Wilde planten in Nederland en België

 Nederlandse namen   Wetenschappelijke namen 

Geel zonneroosje - Helianthemum nummularium

Frysk: Giel sinneroaske

English: Sunrose

Français: Hélianthème commun

Deutsch: Gewöhnliches Sonnenröschen

Synoniemen: Helianthemum chamaecistus, Helianthemum vulgare

Familie: Cistaceae (Zonneroosjesfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Helianthemum is afgeleid van het Griekse helios (zon) en anthos (bloem). Nummularium komt van het Latijnse nummulus (kleine munt).

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid, halfstruikje.

Winterknoppen: Chamaefyt.

Bloeimaanden: Mei, juni, juli, augustus, september.

Afmeting: 10-40 cm.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Stefan.lefnaer -
CC BY-SA 4.0


Stefan.lefnaer -
CC BY-SA 4.0

Wortels


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0

Stengels: De stengels zijn opstijgend tot liggend. De behaarde bloeistengels sterven na de vruchtzetting af, niet-bloeiende stengeldelen leven meerdere jaren en worden min of meer houtig.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


AnRo0002 -
CC0


AnRo0002 -
CC0


Bernd Haynold -
CC BY 2.5

Bladeren: De tegenoverstaande, behaarde blaadjes zijn iets leerachtig en eirond tot smal langwerpig. De bovenkant is meestal groen, de onderkant vaak witviltig of soms groen. De twee steunblaadjes zijn langwerpig.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


André Karwath aka -
CC BY-SA 2.5


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0

Bloemen: Tweeslachtig. De gele, 1,2-2 cm grote bloemen vormen samen trossen met één tot twaalf bloemen aan het einde van een stengel. Elke bloem heeft vijf kroonbladen en vijf kelkbladen, waarvan er twee duidelijk kleiner zijn. Er zijn veel meeldraden en een bovenstandig vruchtbeginsel met een stijl en stempel.. De bloemen groeien aan kromme steeltjes in de oksels van de schutblaadjes.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


AnRo0002 -
CC0

Vruchten: Een doosvrucht, die bij rijpheid met drie kleppen openspringt.. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Tweezaadlobbig.


Roger Culos - CC BY-SA 3.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante - CC BY-SA 4.0


Didier Roubaudi - tela-botanica.org - CC BY-SA 2.0 FR


Digitale zadenatlas

Biotoop

Bodem: Zonnige plaatsen op vrij droge, voedselarme, niet bemeste, kalkrijke grond (stenige plaatsen, zand en mergel).

Groeiplaatsen: Grasland (licht begraasd kalkgrasland), kalkhellingen en zeeduinen (oud duingrasland met een humeuze bodem).

Verspreiding

Wereld: Europa, behalve in de meest noordwestelijke delen. Oostelijk tot bij de Kaspische Zee. Niet in de laagvlakte tussen de Schelde en de Elbe.

Nederland: Zeer zeldzaam. De ondersoort Smal zonneroosje groeide vroeger op de Sint-Pietersberg en bij Cadzand. Voor het laatst gevonden in 1893.

Vlaanderen: Zeldzaam in het kustgebied en zeer zeldzaam in het Maasgebied.

Wallonië: Zeldzaam in het Maasgebied en in Lotharingen (de zuidelijke Ardennen).

Toepassingen

De plant wordt ook aangeplant in de siertuin. Er zijn cultivars met verschillende bloemkleuren, zoals wit, rood en roze. De bloemen zijn alleen geopend als de zon schijnt en de temperatuur boven de 20 °C is.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 17, Jan Kops en F.W. van Eeden (1885)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Botanischer Bilderatlas nach De Candolle's Natürlichem Pflanzensystem, Carl Hoffmann (1884)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)


Botanische wandplaten (1899)


Repräsentanten einheimischer Pflanzenfamilien in bunten Wandtafeln mit erläuterndem Text, C. Bollmann  (1879-1882)


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)


Atlas des plantes de France, deel 2, Amédée Masclef (1890)


Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)


Flora regni borussici, deel 4, A.G. Dietrich (1836)


Botanische Wandtafeln, A. Peter (1901)


Pflanzenleben des Schwarzwaldes, Friedrich Oltmanns (1927)


Annales des sciences naturelles. Botanique. Serie 7, deel 20 (1895)


Icones et descriptiones plantarum, deel 2, A.J. Cavanilles (1793)


© 2001-2020 K.M. Dijkstra