Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Gevlekt hertshooi - Hypericum maculatum subsp. maculatum

Andere namen

Frysk:

English: Imperforate St John's-wort

Français: Millepertuis taché

Deutsch: Geflecktes Johanniskraut

Verouderde of andere namen: Hypericum maculatum

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Malpighiales

Familie: Hypericaceae (Hertshooifamilie)

Geslacht: Hypericum (Hertshooi)

Soort: Hypericum maculatum ssp. maculatum

Naamgeving (Etymologie): Hertshooi betekent hard hooi. De plant heeft die naam te danken aan de harde en houtige stengels. Hypericum komt van het Griekse hypo en Erica (onder of tussen heide). Sommigen zeggen echter dat Hypericum verwijst naar de god Hyperion, vader van de zon in de Griekse mythologie, omdat de bloemen (net als de zon) heldergeel zijn. Maculatum betekent gevlekt.

Ondersoort: De andere ondersoort is Kantig hertshooi (Hypericum maculatum ssp. obtusiusculum). Door sommige flora's worden ze als twee verschillende soorten beschouwd (Hypericum maculatum en Hypericum dubium ). Beide ondersoorten zijn erg lastig van elkaar te onderscheiden.

Kruising: Frans hertshooi (Hypericum x desetangsii) is de kruising van Sint-Janskruid en Kantig hertshooi of Gevlekt hertshooi.
De hybride tussen Sint-Janskruid en Kantig hertshooi staat op zonnige of soms licht beschaduwde, droge tot vochtige, matig voedselarme tot matig voedselrijke, grazige en matig stikstofrijke, kalkarme tot kalkrijke grond. De plant groeit in ruige, droge, zure en schrale graslanden, in de zeeduinen en heiden, in lichte bossen en struwelen, in bosranden en houtwallen, in akkers, akkerranden en braakliggende grond. Verder op spoorwegemplacementen en –bermen, op industrie- en haventerreinen, in bermen en langs greppels, aan waterkanten en in afgravingen, tussen straatstenen en in plantsoenen. Ze is van meerdere vindplaatsen in Europa bekend, in Nederland weerspiegelt het kaartje vooral de activiteiten van plaatselijke floristen die alert zijn op deze kruising. Ze wordt waarschijnlijk vaak over het hoofd gezien. Het is lastig dit taxon te onderscheiden van de stamouders, vooral omdat ze terug kan kruisen met de stamouders en zo bastaardzwermen vormt. Herkenning lukt nog het beste door naast het aantal lijsten, de kelkbladen (op aanwezigheid tandjes) en de bladeren (op aanwezigheid weinig doorzichtige puntjes) te bestuderen.
René van Moorsel, 2015 - CC BY-SA 3.0


Fraai hertshooi
Pieter Stolwijk - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Fraai hertshooi
© Joop Verburg - verspreidingsatlas.nl


Fraai hertshooi
Fraai hertshooi © Erik Slootweg - CC BY-NC-ND 3.0


Fraai hertshooi
Fraai hertshooi © Erik Slootweg - CC BY-NC-ND 3.0

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Juni, juli, augustus, september.

Afmeting: 20-60 cm.


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Tigerente - CC BY-SA 3.0

Wortels: Een kruipende wortelstok.


http://herbariaunited.org/

Stengels: De rechtopstaande stengels zijn vierkantig met vier ongeveer even smalle lijsten. Ze zijn hol, hebben geen vleugels en zijn aan de voet uitgespreid. Ze kunnen daar gaan wortelen. Vaak groeien de planten in dichte groepen.


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Bladeren: De tegenoverstaande bladeren zijn elliptisch. Ze zijn zittend, netvormig generfd en zonder doorschijnende klieren of enkele op de bovenste bladen.


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Bloemen: Tweeslachtig. De korte, stijve bloeiwijzetakken staan schuin omhoog. De gele bloemen zijn 1,8-2 cm. De korte kelkbladen hebben een gave rand, zijn minder dan twee keer zo lang als breed en met zwarte klieren. Op de randen van de kroonbladenzitten geen zwarte punten. Door te wrijven pers je uit de bloemknoppen een paars vocht. Gevlekt hertshooi onderscheidt zich doordat de kelkbladen minder dan twee keer zo lang als breed zijn en de top heeft een gave rand. De bloeiwijzetakken staan onder een hoek van 30° af.


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Vruchten: Een doosvrucht. De vaak paars aangelopen vruchten hebben hoogtestrepen. De zaden zijn langlevend (langer dan vijf jaar). Tweezaadlobbig.


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Biotoop

Bodem: Zonnige of soms licht beschaduwde plaatsen op matig droge tot natte, matig voedselrijke, grazige grond.

Groeiplaatsen: Grasland, bosranden, bossen (open plekken), bermen en waterkanten (beekoevers, vaak in heuvelachtig of bergachtig terrein).

Verspreiding

Wereld: West-, Noord-, Midden- en Oost-Europa en in West-Azië.

Kantig hertshooi en Gevlekt hertshooi

gbif.org
Gevlekt hertshooi (Hypericum maculatum subsp. maculatum)


gbif.org

Hypericum maculatum

Nederland: Zeer zeldzaam in Zuid-Limburg.
Rode lijst 2012. Bedreigd. Trend sinds 1950: sterk afgenomen. Zeer zeldzaam. Oorspronkelijk inheems.

Gevlekt hertshooi

verspreidingsatlas.nl
Gevlekt hertshooi en Kantig hertshooi

verspreidingsatlas.nl

Frans hertshooi (Hypericum x desetangsii)

verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Vrij zeldzaam. Het meest in de westelijke Leemstreek en in de Kempen.
Rode lijst. Thans niet bedreigd.

Wallonië: Vrij algemeen in de Ardennen en in Lotharingen. Elders zeer zeldzaam.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra