Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Geelhartje - Linum catharticum

Andere namen

Frysk: Gielhertsje

English: Fairy Flax

Français: Lin purgatif

Deutsch: Purgier-Lein

Verouderde of andere namen:

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Malpighiales

Familie: Linaceae (Vlasfamilie)

Geslacht: Linum (Vlas)

Soort: Linum catharticum

Naamgeving (Etymologie): Linum is afgeleid van het Griekse linon (draad), omdat in de bast lange vezels voorkomen. Catharticum betekent afvoerend of purgerend (purgeervlas). Geelhartje is giftig en werd vroeger gebruikt als laxeermiddel.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Eenjarig of tweejarig, zelden overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Therofyt.

Bloeimaanden: Juni, juli, augustus.

Afmeting: 5-20 cm.


AfroBrazilian - CC BY-SA 3.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


https://www.kuleuven-kulak.be


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Wortels: Worteldiepte tot 10 cm.


http://herbariaunited.org/


http://herbariaunited.org/


http://herbariaunited.org/


http://herbariaunited.org/

Stengels: De rechtopstaande stengels zijn spichtig, kaal, blauwgroen en gaffelvormig vertakt. Meestal is er maar één stengel.


Hajotthu - CC BY 3.0


Benjamin Zwittnig - CC BY 2.5 si


bertrant.bui - CC BY-SA 2.0 FR


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Bladeren: De tegenoverstaande blaadjes zijn langwerpig. Ze hebben maar één nerf, zijn ongeveer 1 cm breed en zeer fijn getand.


Fornax - CC BY-SA 3.0


bertrant.bui - CC BY-SA 2.0 FR


https://www.kuleuven-kulak.be


https://www.kuleuven-kulak.be

Bloemen: Tweeslachtig. De bloemen vormen samen een ijle bloeiwijze, die voor de bloei voorover hangt. De bloemen zijn vijftallig en 4-6 mm groot. Kroonbladen met een witte plaat en een gele nagel. Er zijn vijf gewone meeldraden en vijf tandvormige, tot honingklieren omgevormde meeldraden. Elke bloem heeft vier of vijf kelkbladen van 2-3 mm en met één nerf. Langs de rand groeien klierharen.


Kristian Peters - CC BY-SA 3.0


Benjamin Zwittnig - CC BY 2.5 si


Biodehio - CC BY-SA 3.0


Biodehio - CC BY-SA 3.0

Vruchten: Een bolronde doosvrucht. De zaden zijn langlevend (langer dan vijf jaar). Tweezaadlobbig.


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


dzn.eldoc.ub.rug.nl


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige, open plaatsen op matig voedselarme, niet bemeste, vochtige tot vrij natte, neutrale (zwak zure tot kalkhoudende), maar meestal basische grond (zand, leem, zavel, veen en mergel).

Groeiplaatsen: Heide (grazige heide op leem en langs heidepaadjes), grasland (open plekjes in neutraal, kalkhoudend schraal grasland en beekdalhooiland), bermen, moerassen (open plekken in kalkmoeras of soms in trilveen), waterkanten (langs vennen o.i.v. kalkrijke kwel), drooggevallen zandplaten, klippen, zeeduinen (noordhellingen, duinvalleien en binnenduinweiland) en afgravingen. In Wallonië ook op droge, rotsachtige kalkhellingen.

Verspreiding

Wereld: Het grootste deel van Europa. Oostelijk tot in de gebergten van Zuidwest-Azië (Kaukasus en Oeral). Ook op IJsland, in oostelijk Noord-Amerika en Nieuw-Zeeland.


gbif.org

Nederland: Plaatselijk vrij algemeen in Zuid-Limburg, Zeeland, het Lauwersmeergebied, de Noordoostpolder en in de duinen. Elders zeer zeldzaam.
Rode lijst 2012. Kwetsbaar. Trend sinds 1950: sterk afgenomen. Vrij zeldzaam. Oorspronkelijk inheems.


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Vrij zeldzaam in de duinen. Elders zeer zeldzaam. Sterk afgenomen.
Rode lijst. Bedreigd.

Wallonië: Vrij algemeen ten zuiden van de lijn Samber en Maas. Elders zeer zeldzaam.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 7, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall (1836)


Flora Batava, deel 7, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall (1836)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen, deel 3, Johan Carl Krauss (1796)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen, deel 3, Johan Carl Krauss (1796)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)


Bilder ur Nordens Flora, deel 1, Carl Axel Magnus Lindman (1922-1926)


Svensk botanik, deel 4, J.W. Palmstruch e.a. (1807)


Medical Botany, deel 5, W. Woodville, W.J. Hooker, G. Spratt (1832)


Herbarium Blackwellianum, deel 4, E. Blackwell (1760)


Kräuterbuch, Unsere Heilpflanzen in Wort und Bild, Friedrich Losch (1914)


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 2, J.E. Sowerby (1864)


Flora Londinensis, deel 3, William Curtis (1778-1781)


British entomology, deel 6, J. Curtis (1823-1840)


Flora regni borussici, deel 2, A.G. Dietrich (1834)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra