Wilde planten in Nederland en België

Esparcette - Onobrychis viciifolia

Frysk:

English: Sainfoin

Français: Sainfoin

Deutsch: Esparsette

Synoniemen: Onobrychis sativa, Hedysarum onobrychis

Familie: Fabaceae (Vlinderbloemenfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Onobrychis betekent ezelvoer. Het is afgeleid van de Griekse woorden onos (ezel) en bruko (bijten). Viciifolia betekent wikkebladig.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Hoofdbloei: Mei t/m juli.

Afmeting: 20-70 cm.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


alice7777 -
CC BY-NC 4.0


Bernd Haynold -
CC BY 2.5

Wortels: Een forse penwortel.


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


bisque.cyverse.org - CC BY-NC 3.0


herbariaunited.org

Stengels: De opstijgende tot rechtopstaande stengels zijn kaal of zacht behaard.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bladeren: De bladen staan dicht opeen aan de stengeltop. Ze zijn oneven geveerd met zes tot veertien paar, langwerpig-eironde deelblaadjes. Ze zijn 8-24 mm lang en 3-8 mm breed.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bloemen: Tweeslachtig. De bloemsteel is 1 mm lang. De bloemen vormen samen langgesteelde, okselstandige trossen. De bloemtrossen zijn voor de bloei langwerpig-eirond. De kroobladen zijn 1-1,4 cm lang en paarsroze met een rood gestreepte vlag en zeer korte zwaarden. De kelktanden zijn twee (soms tot vier) keer zo lang als de kelkbuis. Ze zijn met lange, afstaande haren begroeid. Van de tien meeldraden zijn de bovenste aan de voet vrij en in het midden met de andere meeldraden vergroeid.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vruchten: Een doosvrucht, die niet openspringt. De peulen zijn vrij klein (5-8 mm lang), halfrond tot omgekeerd eirond en bezet met stekels. Ze bevatten één zaadje en worden verspreid als een klit. Tweezaadlobbig.


kuleuven-kulak.be/bioweb


kuleuven-kulak.be/bioweb


bertrant.bui - tela-botanica.org -
CC BY-SA 2.0 FR


Digitale zadenatlas

Biotoop

Bodem: Zonnige, warme plaatsen op droge tot matig vochtige, matig voedselrijke, stikstofarme, kalkrijke grond (mergel).

Groeiplaatsen: Grasland (kalkgrasland), langs spoorwegen (spoorbermen), bermen en kalkhellingen.

Verspreiding

Wereld: Oorspronkelijk uit het Middellandse-Zeegebied en Zuidwest-Azië, noordelijk tot in de Alpen. Ingeburgerd elders in Europa. Nu noordelijk tot in Zuid-Zweden. Ook op een aantal plaatsen ingeburgerd in Noord-Amerika.

Nederland: Zeldzaam. Het meest in Zuid-Limburg. Ingeburgerd in de 19de eeuw.

Vlaanderen: Zeldzaam.
Wallonië:
Vrij algemeen in Lotharingen (de zuidelijke Ardennen). Elders zeldzamer.

Toepassingen

Esparcette is een oud cultuurgewas en was vroeger in kalkgebieden een belangrijke veevoederplant.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 20, Jan Kops en F.W. van Eeden (1898)


Cruijdeboek, deel 4, Rembert Dodoens. Corenen, Legumina, Distelen ende dyerghelijcke (1554)


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885)


Flora von Deutschland in Abbildungen nach der Natur, Zweite auflage, deel 9, J. Sturm, E.H.L. Krause, K.G. Lutz (1901-1907)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 3, J.E. Sowerby (1864)


Flora Parisiensis, deel 1, P. Bulliard (1776-1781)


Atlas des plantes de France, deel 2, Amédée Masclef (1890)


Nouvelle iconographie fourragère, Atlas, J. Gourdon, P. Naudin (1865-1871)


Hortus Romanus juxta Systema Tournefortianum, deel 7, Giorgio Bonelli (1783-1816)


Rariorum plantarum historia, deel 2, C. Clusius (1601)


Hortus Eystettensis, deel 3, Bessler, Basilius (1620)


Deutschlands flora, deel 5, J. Sturm, J.W. Sturm (1804-1806)


Botanischer Bilderatlas nach dem natürlichem Pflanzensystem, K. Hoffmann, E. Dennert (1911)


British entomology, deel 6, J. Curtis (1823-1840)


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)


Flora regni borussici, deel 9, A.G. Dietrich (1841)


Florae Austriaceae, deel 4, N.J. von Jacquin (1776)


Introductio generalis in rem herbariam, deel 3, A.Q. Rivinus (1690-1777)


Plantarum seu stirpium icones, deel 2, M. de Lobel (1581)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL