| 
|  Klaas Dijkstra |
|
|
Gewone dotterbloem en Spindotterbloem |
|
|
Klik op een afbeelding om te vergroten. Gewone dotterbloem Spindotterbloem |
In het kort.
|
Uitgebreide beschrijving
Frysk Djerreblom en Spindjerreblom
English Marsh Marigold
Français Populage des marais et Populage des marais sous-esp. araneos
Deutsch Sumpf-Dotterblume und Dotterspinne
Synoniemen Spindotter
Familie Ranunculaceae (Ranonkelfamilie)
Naamgeving (Etymologie) Dotter verwijst naar het woord dooier, vanwege de gele kleur. Caltha is waarschijnlijk een verkorte naam voor calatha, dat is afgeleid van het Griekse kalathos (korfje) en zal dan betrekking hebben op de vorm van de bloem. Palustris betekent moeras en araneosa als een spin of spinnenweb.
Ondersoorten Gewone dotterbloem (Caltha palustris subsp. palustris) en Spindotterbloem (Caltha palustris subsp. araneosa). Soms onderscheidt men nog een derde ondersoort. Bosdotterbloem (Caltha palustris var. radicans).
Levensduur Overblijvend.
Plantvorm Hemikryptofyt of helofyt
Hoofdbloei Maart t/m mei (soms weer in augustus en september).
Afmeting 15-50 cm.
Gewone dotterbloem
|
|
|
|
|
|
Spindotterbloem
|
|
|
|
|
|
Wortels De stengels wortelen niet op de knopen.
Spindotterbloem-De stengels wortelen wel op de knopen.
Gewone dotterbloem
|
|
|
|
|
|
Spindotterbloem
|
|
|
Stengels Pollen vormend. De kantige, holle, geribde en rechtopstaande stengels zijn naar boven meestal sterk vertakt. Een vertakking eindigt in een bloem. De stengelknoppen onder de bloemen zijn hol en niet verdikt.
Spindotterbloem-De holle, kruipende of opstijgende stengels zijn naar boven weinig vertakt. De stengelknoppen onder de bloemen zijn massief gevuld en verdikt. Als de plant in de herfst bovengronds afsterft laten de stengelknoppen los. Deze kunnen dan nieuwe planten vormen.
Gewone dotterbloem
|
|
|
|
|
|
Spindotterbloem
|
|
|
|
|
|
Bladeren De verspreidstaande, kale, tot 15 cm brede, min of meer eironde bladeren zijn hartvormig, getand en glanzig. De onderste bladeren hebben meestal een lange steel, maar de bovenste zijn kleiner en vrijwel zittend.
Spindotterbloem-De kale, tot 15 cm brede bladeren zijn hartvormig, getand en glanzig. De onderste bladeren hebben meestal met een lange steel, de bovenste zijn kleiner en vrijwel zittend.
Gewone dotterbloem
|
|
|
|
|
|
Spindotterbloem
|
|
|
|
|
|
Bloemen Tweeslachtig. De glanzend gele bloemen zijn 2-5 cm. Aan de onderkant zijn ze vaak groenachtig. Er zijn meestal vijf bloemdekbladen, zelden meer (tot acht). Aan de voet zitten honingklieren. Bloemen met veel meeldraden en een bovenstandig vruchtbeginsel. Stengels meestal met vele bloemen.
Spindotterbloem-Stengels meestal met één of twee bloemen.
Gewone dotterbloem
|
|
|
|
|
|
Spindotterbloem
|
|
|
|
|
|
Vruchten en zaden Het vruchthoofdje bestaat uit vijf tot acht (maar soms meer) peulvormige kokervruchtjes in een krans. Rijpe zaden blijven drijven, waardoor de plant zich gemakkelijk langs de oevers van beken en sloten verspreidt. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Tweezaadlobbig.
|
|
|
|
|
|
Biotoop
Bodem Zonnige of halfbeschaduwde plaatsen op natte, matig voedselrijke of voedselrijke, weinig of niet bemeste grond (leem, zand, zavel, lichte klei (geen zeeklei) en laagveen). Vaak op kwelplekken en zoutmijdend.
Spindotterbloem-Zonnige of licht beschaduwde plaatsen op natte, zeer voedselrijke grond.
Groeiplaatsen Langs o.a. greppels, sloten, beken en kanalen, rietland, buitendijks rietland, nat licht bemest grasland, langs spoorsloten, bossen (moerasbossen, bronbossen en beschaduwde beekoevers.
Spindotterbloem-Waterkanten en moerassen, met name in het zoetwatergetijdengebied (bij hoog water overstroomd rietland).
Verspreiding
Wereld Caltha palustris. Gematigde en koude streken op het noordelijk halfrond.
Gewone dotterbloem. Voornamelijk in gematigde en koudere streken in Europa.
Spindotterbloem. In het kustgebied van West-Europa.
Nederland Gewone dotterbloem. Inheems. Vrij algemeen.
Spindotterbloem. Inheems. Zeldzaam.
Gewone dotterbloem
Spindotterbloem
België Gewone dotterbloem. Inheems. Vrij algemeen.
Spindotterbloem. Inheems. Zeldzaam.
Wetenswaardigheden
In de Middeleeuwen was de Dotterbloem een afweermiddel tegen boze geesten en een middel om de melkproduktie van het vee te verhogen. In Engeland had de plant de aardige bijnaam drunkard, 'dronkaard'. In de geneeskunde werd de plant gebruikt tegen geelzucht (de tekenleer) en ook wel tegen epilepsie en bloedarmoede. De bloemknoppen werden vroeger ingelegd in azijn en gegeten als kappertjes. Vee vermijdt de licht giftige plant. Hooi met een geringe hoeveelheid dotterbloemen kan voor vee geen kwaad, maar grote hoeveelheden leiden tot spijsverteringsstoringen.
2001-2026 K.M. Dijkstra - cc by-sa 4.0