Framboos

Namen

Wetenschappelijk: Rubus idaeus

Nederlands: Framboos

Frysk: Framboas

English: Red raspberry (American red raspberry, Canby red raspberry, Common red raspberry, Indian summer raspberry, Raspberry, Western red raspberry)

Français: Framboise

Deutsch: Himbeere

Familie: Rozenfamilie, Rosaceae

Geslacht: Rubus, Braam

Kruising: De kruising van Framboos en Braam is Rubus x idaeoides.

Naamgeving: Rubus is verwant aan het Latijnse ruber (rood). Idaeus is afgeleid van de berg Ida op Kreta.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Halfstruik, struik.

Winterknoppen: Fanerofyt.

Bloeimaanden: Mei, juni, juli.

Afmeting: 60-150 cm.


RhinoMind - CC BY-SA 4.0


Tsungam - CC BY-SA 3.0


Cillas - GFDL


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl

Wortels: Veel wortelopslag.


storage.idigbio.org - CC BY-NC 3.0


storage.idigbio.org - CC BY-NC 3.0


storage.idigbio.org - CC BY-NC 3.0


storage.idigbio.org - CC BY-NC 3.0

Stengels: De tweejarige takken staan rechtop. Ze zijn niet of zeer zwak gestekeld.


Matti Virtala - CC0


Vmenkov - CC BY-SA 3.0


© Peter Venema - verspreidingsatlas.nl


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl

Bladeren: Meestal zijn de bladeren vijf- of zeventallig geveerd, soms drietallig. Van onderen zijn ze witviltig. Ze hebben zittende zijblaadjes. De steunblaadjes zijn priemvormig.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Julcatai - CC BY-SA 3.0


d.wine - CC BY-SA 3.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Bloemen: Tweeslachtig. De bloeiwijze is pluimvormig. De witte bloemen zijn 0,9-1,1 cm. Ze hebben vijf langwerpige kroonbladen, die eerst rechtop en later uitgespreid staan. Ze vallen spoedig af en zijn korter dan de kelkbladen. Deze zijn na de bloei teruggebogen.


Wo st 01 - CC BY-SA 3.0 de


Aiwok - CC BY-SA 3.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Vruchten: Een steenvrucht. De eetbare frambozen zijn dof donker paarsrood (sommige soorten zijn geel), behaard en laten bij rijpheid los van de kegelvormige bloembodem. De zaden zijn langlevend (langer dan vijf jaar). Tweezaadlobbig.


dzn.eldoc.ub.rug.nl


dzn.eldoc.ub.rug.nl


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Biotoop

Bodem: Meestal halfbeschaduwde plaatsen op vochtige, maar niet natte, matig voedselrijke, matig zure tot neutrale, kalkarme grond met een goed verterende strooisellaag (allerlei grondsoorten, maar het meest op zand en leem).

Groeiplaatsen: Kapvlakten, bossen (open plekken in loofbossen, moerasbossen, bronbossen en langs boswegen), bosranden, struwelen, langs spoorwegen (spoordijken), ruigten, zeeduinen, rotsspleten en in knotwilgen (in kleigebieden).

Verspreiding

Wereld:Koude en gematigde streken op het noordelijk halfrond.

Framboos - Rubus idaeus

Nederland:Vrij algemeen in het oosten en midden van het land, in Zuid-Limburg en in de Hollandse en Zeeuwse duinen. Elders zeldzaam.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Algemeen. Oorspronkelijk inheems.

Framboos

verspreidingsatlas.nl

Rubus x idaeoides (Basterdframboos)

verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen:Vrij algemeen, maar zeldzaam in de Polders en in delen van de Vlaamse Zandstreek.
Rode lijst. Thans niet bedreigd.

Framboos - Rubus idaeus

Wallonië:Algemeen in het Maasgebied en in de Ardennen en vrij algemeen in Brabant.

Toepassingen

Frambozen bevatten veel vitamine C. De vruchten hebben een specifieke smaak en zijn afhankelijk van het ras lichtrood tot donkerrood gekleurd. Ook komen rassen voor met geelgekleurde vruchten. Frambozen worden zowel vers gegeten als verwerkt in frambozenjam, vruchten op siroop, tot bavarois, tot sap, tot puree en saus. Ze worden ook als losse vruchten ingevroren. Het sap van de frambozen zorgen in tegenstelling tot de bladeren voor een versnelde darmwerking. De bladeren hebben (door de looistoffen) een diarree remmende werking. Deze looistoffen werden vroeger gebruikt om de baarmoeder effectief te laten samentrekken bij de bevalling. De bladeren moeten na het plukken worden gedroogd op een droge en luchtige plaats. Van de gedroogde bladeren kan thee worden getrokken. De bloemen werden door Dodonaeus in een mengsel met honing aanbevolen tegen onder meer ooginfecties. De framboos wordt tegenwoordig gebruikt in medicijnen voor kinderen om er een lekker smaakje aan te geven.

Oude illustraties


Flora Batava, deel 2, Jan Kops (1807)


Flora Batava, deel 2, Jan Kops (1807)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen, deel 4, Johann Carl Krauss (1800)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen, deel 4, Johann Carl Krauss (1800)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885 - 1905)


Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)

© 2001-2017 K.M. Dijkstra