Wilde planten in Nederland en België

Gevlekt longkruid - Pulmonaria officinalis

Frysk: Longkrûd

English: Common Lungwort

Français: Pulmonaire officinale

Deutsch: Geflecktes Lungenkraut

Synoniemen: Breed longkruid

Familie: Boraginaceae (Ruwbladigenfamilie)

Naamgeving (Etymologie): De plant werd vroeger gebruikt als geneesmiddel voor de longen. Pulmonaria is afgeleid van pulmo (long). Officinalis komt van het Latijnse officium (werkplaats, in plantkundig/medische verband is dat de apotheek). Officinalis betekent dus in gebruik in de apotheek / geneeskrachtig.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Maart, april, mei.

Afmeting: 10-30 cm.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Wortels: Een stevige, horizontaal groeiende wortelstok.


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0

Stengels: De stengels zijn ruw behaard. Polvormend.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bladeren: De gesteelde, wit gevlekte wortelbladen zijn driehoekig-eirond met een toegespitste top en een hartvormige voet. De zittende stengelbladen zijn eirond en zijn halfstengelomvattend.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bloemen: Tweeslachtig. De bloeiwijze is stijf behaard. De bloemen zijn eerst roze, maar later worden ze blauw. Ze zijn trompetvormig en ongeveer 1 cm lang. De kelk is buis- tot klokvormig. De tanden zijn driehoekig en half zo lang als de buis.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vruchten: Een splitvrucht. De nootjes zijn glanzend bruin met een vlezig aanhangsel. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Tweezaadlobbig.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Digitale zadenatlas

Biotoop

Bodem: Half beschaduwde tot beschaduwde plaatsen op vochtige, matig voedselrijke tot voedselrijke, lemige, humeuze, licht zure tot kalkrijke grond (leem en lemig zand).

Groeiplaatsen: Bossen (kalkrijke loofbossen, hellingbossen en beekdalbossen), zeeduinen (landgoedbossen langs de binnenduinrand), bij buitenplaatsen, struwelen, bosranden en langs holle wegen.

Verspreiding

Wereld: Midden- en Oost-Europa. Noordelijk tot in Zuid-Scandinavië, oostelijk tot in Polen, Slowakije en Roemenië en zuidelijk tot in Noord-Italië en de Balkan. Ingeburgerd in Groot-Brittannië.

Nederland: Zeldzaam in Zuid-Limburg. Elders alleen als stinsenplant.

Vlaanderen: Waarschijnlijk inheems in de Vlaamse Ardennen. Elders zeldzaam ingeburgerd, het meest in de Leemstreek.

Wallonië: Zeldzaam in Brabant en het Maasgebied. Elders zeer zeldzaam.

Toepassingen

Gevlekt longkruid wordt vaak toegepast in tuinen en wordt tot de stinsenplanten gerekend.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 9, Jan Kops en Johannes Everhardus van der Trappen (1846)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen, deel 1, Dirk Leonard Oskamp (1796)


Cruijdeboek, deel 1, Rembert Dodoens. Gheslacht, onderscheet, fatsoen, naemen, cracht ende werckinghe (1554)


Naauwkeurige beschrijving der aardgewassen. Tweede boek. Van alle lage boomen, en heesteren of struvellen. Abraham Munting (1696)


Botanischer Bilderatlas nach De Candolle's Natürlichem Pflanzensystem, Carl Hoffmann (1884)


Kräuterbuch, Unsere Heilpflanzen in Wort und Bild, Friedrich Losch (1914)


Svensk botanik, deel 2, J.W. Palmstruch e.a. (1803)


Iconographia botanica seu plantae criticae, H.G.L. Reichenbach (1823-1832)


Medical Botany, deel 2, W. Woodville, W.J. Hooker, G. Spratt (1832)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 7, J.E. Sowerby (1867)


Flore médicale, deel 5, F.P. Chaumeton (1831)


Plantae medicinales, deel 2, Nees von Esenbeck, M.F. Wijhe (1828-1833)


Deutschlands flora, deel 20, J. Sturm, J.W. Sturm (1845-1849)


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Bilder ur Nordens Flora, deel 1, Carl Axel Magnus Lindman (1922-1926)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)


Flora regni borussici, deel 4, A.G. Dietrich (1836)


Flora regni borussici, deel 5, A.G. Dietrich (1837)


Atlas des plantes de France, deel 3, Amédée Masclef (1893)


Flora Parisiensis, deel 2, P. Bulliard (1776-1781)


Plantarum seu stirpium icones, deel 1, M. de Lobel (1581)


© 2001-2020 K.M. Dijkstra