een driekleppige doosvrucht), met een vliezige kelk. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Tweezaadlobbig.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bodem: Zonnige plaatsen op droge tot vochtige, matig voedselarme tot matig voedselrijke, zilte grond (zand, leem, zavel, lichte klei en stenige plaatsen).
Armeria maritima subsp. halleri: Op zinkhoudende grond.

Groeiplaatsen: Hoge zandige kwelders (schorren), groene stranden, zeedijken, zeeklippen, grasland (brak hooiland en laag blijvend grasland achter zeedijken), bermen van gepekelde autowegen, rotsen (bergen), zeeduinen, tuunwallen (Texel) en op zandduintjes langs het IJsselmeer.
Armeria maritima subsp. halleri: Grasland (zinkweiden en gazons van vroegere metaalfabrieken) en bermen (langs wegen in de buurt van metaalfabrieken waar in de bodem zinkafval is verwerkt).

Verspreiding

Wereld
Kuststreken in koude en gematigde streken op het noordelijk halfrond en in Europese berggebieden.


gbif.org

Nederland: Armeria maritima subsp. maritima: Vrij algemeen op de Waddeneilanden, vrij zeldzaam langs de Waddenzeekust, in het Deltagebied en aan de Hondsbossche Zeewering, zeldzaam langs het IJsselmeer. Soms in het binnenland in gepekelde bermen van autosnelwegen.
Armeria maritima subsp. halleri: Zeer zeldzaam langs de Geul in Zuid-Limburg.
Rode lijst 2012. Kwetsbaar. Trend sinds 1950: sterk afgenomen. Vrij zeldzaam. Oorspronkelijk inheems.


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Armeria maritima subsp. maritima: Zeer zeldzaam in het kustgebied. De soort is hier sterk achteruit gegaan. Er zijn nog slechts 3 vindplaatsen na 1972, waarvan er mogelijk intussen 2 zijn verdwenen Alleen in het Zwin bij Knokke komt de soort nog in groter aantal voor.
Armeria maritima subsp. halleri: Zeldzaam in de buurt van Balen en Mol.
Rode lijst. Met verdwijning bedreigd. Beschermd.

Wallonië: Armeria maritima subsp. halleri: Zeer zeldzaam, o.a. in zinkweiden langs de Vesder.
Rode lijst. Met verdwijning bedreigd. Beschermd.

Toepassingen

De plant wordt ook in de siertuin gebruikt en dan vaak met rode bloemen.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 3, Jan Kops (1814)


Flora Batava, deel 3, Jan Kops (1814)


Naauwkeurige beschrijving der aardgewassen. Eerste boek. Van allerley boomen, Abraham Munting (1696)


British entomology, deel 2, J. Curtis (1823-1840)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Deutschlands flora, deel 1, J. Sturm, J.W. Sturm (1796-1798)


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Flora Parisiensis, deel 6, P. Bulliard (1776-1781)


Statice armeria
Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)


Armeria maritima
Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)


Armeria maritima subsp. elongata
Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)


Armeria sibirica
Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)


Bilder ur Nordens Flora, deel 1, Carl Axel Magnus Lindman (1922-1926)


The vegetable system, A history of the aggregates, or cluster-headed plants, deel 5, John Hill (1772)


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)


Favourite flowers of garden and greenhouse, deel 3, E. Step, D. Bois, D.G.J.M. Bois (1896-1897)


Hortus Romanus juxta Systema Tournefortianum, deel 6, Giorgio Bonelli (1783-1816)


Hortus botanicus Vindobonensis, deel 1, N.J. von Jacquin (1770)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 7, J.E. Sowerby (1867)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 7, J.E. Sowerby (1867)


Botanische wandtafeln, A. Peter (1901)


Botanischer Bilderatlas nach dem natürlichem Pflanzensystem, K. Hoffmann, E. Dennert (1911)


Plantarum seu stirpium icones, deel 1, M. de Lobel (1581)


Hortus floridus, fasicle pars altera, C. van de Passe (1614)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra