Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Geoord helmkruid - Scrophularia auriculata

Andere namen

Frysk: Wjukjehelmblom

English: Water Figwort

Français: Scrofulaire aquatique

Deutsch: Wasser-Braunwurz

Verouderde of andere namen: Scrophularia balbisii, Scrophularia aquatica

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Lamiales

Familie: Scrophulariaceae (Helmkruidfamilie)

Geslacht: Scrophularia (Helmkruid)

Soort: Scrophularia auriculata

Naamgeving (Etymologie): Scrophularia is afgeleid van scrophula (krop of halszweer), vanwege het vroegere gebruik om kropgezwellen (scrofulose, een varkensziekte) te genezen. Auriculata betekent met oortjes.

Opmerking: In het verleden werden Geoord helmkruid en Gevleugeld helmkruid vaak met elkaar verward (Scrophularia aquatica).

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Juni, juli, augustus, september.

Afmeting: 60-120 cm.


Notafly2 - CC BY-SA 3.0


https://www.kuleuven-kulak.be


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


kuleuven-kulak.be

Wortels


http://herbariaunited.org/


http://herbariaunited.org/


http://herbariaunited.org/


http://herbariaunited.org/

Stengels: Stengels met vleugels, die tot 1 mm breed worden.


Acabashi - CC BY-SA 4.0


kuleuven-kulak.be


Isidre blanc - CC BY-SA 4.0


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl

Bladeren: De donkergroene bladeren zijn aan de voet hartvormig. Ze zijn stomp gekarteld en vaak zitten er één of twee paar oortjes aan de bladsteel. De bovenste stengelbladen zijn gezaagd en hebben geen oortjes. De schutbladen zijn vrijwel allemaal lijnvormig.


J.F. Gaffard - CC BY-SA 3.0


kuleuven-kulak.be


Mathieu Menand - CC BY-SA 2.0 FR


bertrant.bui - CC BY-SA 2.0 FR

Bloemen: Tweeslachtig. De bloemen zijn donker paarsachtig bruin en 0,8 tot 1 cm. Aan de voet zijn ze geelgroen. De kelkslippen  hebben een brede vliezige rand.


kuleuven-kulak.be


Isidre blanc - CC BY-SA 4.0


kuleuven-kulak.be


.kuleuven-kulak.be

Vruchten: Een doosvrucht. De zaden zijn langlevend (langer dan vijf jaar). Tweezaadlobbig.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige, warme plaatsen op natte, matig voedselrijke tot voedselrijke, zwak zure tot kalkhoudende, humeuze grond (zand, leem, veen, zavel en klei).

Groeiplaatsen: Waterkanten (o.a. rivier- en beekoeverwallen en langs kwelrijke sloten en greppels), dijken, moerassen (venen) en grasland (kwelplekken in weidegebieden), natte ruigten en soms op open plekken in natte bossen.

Verspreiding

Wereld: West-Europa, Noordwest-Afrika en op de Azoren. Elders plaatselijk ingeburgerd.


gbif.org

Nederland: Plaatselijk vrij algemeen in Zuid-Limburg, vrij zeldzaam in het rivierengebied, aangrenzende laagveengebieden en de Kempen en zeldzaam in Zeeland. Elders zeer zeldzaam. Niet op de waddeneilanden.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Algemeen. Oorspronkelijk inheems.


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Plaatselijk vrij algemeen. Het meest in het Maasgebied en de Leemstreek.
Rode lijst. Thans niet bedreigd.

Wallonië: Plaatselijk vrij algemeen, maar zeldzaam tot zeer zeldzaam in de Ardennen.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 17, Jan Kops en F.W. van Eeden (1885)


Flora Batava, deel 17, Jan Kops en F.W. van Eeden (1885)


A curious herbal, deel 1, E. Blackwell (1737)


Hortus Berolinensis, deel 1, C.L. Willdenow (1803-1806)


Flora Carniolica, deel 1, G.A. Scopoli (1771)


Plantarum seu stirpium icones, deel 1, M. de Lobel (1581)

   

© 2001-2018 K.M. Dijkstra