Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Gladde ereprijs - Veronica polita

Andere namen

Frysk: Glêd blaublomke

English: Grey Field-speedwell

Français: Véronique luisante

Deutsch: Glänzender Ehrenpreis

Verouderde of andere namen:

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Lamiales

Familie: Plantaginaceae (Weegbreefamilie)

Geslacht: Veronica (Ereprijs)

Soort: Veronica polita

Naamgeving (Etymologie): De naam ereprijs is mogelijk afkomstig van de Vlaamse botanist Dodoens, die de planten eer ende prijs oft loff gaf vanwege hun geneeskrachtige eigenschappen. Er zijn echter nog een tweetal verklaringen in omloop. Ereprijs zou zijn naam te danken hebben aan het feit dat in de Middeleeuwen winnaars van grote toernooien een krans kregen van deze bloemen. Een derde verklaring is dat een Frankische koning vele jaren aan huiduitslag leed en daarvoor, na goede raad van een jager, dit plantje gebruikte en genas van de huiduitslag. Toen gaf hij het plantje de naam ereprijs. Veronica is genoemd naar de heilige Veronica. Veronica zou in een zweetdoek de afdruk gekregen hebben van het aangezicht van Christus. Sommigen menen in de bloem een weergave te zien van die afdruk. Polita betekent gepolijst of glad.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Eenjarig.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Therofyt.

Bloeimaanden: April, mei, juni, juli, augustus, september, oktober.

Afmeting: 7-30 cm.


© Joop Verburg - verspreidingsatlas.nl

© Koen van Zoest - verspreidingsatlas.nl


bastus917 - CC BY-SA 2.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Wortels: Worteldiepte tot 10 cm.


s.idigbio.org - CC BY-NC 3.0


s.idigbio.org - CC BY-NC 3.0


bisque.iplantcollaborative.org - CC BY-NC 3.0


storage.idigbio.org - CC BY-NC 3.0

Stengels: De stengels liggen op de grond.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl

© Marian Baars - verspreidingsatlas.nl


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Bladeren: De donkergroene, meestal glanzende bladeren zijn eirond of soms langwerpig en diep gekarteld-gezaagd.


Veronica polita var. lilacina
Dalgial - CC BY-SA 3.0


Fornax- CC BY-SA 3.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Bloemen: Tweeslachtig. De 5-8 mm grote bloemen zijn donkerblauw of ze hebben een witte onderste slip, soms zijn ze helemaal wit. De zwak behaarde kelkslippen zijn breed eirond, spits tot toegespitst en bedekken elkaar met de randen onder de vrucht. De stijl is ongeveer 1½ mm en komt meestal ver buiten de insnijding van de vrucht uit.


© Joop Verburg - verspreidingsatlas.nl

© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


bastus917 - CC BY-SA 2.0

Vruchten: Een doosvrucht. De omgekeerd hartvormige vruchten zijn iets meer breed dan hoog. Ze hebben een vrij scherpe insnijding en zijn begroeid met verspreide klierharen en vele korte haartjes. De stijl steekt meestal duidelijk uit. De zaden zijn langlevend (langer dan vijf jaar). Tweezaadlobbig.


© Joop Verburg - verspreidingsatlas.nl

© Koen van Zoest - verspreidingsatlas.nl


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


dzn.eldoc.ub.rug.nl


dzn.eldoc.ub.rug.nl

 

 

Biotoop

Bodem: Zonnige, soms halfbeschaduwde, open plaatsen (pionier) op vochtige, voedselrijke tot zeer voedselrijke, stikstofrijke en vaak ook kalkrijke grond (vooral op klei).

Groeiplaatsen: Akkers, tuinen (moestuinen), omgewerkte bermen, braakliggende grond en langs spoorwegen (spoorwegterreinen).

Verspreiding

Wereld: Oorspronkelijk uit Zuidwest-Azië. Nu in alle gematigde en warmere streken van het noordelijk halfrond en in Argentinië.


gbif.org

Nederland: Zeldzaam in het rivierengebied, Zuid-Limburg, Zeeland en het noordelijk zeekleigebied. Elders zeer zeldzaam. Niet in Drenthe en op de Waddeneilanden.
Rode lijst 2012. Kwetsbaar. Trend sinds 1950: matig afgenomen. Vrij zeldzaam. Al voor 1500 ingevoerd (archeofyt).


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Zeldzaam, maar zeer zeldzaam in de Kempen. Het meest in het zuiden van Haspengouw.
Rode lijst. Thans niet bedreigd.

Wallonië: Zeldzaam, maar zeer zeldzaam in de Ardennen.
Rode lijst. Ernstig bedreigd.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 16, Jan Kops en F.W. van Eeden (1881)


Flora Batava, deel 16, Jan Kops en F.W. van Eeden (1881)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)

     

© 2001-2018 K.M. Dijkstra