Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Glad parelzaad - Lithospermum officinale

Andere namen

Frysk:

English: Common gromwell

Français: Grémil officinal

Deutsch: Echter Steinsame

Verouderde of andere namen:

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Boraginales

Familie: Boraginaceae (Ruwbladigenfamilie)

Geslacht: Lithospermum (Parelzaad)

Soort: Lithospermum officinale

Naamgeving (Etymologie): Lithospermum komt van het Griekse lithos (steen) en sperma, vanwege de harde deelvruchtjes, die men als zaden beschouwde. Officinale betekent geneeskrachtig of uit de apotheken.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Mei, juni, juli.

Afmeting: 30-100 cm.


Hans Toetenel -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


Stefan.lefnaer -
CC BY-SA 3.0


H. Zell -
CC BY-SA 3.0

Wortels: Een penwortel.


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


herbariaunited.org


herbariaunited.org

Stengels: De rechtopstaande stegels zijn bovenaan sterk vertakt. Ze zijn behaard en dicht bebladerd. De soort groeit vaak in pollen.


Stefan.lefnaer -
CC BY-SA 3.0


H. Zell -
CC BY-SA 3.0


Meneerke bloem -
CC BY-SA 3.0


Stefan.lefnaer -
CC BY-SA 3.0

Bladeren: De spitse, lijnvormige tot breed langwerpige bladeren hebben duidelijke nerven. De bovenste bladeren zijn zittend.


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


Meneerke bloem -
CC BY-SA 3.0


4028mdk09 -
CC BY-SA 3.0

Bloemen: Tweeslachtig. De bloemen groeien in ingerolde bebladerde bloeiwijzen. Ze zijn 4-6 mm, wit of iets groenig, trechtervormig met kleine keelschubben en behaard. De kelk is diep gedeeld.


MurielBendel -
CC BY-SA 4.0


© Hans Hillewaert -
CC BY-SA 3.0


H. Zell -
CC BY-SA 3.0


Bogdan Giusca -
CC BY-SA 1.0

Vruchten: Een splitvrucht. De vruchten bevatten vier nootjes. Deze zijn glanzend grijsachtig of lichtbruin. Tweezaadlobbig.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


Stefan.lefnaer -
CC BY-SA 3.0


Steve Hurst @ USDA-NRCS PLANTS Database


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Half beschaduwde, warme en iets open plaatsen op droge, voedselarme tot matig voedselrijke, stikstofrijke, maar niet bemeste, kalkrijke grond (duinzand, zavel, mergel en stenige plaatsen).

Groeiplaatsen: Heggen, struwelen, bosranden, zeeduinen (duindoornstruweel, meidoornstruweel en duinberkenbosranden), extensief beweide dijken, kalkhellingen (ruige, vaak stenige en beweide plaatsen), afgravingen (kalkgroeven) en soms in akkers.

Verspreiding

Wereld: Gematigde streken. In Europa, van het Middelandse zeegbied tot in Denemarken, Noord-Schotland en Polen, maar langs de Baltische kust nog wat noordelijker. Oostelijk tot in Midden-Azië. Ingeburgerd in o.a. Noord-Amerika en Zuid-Afrika.


gbif.org

Nederland: Vrij zeldzaam in de Zeeuwse en Hollandse duinen en in Zeeland en zeer zeldzaam in Zuid-Limburg en op de Waddeneilanden.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Zeldzaam. Oorspronkelijk inheems.


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Vrij zeldzaam in de duinen . Elders zeer zeldzaam.
Rode lijst. Zeer zeldzaam.

Wallonië: Vrij zeldzaam in het Maasgebied en in Lotharingen (de zuidelijke Ardennen). Elders zeer zeldzaam.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 13, Jan Kops, F. A. Hartsen en F.W. van Eeden (1868)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen, deel 5, Johann Carl Krauss (1800)


Deutschlands flora, deel 2, J. Sturm, J.W. Sturm (1801-1802)


Plantae medicinales, deel 2, Nees von Esenbeck, M.F. Wijhe (1828-1833)


Botanischer Bilderatlas nach De Candolle's Natürlichem Pflanzensystem, Carl Hoffmann (1884)



Botanischer Bilderatlas nach dem natürlichem Pflanzensystem, K. Hoffmann, E. Dennert (1911)


Genera plantarum florae germanicae, Dicotyledones Gamopetalae 2, deel 4, T.F.L. Nees von Esenbeck (1843)


New Kreüterbuch, L. Fuchs (1543)


Svensk botanik, deel 3, J.W. Palmstruch e.a. (1807)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 7, J.E. Sowerby (1867)


British entomology, deel 6, J. Curtis (1823-1840)


Medical Botany, deel 2, W. Woodville, W.J. Hooker, G. Spratt (1832)


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)


Flora Parisiensis, deel 3, P. Bulliard (1776-1781)


Plantarum seu stirpium icones, deel 1, M. de Lobel (1581)

© 2001-2019 K.M. Dijkstra