Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Geschubde mannetjesvaren - Dryopteris affinis

Andere namen

Frysk:Rûge mantsjefear

English:Scaly Male Fern

Français:Dryoptéris écailleux

Deutsch:Spreuschuppiger Wurmfarn

Verouderde of andere namen:Dryopteris pseudomas, Dryopteris x tavelii, Dryopteris borrerii,
Beschubde mannetjesvaren, Gevlekte niervaren, Geschubde niervaren

Classificatie

Klasse: Pteropsida

Orde: Filicales

Familie: Dryopteridaceae (Niervarenfamilie)

Geslacht: Dryopteris (Niervaren)

Soort: Dryopteris affinis

Naamgeving (Etymologie): Dryopteris komt van het Griekse drys of dryos (eik) en pteris (varen), waarmee bedoeld wordt een varen die op een eik kan groeien. Affinis betekent verwant.

Ondersoorten:Er worden een aantal ondersoorten onderscheiden: subsp. affinis, subsp. borreri, subsp. pseudodisjuncta en subsp. cambrensis.

Kruising:Geschubde mannetjesvaren kan een bastaard vormen metMannetjesvaren (Dryopteris x tavelii).

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur:Overblijvend.

Plantvorm:Sporenplant.

Winterknoppen:Hemikryptofyt.

Rijpe sporen:Juli, augustus, september, oktober.

Afmeting: 30-80 cm.


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


Rense Haveman -CC BY-NC-SA 3.0 NL


Andrea Moro -CC BY-SA 4.0


Andrea Moro -CC BY-SA 4.0

Wortels:Dewortelstok staat rechtop. De schubben zijn zwartbruin.


http://herbariaunited.org/


http://herbariaunited.org/


http://herbariaunited.org/


http://herbariaunited.org/

Stengels: De bladspil is tot bovenaan dicht beschubd. De schubben zijn donkerder (zwartbruin) dan die van Mannetjesvaren en worden naar boven toe kleiner en priemvormig.


Piet Bremer -CC BY-NC-SA 3.0 NL


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl

Bladeren: De leerachtige bladeren lijken op die van Mannetjesvaren, maar zijn vaak lichter groen. 's Winters blijven ze lang groen. Dedeelblaadjes hebben een donkere vlek bij de bladspil. Ze zijn bijna rechthoekig en de zijkanten zijn niet of nauwelijksgekarteld. De rand is zwak omgekruld en de top is recht afgeknot. Ze zijn ondiep gekarteld-gezaagd en blijven meestal kleiner dan die van Mannetjesvaren.


Rense Haveman -CC BY-NC-SA 3.0 NL


Rense Haveman -CC BY-NC-SA 3.0 NL


© Sipke Gonggrijp - verspreidingsatlas.nl


© Sipke Gonggrijp - verspreidingsatlas.nl

Vruchten:Sporen  aan de onderzijde van het blad. De dekvliesjes zijn gewelfd met een omgebogen rand.


© Sipke Gonggrijp - verspreidingsatlas.nl


Andrea Moro -CC BY-SA 4.0


Andrea Moro -CC BY-SA 4.0


Liliane Roubaudi -CC BY-SA 3.0

Bodem: Beschaduwde plaatsen op matig droge tot vochtige, matig voedselrijke tot voedselrijke grond.

Groeiplaatsen: Bossen (loofbossen en naaldbossen).

Verspreiding

Wereld:Deze varen heeft een zuidelijker verspreidingsgebied dan Mannetjesvaren. Op de Azoren, Canarische eilanden en Madeira en in West- en Midden-Europa, Marokko, Sicilië en voormalig Joegoslavië en noordelijk Turkije tot aan de Kaukasus en de Kaspische Zeekust van Iran.


gbif.org

Nederland:Zeldzaam in Flevoland en in het oosten en zuiden van het land. Elders zeer zeldzaam.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Zeldzaam. Oorspronkelijk inheems.

Geschubde mannetjesvaren

verspreidingsatlas.nl

Dryopteris affinis subsp. affinis

verspreidingsatlas.nl

Dryopteris affinis subsp. borreri

verspreidingsatlas.nl

Dryopteris affinis subsp. pseudodisjuncta

verspreidingsatlas.nl

Dryopteris affinis subsp. cambrensis

verspreidingsatlas.nl

Geschubde mannetjesvaren x Mannetjesvaren

verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen:Zeer zeldzaam. Sterk afgenomen.
Rode lijst. Bedreigd.

Wallonië:Zeldzaam in Brabant, in het Maasgebied en in de Ardennen. Elders zeer zeldzaam.

© 2001-2018 K.M. Dijkstra