Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Gewone ereprijs - Veronica chamaedrys

Andere namen

Frysk: Blaublomke

English: Germander speedwell

Français: Veronique petit chêne

Deutsch: Gamander-Ehrenpreis

Verouderde of andere namen:

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Lamiales

Familie: Plantaginaceae (Weegbreefamilie)

Geslacht: Veronica (Ereprijs)

Soort: Veronica chamaedrys

Naamgeving (Etymologie): De naam ereprijs is mogelijk afkomstig van de Vlaamse botanist Dodoens, die de planten eer ende prijs oft loff gaf vanwege hun geneeskrachtige eigenschappen. Er zijn echter nog een tweetal verklaringen in omloop. Ereprijs zou zijn naam te danken hebben aan het feit dat in de Middeleeuwen winnaars van grote toernooien een krans kregen van deze bloemen. Een derde verklaring is dat een Frankische koning vele jaren aan huiduitslag leed en daarvoor, na goede raad van een jager, dit plantje gebruikte en genas van de huiduitslag. Toen gaf hij het plantje de naam ereprijs. Veronica is genoemd naar de heilige Veronica. Veronica zou in een zweetdoek de afdruk gekregen hebben van het aangezicht van Christus. Sommigen menen in de bloem een weergave te zien van die afdruk. Chamaedrys betekent kleine eik.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Chamaefyt.

Bloeimaanden: April, mei, juni.

Afmeting: 10-40 cm.


Metju - CC BY-SA 3.0


Karelj - Public Domain


$Mathe94$ - CC BY-SA 3.0


$Mathe94$ - CC BY-SA 3.0

Wortels: Worteldiepte tot 20 cm.


storage.idigbio.org - CC BY-NC 3.0


storage.idigbio.org - CC BY-NC 3.0


storage.idigbio.org - CC0-1.0


storage.idigbio.org - CC BY-NC 3.0

Stengels: De stengels zijn liggend, opstijgend of ze staan rechtop. Met twee tegenoverliggende rijen haren. De basis van de stengel kruipt en vormt wortels (wortelend op de knopen).


Beentree - GFDL


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Bladeren: De behaarde en wintergroene bladen zijn tegenoverstaand. Ze zijn eirond  tot langwerpig, gekarteld, aan de voet afgerond en kort gesteeld of zittend.


Beentree - GFDL


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Bloemen: Tweeslachtig. De bloemen vormen samen tegenoverstaande, gesteelde trossen in de oksels van de bovenste bladen. De vier kroonbladen  zijn helderblauw, donkerder geaderd, hebben een witte keel en zijn 0,8-1,4 cm lang. Het bovenste kroonblad is groter dan het onderste. De kelk is vierdelig. Het vruchtbeginsel  is bovenstandig met één stijl  en stempel.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Michael H. Lemmer - CC BY-SA 2.5


Andreas Eichler - CC BY-SA 4.0

Vruchten: Een doosvrucht. De hartvormige vruchten zijn 4-5 mm breed. De randen zijn behaard. Ze zijn korter dan de kelk. De zaden zijn kortlevend (één tot vijf jaar). Tweezaadlobbig.


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige tot licht beschaduwde plaatsen op matig droge tot matig vochtige, matig voedselrijke, zwak zure tot basische grond (slibrijk zand, leem, löss, mergel, stenige plaatsen en zavel, zelden op veen en niet op zware zeeklei).

Groeiplaatsen: Grasland (o.a. grasvelden en vochtig, licht bemest grasland), bermen, dijken, bossen (lichte plekken in loofbossen), bosranden, struwelen, heggen, zeeduinen, wallen, stenige plaatsen en hoge uiterwaarden.

Verspreiding

Wereld: Europa, behalve in enkele zuidelijke randgebieden. Oostelijk tot in Centraal Azië. Ingeburgerd in Noord-Amerika.


gbif.org

Nederland: Algemeen, maar vrij zeldzaam op de Waddeneilanden, in laagveengebieden, in het noordelijk zeekleigebied, in Zeeland en in Flevoland.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Algemeen. Oorspronkelijk inheems.


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Algemeen, maar vrij zeldzaam in de Polders.
Rode lijst. Thans niet bedreigd.

Wallonië: Algemeen.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 1, Jan Kops (1800)


Flora Batava, deel 1, Jan Kops (1800)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm (1796)


Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)

     

© 2001-2018 K.M. Dijkstra