Wilde planten in Nederland en België

Gewone hoornbloem en Glanzige hoornbloem - Cerastium fontanum

Frysk: Gewoane spoarblom en Spoarblom

English: Common mouse-ear

Français: Céraiste commun en Céraiste

Deutsch: Gewöhnliches Hornkraut en Armhaariges Hornkraut

Synoniemen: Cerastium vulgare, Cerastium triviale, Glanzende hoornbloem, Cerastium holosteoides, Cerastium fontanum subsp. glabrescens.

Familie: Caryophyllaceae (Anjerfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Cerastium komt van het Griekse ceras (hoorn), vanwege de als een hoorn uit de kelk stekende vrucht. Fontanum betekent in of bij een bron en vulgare gewoon of algemeen voorkomend. Holosteoides betekent gelijkend op Holosteum (Heelbeen).

Ondersoorten: Gewone hoornbloem (Cerastium fontanum subsp. vulgare) en Glanzige hoornbloem (Cerastium fontanum subsp. holosteoides).

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Chamaefyt, soms therofyt.

Hoofdbloei: April t/m november.

Afmeting: 5-45 cm.

Gewone hoornbloem


Klaas Dijkstra - cc by-nc-sa 3.0 nl


Klaas Dijkstra - cc by-nc-sa 3.0 nl


Klaas Dijkstra - cc by-nc-sa 3.0 nl


Klaas Dijkstra - cc by-nc-sa 3.0 nl

Glanzige hoornbloem

© Niels Jeurink - verspreidingsatlas.nl


Pavel Šinkyrík - cc by-sa 3.0


Vincenzo Volonterio - cc by-nc-nd 4.0


© Adrie van Heerden - cc by-nc-nd 3.0

Wortels: Worteldiepte 10 tot 20 cm.

Gewone hoornbloem


Neuchâtel Herbarium - cc by-sa 3.0


Neuchâtel Herbarium - cc by-sa 3.0


Neuchâtel Herbarium - cc by-sa 3.0


herbariaunited.org

Glanzige hoornbloem


herbariaunited.org


herbariaunited.org


herbariaunited.org


biodiversity - cc0

Stengels: De plant is enigszins polvormend. De rechtopstaande, vaak paarsachtige stengels zijn niet kleverig (geen klierharen). Met korte niet-bloeiende scheuten aan de voet en zijstengels in de oksels, zonder klierharen.
Gewone hoornbloem
: Alle stengelleden zijn rondom behaard.
Glanzige hoornbloem: De onderste stengelleden zijn kaal of met bijna alle haren één rij vormend.

Gewone hoornbloem


Klaas Dijkstra - cc by-nc-sa 3.0 nl


Klaas Dijkstra - cc by-nc-sa 3.0 nl


Klaas Dijkstra - cc by-nc-sa 3.0 nl


Klaas Dijkstra - cc by-nc-sa 3.0 nl

Glanzige hoornbloem


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante - cc by-sa 4.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante - cc by-sa 4.0


Vincenzo Volonterio - cc by-nc-nd 4.0


Vincenzo Volonterio - cc by-nc-nd 4.0

Bladeren: De tegenoverstaande, donkergroene, langwerpige bladen zijn aan beide kanten behaard. Ze worden 1-3 cm lang en zijn zittend. De bladranden zijn gaaf.
Gewone hoornbloem
: De bladen zijn aan beide zijden behaard.
Glanzige hoornbloem: De bladen zijn kaal of heel dun behaard.

Gewone hoornbloem


Klaas Dijkstra - cc by-nc-sa 3.0 nl


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante - cc by-sa 4.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante - cc by-sa 4.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante - cc by-sa 4.0

Glanzige hoornbloem

© Niels Jeurink - verspreidingsatlas.nl


Vincenzo Volonterio - cc by-nc-nd 4.0


© Frank van Gessele - cc by 3.0


© Adrie van Heerden - cc by-nc-nd 3.0

Bloemen: Tweeslachtig. De schutbladen hebben meestal witte randen. De kroonbladen zijn iets korter tot iets langer dan de kelkbladen. De witte, 0,4-1 cm grote bloemen groeien in ijle bloeiwijzen. De kroonbladen zijn diep uitgerand (tweelobbig). Elke bloem heeft een bovenstandig vruchtbeginsel met vijf stijlen.
Gewone hoornbloem
: De 4-7 mm lange kelkbladen zijn begroeid met spitse haren.
Glanzige hoornbloem: De kelkbladen zijn 5-8 mm lang en kaal of behaard. De haren zijn voor een deel stomp en een ander deel spits.

Gewone hoornbloem


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante - cc by-sa 4.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante - cc by-sa 4.0


SB_Johnny - cc by-sa 3.0


Rasbak - cc by-sa 3.0

Glanzige hoornbloem

© Niels Jeurink - verspreidingsatlas.nl


Vincenzo Volonterio - cc by-nc-nd 4.0


Vincenzo Volonterio - cc by-nc-nd 4.0


Vincenzo Volonterio - cc by-nc-nd 4.0

Vruchten en zaden: Een doosvrucht. De zaden zijn langlevend (langer dan vijf jaar). Tweezaadlobbig.
Gewone hoornbloem
: De gekromde vruchten worden (0,7-)0,8-1,1(-1,2) cm lang.
Glanzige hoornbloem: De gekromde vruchten worden (0,8-)1-1,4(-1,6) cm lang.

Gewone hoornbloem


Rasbak - cc by-sa 3.0


Rasbak - cc by-sa 3.0


Emmanuel Stratmains- tela-botanica.org - cc by-sa 2.0 fr


©2006 Digital Plant Atlas - cc by-nc-sa 3.0 nl

Glanzige hoornbloem


Vincenzo Volonterio - cc by-nc-nd 4.0


Jaap Oosterom - cc by-nc-nd 4.0


Alexey P. Seregin - ccc by-nc 4.0


©2006 Digital Plant Atlas - cc by-nc-sa 3.0 nl

Biotoop

Bodem: Gewone hoornbloem: Zonnige, open tot grazige plaatsen op matig droge tot vochtige, matig voedselrijke tot voedselrijke, vaak humeuze, zwak zure tot kalkhoudende grond (vrijwel alle grondsoorten).
Glanzige hoornbloem: Zonnige tot licht beschaduwde, vrij open plaatsen op vochtige tot natte, voedselrijke, soms licht brakke grond (klei en duinzand).

Groeiplaatsen: Gewone hoornbloem: Grasland (o.a. grasvelden en vochtig, bemest grasland), bermen, dijken, tuinen, akkers, afgravingen (leemgroeven), bossen (langs boswegen), waterkanten (rivieroevers), zeeduinen (duinvalleien), op de bovenrand van schorren, hellingen, open plantsoenen en tussen straatstenen.
Glanzige hoornbloem: Waterkanten (periodiek overstroomde oevers in het zoetwatergetijdengebied), ruigten (nate ruigten), zeeduinen (in duinvalleien onder licht duinstruweel).

Verspreiding

Wereld: Gewone hoornbloem: Alle werelddelen.

Glanzige hoornbloem: West- en Noord-Europa. Het meest in Groot-Britannië.

Nederland: Gewone hoornbloem: Inheems. Algemeen.

Glanzige hoornbloem: Inheems. Zeldzaam.

Vlaanderen: Gewone hoornbloem: Inheems. Algemeen.

Glanzige hoornbloem: Inheems. Zeer zeldzaam.

Wallonië: Gewone hoornbloem: Inheems. Algemeen.
Glanzige hoornbloem: Inheems. Zeer zeldzaam.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 4, Jan Kops (1822)


Deutschlands flora, deel 15, J. Sturm, J.W. Sturm (1833-1834)


Iconographia botanica seu plantae criticae, H.G.L. Reichenbach (1823-1832)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)


Flora Londinensis, deel 2, William Curtis (1777-1778)


British entomology, deel 5, J. Curtis (1823-1840)


Bilder ur Nordens Flora, deel 2, Carl Axel Magnus Lindman (1922-1926)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 2, J.E. Sowerby (1864)

2001-2022 K.M. Dijkstra - cc by-nc-sa 3.0 nl