Wilde planten in Nederland en België

Gewone hoornbloem (Glanzige hoornbloem) - Cerastium fontanum

Frysk: Gewoane spoarblom, Spoarblom

English: Common mouse-ear

Français: Céraiste commun

Deutsch: Gewöhnliches Hornkraut, Armhaariges Hornkraut

Synoniemen: Cerastium vulgare, Cerastium triviale.
Glanzende hoornbloem, Cerastium holosteoides, Cerastium fontanum subsp. glabrescens.

Familie: Caryophyllaceae (Anjerfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Cerastium komt van het Griekse ceras (hoorn), vanwege de als een hoorn uit de kelk stekende vrucht. Fontanum betekent in of bij een bron en vulgare gewoon of algemeen voorkomend. Holosteoides betekent gelijkend op Holosteum (Heelbeen).

Ondersoorten: Gewone hoornbloem (Cerastium fontanum subsp. vulgare) en Glanzige hoornbloem (Cerastium fontanum subsp. holosteoides).

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Chamaefyt.

Hoofdbloei: Gewone hoornbloem: April, mei, juni, juli, augustus, september, oktober, november.
Glanzige hoornbloem: Mei, juni, juli, augustus.

Afmeting: 5-45 cm.

Gewone hoornbloem


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Glanzige hoornbloem

© Niels Jeurink - verspreidingsatlas.nl


Pavel Šinkyrík -
CC BY-SA 3.0


Vincenzo Volonterio -
CC BY-NC-ND 4.0


© Adrie van Heerden -
CC BY-NC-ND 3.0

Wortels: Worteldiepte 10 tot 20 cm.

Gewone hoornbloem


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


herbariaunited.org

Glanzige hoornbloem


herbariaunited.org


herbariaunited.org


herbariaunited.org

Stengels: Gewone hoornbloem: De rechtopstaande, vaak paarsachtige stengels zijn rondom behaard, maar zonder klierharen (ze zijn dus niet kleverig). De plant is enigszins polvormend, met korte niet bloeiende scheuten aan de voet en zijstengels in de oksels.
Glanzige hoornbloem: De vaak paarsachtige stengels zijn rondom behaard, maar zonder klierharen. Ze zijn dus niet kleverig. De plant is enigszins polvormend, met korte niet bloeiende scheuten aan de voet en zijstengels in de oksels. De onderste stengelleden zijn kaal of bijna alle haren vormen één rij.

Gewone hoornbloem


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Glanzige hoornbloem


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0


Vincenzo Volonterio -
CC BY-NC-ND 4.0


Vincenzo Volonterio -
CC BY-NC-ND 4.0

Bladeren: Gewone hoornbloem: De tegenoverstaande, donkergroene, langwerpigebladeren zijn aan beidekanten behaard. Ze worden 1-3 cm lang en zijn zittend. De bladranden zijn gaaf.
Glanzige hoornbloem: De donkergroene, langwerpige bladen zijn aan beide kanten behaard. Ze worden 1-3 cm lang en zijn zittend. De schutbladen hebben meestal met witte randen. De bladen zijn kaal of heel dun behaard.

Gewone hoornbloem


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0

Glanzige hoornbloem

© Niels Jeurink - verspreidingsatlas.nl


Vincenzo Volonterio -
CC BY-NC-ND 4.0


© Frank van Gessele -
CC BY 3.0


© Adrie van Heerden -
CC BY-NC-ND 3.0

Bloemen: Gewone hoornbloem: Tweeslachtig. De witte, 0,4-1 cm grote bloemen groeien in ijle bloeiwijzen. De kroonbladen zijn diep uitgerand (tweelobbig) en even lang of meestal iets langer dan de kelkbladen. De 4-7 mm lange kelkbladen zijn begroeid met spitse haren. Elke bloem heeft een bovenstandig vruchtbeginsel met vijf stijlen. De schutbladen hebben meestal witte randen.
Glanzige hoornbloem: De kroonbladen zijn eveneens diep uitgerand (tweelobbig) en even lang of iets langer dan de kelkbladen. De kelkbladen zijn 5-8 mm en kaal of behaard. De haren zijn voor een deel stomp en een ander deel spits.

Gewone hoornbloem


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0


SB_Johnny -
CC BY-SA 3.0


Rasbak -
CC BY-SA 3.0

Glanzige hoornbloem

© Niels Jeurink - verspreidingsatlas.nl


Vincenzo Volonterio -
CC BY-NC-ND 4.0


Vincenzo Volonterio -
CC BY-NC-ND 4.0


Vincenzo Volonterio -
CC BY-NC-ND 4.0

Vruchten: Gewone hoornbloem: Een doosvrucht. De gekromde vruchten worden 0,8-1,2 cm lang. De zaden zijn langlevend (langer dan vijf jaar). Tweezaadlobbig.
Glanzige hoornbloem: De gekromde vruchten worden 1-1½ cm lang.

Gewone hoornbloem


Rasbak -
CC BY-SA 3.0


Rasbak -
CC BY-SA 3.0


Emmanuel Stratmains- tela-botanica.org -
CC BY-SA 2.0 FR


Digitale zadenatlas

Glanzige hoornbloem


Vincenzo Volonterio -
CC BY-NC-ND 4.0


Digitale zadenatlas

Biotoop

Bodem: Gewone hoornbloem: Zonnige, open tot grazige plaatsen op matig droge tot vochtige, matig voedselrijke tot voedselrijke, vaak humeuze, zwak zure tot kalkhoudende grond (vrijwel alle grondsoorten).
Glanzige hoornbloem: Zonnige tot licht beschaduwde, vrij open plaatsen op vochtige tot natte, voedselrijke, soms licht brakke grond (klei en duinzand).

Groeiplaatsen: Gewone hoornbloem: Grasland (o.a. grasvelden en vochtig, bemest grasland), bermen, dijken, tuinen, akkers, afgravingen (leemgroeven), bossen (langs boswegen), waterkanten (rivieroevers), zeeduinen (duinvalleien), op de bovenrand van schorren, hellingen, open plantsoenen en tussen straatstenen.
Glanzige hoornbloem: Waterkanten (periodiek overstroomde oevers in het zoetwatergetijdengebied), ruigten (nate ruigten), zeeduinen (in duinvalleien onder licht duinstruweel).

Verspreiding

Wereld: Gewone hoornbloem: Alle werelddelen.

Glanzige hoornbloem: West-Europa. Het meest in Groot-Britannië.

Nederland: Gewone hoornbloem: Algemeen.

Glanzige hoornbloem: Vrij zeldzaam in het zoetwatergetijdengebied, zeer zeldzaam in de duinen van Schiermonnikoog, Vlieland en Goeree.

Vlaanderen: Gewone hoornbloem: Algemeen.
Wallonië: Gewone hoornbloem: Algemeen.

Glanzige hoornbloem: Zeer zeldzaam.
Glanzige hoornbloem: Niet in Wallonië.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 4, Jan Kops (1822)


Deutschlands flora, deel 15, J. Sturm, J.W. Sturm (1833-1834)


Iconographia botanica seu plantae criticae, H.G.L. Reichenbach (1823-1832)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)


Flora Londinensis, deel 2, William Curtis (1777-1778)


British entomology, deel 5, J. Curtis (1823-1840)


Bilder ur Nordens Flora, deel 2, Carl Axel Magnus Lindman (1922-1926)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 2, J.E. Sowerby (1864)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL