Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Gekroesd fonteinkruid - Potamogeton crispus

Andere namen

Frysk: Krollich bearzerûch

English: Curled Pondweed

Français: Potamot crépu

Deutsch: Krauses Laichkraut

Verouderde of andere namen:

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Alismatales

Familie: Potamogetonaceae (Fonteinkruidfamilie)

Geslacht: Potamogeton (Fonteinkruid)

Soort: Potamogeton crispus

Naamgeving (Etymologie): Potamogeton is afgeleid van het Griekse potamos (rivier) en geiton (buurman), m.a.w. een rivierbewoner. Crispus betekent gekroesd.

Kruising: Potamogeton x lintonii is de kruising van Gekroesd fonteinkruid en Puntig fonteinkruid.

Dit Fonteinkruid is de steriele hybride tussen Gekroesd- en Puntig fonteinkruid en staat op vergelijkbare plaatsen waar die beide stamouders ook graag groeien. Nederland valt geheel binnen het Europese deel van de beide stamouders en ze komt zeldzaam verspreid voor door het hele land. Ze heeft de habitus van een weinig krachtig Gekroesd fonteinkruid. De rhizomen zijn zwak ontwikkeld en de stengels zijn afgeplat en hebben op een of twee van de bredere zijkanten ervan een ondiepe, overlangse groef. De bladen zijn vlak of iets gekroesd en nagenoeg zonder tandjes langs de bladrand behalve nabij de stompe tot spitse bladtop (meerdere bladen controleren !). De steunblaadjes zijn aan de voet vergroeid en de middennerf wordt aan beide kanten begeleid door holtes die breed beginnen aan de basis van het blad maar snel versmallen tot een nauwe band die zich uitstrekt tot of nabij de bladtop.
René van Moorsel, 2014 - CC BY-SA 3.0

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hydrofyt.

Bloeimaanden: Mei, juni, juli, augustus.

Afmeting: 20-100 cm.


Augustin Roche - CC BY-SA 2.0 FR


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Augustin Roche - CC BY-SA 2.0 FR

Wortels: Een korte vertakte, kruipende wortelstok.


Liliane Roubaudi - CC BY-SA 2.0 FR


Dean Wm. Taylor - CC BY 2.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


http://herbariaunited.org/

Stengels: De stengels zijn naar boven toe vertakt en bovenaan zigzagsgewijs geknikt en afgeplat, met twee groeven.


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Leslie J. Mehrhoff - CC BY 3.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Bladeren: De ondergedoken bladeren zijn glanzend heldergroen of rossig, smal langwerpig, gegolfd, gekroesd, gezaagd en doorschijnend. Ze hebben een halfstengelomvattende voet, een afgeronde top en worden 0,5-1,5 cm breed en tot 10 cm lang. Aan de top van de bladrand zitten scherpe tandjes en vaak ook langs de rest van de bladrand. De steunblaadjes zijn klein en niet vergroeid.


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Leslie J. Mehrhoff - CC BY 3.0


Hugues Tinguy - CC BY-SA 2.0 FR

Bloemen: Tweeslachtig. De groenige bloemen groeien in vrij losse, korte aren met weinig bloemen. De aren hebben vrij lange stelen, die na de bloei omlaag krommen.


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Panek - GFDL

Vruchten: Een steenvrucht. De vruchten zijn vierdelig. De nootjes uit één bloem zijn aan de voet met elkaar vergroeid. Ze zijn 5-6 mm lang en hebben een haakvormig gekromde snavel, die ongeveer even lang is als de rest van het nootje. Tweezaadlobbig.


Mathieu Menand - CC BY-SA 2.0 FR


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige plaatsen in niet te ondiep, helder, matig voedselrijk tot voedselrijk, soms iets vervuild, zoet, zelden zwak brak, stilstaand of zwak stromend, zwak zuur tot kalkrijk water met een bodem van zand, leem, zavel en klei met weinig organische stof.

Groeiplaatsen: Water (sloten, kanalen, vijvers, plassen, drinkpoelen, grachten, afwateringskanaaltjes, kleiputten, oude rivierlopen, afgravingen, geulen in het winterbed van rivieren en beken en soms ook in bosbeken).

Verspreiding

Wereld: Gematigde en tropische streken in Azië, Australië, de oostelijke helft van Afrika en in Europa, behalve in het hoge noorden. Ingeburgerd in Noord-Amerika.


gbif.org

Nederland: Vrij algemeen, maar zeldzaam in Zeeland, in Flevoland, op de Waddeneilanden, op de Veluwe en in Zuid-Limburg.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Algemeen. Oorspronkelijk inheems.

Gekroesd fonteinkruid

verspreidingsatlas.nl

Gekroesd fonteinkruid x Puntig fonteinkruid (Potamogeton x lintoni)

verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Vrij algemeen, maar zeldzaam in de Polders.
Rode lijst. Thans niet bedreigd.

Wallonië: Plaatselijk vrij algemeen, maar zeldzaam in de Ardennen.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 8, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall (1844)


Flora Batava, deel 8, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall (1844)


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 9, J.E. Sowerby (1869)


Flora Londinensis, deel 5, William Curtis (1784-1788)


Atlas des plantes de France, deel 3, Amédée Masclef (1893)


Pusillum fonti-lapathum
Plantarum seu stirpium icones, deel 1, M. de Lobel (1581)


Pflanzenleben des Schwarzwaldes, Friedrich Oltmanns (1927)


Hortus Romanus juxta Systema Tournefortianum, deel 4, Giorgio Bonelli (1783-1816)


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)


Pflanzenleben: Erster Band: Der Bau und die Eigenschaften der Pflanzen, deel 1, A.J. Kerner von Marilaun, A. Hansen,(1887-1891)


Das Pflanzenreich, Potamogetonaceae, deel 11, H.G.A. Engler (1907)


Rariorum plantarum historia, deel 2, C. Clusius (1601)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra