Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Gele helmbloem - Pseudofumaria lutea

Andere namen

Frysk: Giele helmblom

English: Yellow Corydalis

Français: Corydale jaune

Deutsch: Gelber Lerchensporn

Verouderde of andere namen: Corydalis lutea

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Ranunculales

Familie: Papaveraceae (Papaverfamilie)

Geslacht: Pseudofumaria (Muurhelmbloem)

Soort: Pseudofumaria lutea

Naamgeving (Etymologie): Pseudofumaria is afgeleid van het Griekse pseudos (vals) en fumaria (duivenkervel), dus de onechte duivenkervel. Lutea betekent geel.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Mei, juni, juli, augustus, september, oktober.

Afmeting: 15-30 cm.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Wortels: Een vertakte wortelstok (een vrijwel geheel massieve knol).


herbariaunited.org


herbariaunited.org


herbariaunited.org


herbariaunited.org

Stengels: De opstijgende, rijk vertakte, kantige stengels zijn dicht bebladerd. Polvormend.


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


bertrant.bui - CC BY-SA 2.0 FR

Bladeren: De verspreidstaande bladeren zijn gesteeld en dubbel geveerd met smal langwerpige slippen. De deelblaadjes aan het eind zijn vaak drielobbig, maar de rand van de ingesneden bladeren is gaaf. De bladstelen zijn van boven vlak, zonder duidelijke vleugelranden.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Bloemen: Tweeslachtig. De heldergele, 1-2 cm grote bloemen vormen samen trossen van vijf tot zestien bloemen, aan het eind van de stengels. Ze staan horizontaal of iets naar boven gericht en tegenover de bovenste bladen. De bloem heeft een korte spoor en staat horizontaal of schuin omhoog op rechte steeltjes. De twee getande kelkbladen zijn 4-6 mm lang, maar vallen snel af. Er zijn vier vergroeide meeldraden en het vruchtbeginsel is bovenstandig en heeft één stijl met een stempel.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vruchten: Een hangende doosvrucht. De stijl valt af. De zwarte, iets glanzende zaden hebben een wit afstaand, getand aanhangsel (een mierenbroodje). Tweezaadlobbig.


https://www.kuleuven-kulak.be


dzn.eldoc.ub.rug.nl


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige tot vaak licht beschaduwde plaatsen op droge tot vochtige, matig voedselrijke, kalkrijke, stenige plaatsen (o.a. op mergel).

Groeiplaatsen: Muren (in voegen van oude muren van gebouwen, tuinmuren, kerkhofmuren, muren langs beken, kasteelgrachten en kaden), tussen straatstenen, aan de voet van muren, langs spoorwegen (spoorwegterreinen), rotsen (kalkrijke rotswanden en puinhellingen) en stadswallen.

Verspreiding

Wereld: Oorspronkelijk uit het zuidelijke deel van de Alpen en de Jura. Ingeburgerd in Midden- en West-Europa.


gbif.org

Nederland: Zeldzaam in Zuid-Limburg en in het rivierengebied, vooral in stedelijke gebieden. Elders zeer zeldzaam.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Vrij zeldzaam. Ingeburgerd in de 19de eeuw. Beschermd.


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Vrij zeldzaam in de Leemstreek en in enkele steden (o.a. in Brugge, Brussel, Gent, Antwerpen en Leuven). Elders zeldzamer.
Rode lijst. Criteria niet van toepassing.

Wallonië: Vrij zeldzaam in het Maasgebied. Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam.

Toepassingen

Gele helmbloem wordt veel in tuinen aangeplant.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 15, Jan Kops en F.W. van Eeden (1877)


Flora Batava, deel 15, Jan Kops en F.W. van Eeden (1877)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Deutschlands flora, deel 14, J. Sturm, J.W. Sturm (1831-1833)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 1, J.E. Sowerby (1863)


Botanischer Bilderatlas nach De Candolle's Natürlichem Pflanzensystem, Carl Hoffmann (1884)


Botanischer Bilderatlas nach De Candolle's Natürlichem Pflanzensystem, Carl Hoffmann (1884)


Figures of the most beautiful, useful and uncommon plants, described in the gardeners’ dictionary, deel 1, P. Mille (1755-1760)


Illustratio systematis sexualis Linnaei, J.S. Miller (Mueller, Müller), M.B. Borckhausen, (1770-1777)


Dictionnaire des sciences naturelles, Plates Botanique, deel 4 (1816-1830)


Introductio generalis in rem herbariam, deel 3, A.Q. Rivinus (1690-1777)


Fumaria lutea montana
Plantarum seu stirpium icones, deel 1, M. de Lobel (1581)


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)


The botanic garden, deel 2, B. Maund (1827-1828)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra