Wilde planten in Nederland en BelgiŽ

Gebogen driehoeksvaren - Gymnocarpium dryopteris

Frysk: Boekfear

English: Oak fern

FranÁais: Gymnocarpe fougŤre du chÍne

Deutsch: Eichenfarn

Synoniemen: Beukvaren, Gebogen beukvaren, Currania dryopteris, Phegopteris dryopteris, Dryopteris linnaeana, Thelypteris dryopteris, Polypodium dryopteris

Familie: Cystopteridaceae

Naamgeving (Etymologie): Gymnocarpium is afgeleid van gumnos (naakt) en carpos (vrucht). Dryopteris komt van het Griekse drys of dryos (eik) en pteris (varen), waarmee bedoeld wordt een varen die op een eik kan groeien.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Sporenplant.

Winterknoppen: Geofyt.

Rijpe sporen: Juni, juli, augustus, september.

Afmeting: 10-45 cm.


Konrad Lackerbeck -
CC0


Walter Siegmund -
CC BY-SA 3.0


Walter Siegmund -
CC BY-SA 3.0


Griensteidl -
CC BY-SA 3.0

Wortels: De lange, dunne, zwarte, glanzende en kruipende wortelstok is niet behaard, maar begroeid met tot 2 mm dikke schubben.


lod.ansp.org -
CC BY-NC 3.0


usuherbarium.usu.edu -
CC0-1.0


web.corral.tacc.utexas.edu -
CC0-1.0


plantdata.bio.cmich.edu -
CC BY-NC 3.0

Stengels: De breekbare bladsteel is zeer dun en 2 tot 3 maal zo lang als het blad. De steel is bovenaan strokleurig en aan de voet of soms voor een groot deel zwart. De bladsteel is aan de basis van de bladschijf verdikt. De bladsteel draagt alleen aan de voet enige schubben, maar is verder kaal.


AlbertHerring -
CC BY 2.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0


Marko.Eesti -
CC BY-SA 3.0


Bartosz Cuber -
CC BY-SA 3.0

Bladeren: De tere, dunne en onbehaarde bladeren staan bijna loodrecht op de bladstelen. Ze zijn in omtrek ongeveer driehoekig en worden tot 45 cm lang. De deelblaadjes zijn mat geelgroen, teer en bijna doorschijnend. Ze hebben een eigenaardige geur. De onderste twee deelblaadjes zijn bijna even groot als de rest van de bladschijf. De bladsteel en bladspil zijn glad of hooguit met enkele klierharen. Ze zijn sterk geknikt ten opzichte van elkaar. De bladen sterven in het najaar af.


Radio Tonreg -
CC BY 2.0


Walter Siegmund -
CC BY-SA 3.0


Walter Siegmund -
CC BY-SA 3.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0

Vruchten: De kleine, bruine sporenhoopjes zijn rond tot eirond en staan (verspreid) tot acht stuks in rijen aan beide kanten van de middennerf aan de rand.


Walter Siegmund -
CC BY-SA 3.0


Walter Siegmund -
CC BY-SA 3.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0

Biotoop

Bodem: Beschaduwde plaatsen op vochtige, voedselarme tot matig voedselrijke, matig stikstofrijke, meestal zwak zure tot soms zure of kalkrijke grond (zand, leem en stenige plaatsen).

Groeiplaatsen: Bossen (steile wanden van bosgreppels en sprengen, naaldbossen, loofbossen en in kuilen van omgevallen bomen), houtwallen, beschaduwde hellingen, soms op oude muren (stadsmuren, grachtkanten, sluismuren),waterkanten (beekoeverwallen en tussen basaltblokken van voormalige zeedijken) en in knotbomen.

Verspreiding

Wereld: Koude en gematigde streken op het noordelijk halfrond, vooral in gebergten. In ScandinaviŽ is zij een van de algemeenste bosplanten.

Nederland: Zeldzaam.

Vlaanderen: Zeer zeldzaam in het ZoniŽnwoud. Ook is de soort na 1972 nog op een kademuur in de haven van Oostende aangetroffen. Sterk afgenomen.
WalloniŽ:
Vrij zeldzaam in het Maasgebied en in de Ardennen.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 12, Jan Kops, P. M. E. Gevers Deijnoot en F. A. Hartsen (1865)


Wit eycken Varen
Cruijdeboek, deel 3, Rembert Dodoens. Wortelen, medecynale cruyden, ende quaden hinderlijcke ghewassen (1554)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 12, J.E. Sowerby (1886)


American fern journal, deel 4 (1914)


Ferns (a history of Ferns): British and exotic, deel 4, E.J. Lowe (1839)


The ferns of Great Britain and Ireland, T. Moore (1855)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL