Wilde planten in Nederland en BelgiŽ

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Gladde iep - Ulmus minor

Andere namen

Frysk: Iperenbeam

English: Small-leaved elm

FranÁais: Orme champÍtre

Deutsch: Feldulme

Verouderde of andere namen: Ulmus campestris, Ulmus carpinifolia, Ulmus procera, Veldiep

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Rosales

Familie: Ulmaceae (Iepenfamilie)

Geslacht: Ulmus (Iep)

Soort: Ulmus minor

Naamgeving (Etymologie): Ulmus is mogelijk afgeleid van het Keltische elm, waarmee de iep werd aangeduid, volgens anderen komt het van het Griekse iopos (schors), vanwege de kurkachtige schors van sommige soorten en volgens nog weer anderen is Ulmus afkomstig van lupus (wolf), vanwege de ruwe bladen. Minor betekent kleiner.

Kruising: De bastaard van Ruwe iep en Gladde iep is de Hollandse iep (Ulmus x hollandica). Deze boom wordt vaak aangeplant.

Hollandse iep


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


Tom Elm - CC BY-SA 4.0

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Boom.

Winterknoppen: Fanerofyt.

Bloeimaanden: Maart en april.

Afmeting: Tot 30 meter.


Luis FernŠndez GarcŪa -
CC BY-SA 2.5


Darkone -
CC BY-SA 2.1 es


AnRo0002 -
CC0


Miguelgalm -
CC BY-SA 3.0

Wortels: Veel wortelopslag.


Gmihail -
CC BY-SA 3.0 RS

Stam: De schors is bruingrijs met lange hoogtegroeven en kleine dwarse groeven.


AnRo0002 -
CC0


Robur.q -
CC BY-SA 4.0


Joanbanjo -
CC BY-SA 3.0


Lichtblick2012 -
CC BY-SA 4.0

Takken: De korte zijtakken staan onder een scherpe hoek af. Jonge takken zijn zacht behaard of kaal.


AnRo0002 -
CC0


AnRo0002 -
CC0


Ptelea -
CC BY-SA 4.0


Xemenendura -
CC BY-SA 3.0

Bladeren: De gladde, elliptische tot eironde bladeren zijn 5-10 cm lang. Ze zijn scherp getand en hebben zeven tot twaalf zijnerven (in de langste bladhelft acht tot veertien). Van boven zijn ze vrijwel kaal en glad, van onderen groeien er bundeltjes haren in de nerfoksels. De bladeren zijn het breedst in het midden. De bladsteel is 0,5-1Ĺ cm lang.


Ptelea -
CC BY-SA 4.0


Antonio Speranza -
CC BY-SA 3.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0

Bloemen: Tweeslachtig. De bloemen groeien op een zeer kort steeltje in een kluwenvormige bloeiwijze.


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0


AnRo0002 -
CC0


AnRo0002 -
CC0

Vruchten: Een eenzadige dopvrucht of nootje. De vleugellrand is naar de top versmald. Het zaad vind je boven het midden van de vrucht. Tweezaadlobbig.


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0


Roger Culos -
CC BY-SA 3.0


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige tot licht beschaduwde, warme plaatsen op vrij droge tot vrij natte, matig voedselrijke tot voedselrijke, vaak kalkhoudende, goed doorluchte grond.

Groeiplaatsen: Bossen (loofbossen), bosranden, struwelen, hagen, waterkanten (beekvalleien, ook op plekken die in de winter korte tijd kunnen overstromen), hoge delen van de uiterwaarden, zeeduinen en kalkhellingen.

Verspreiding

Wereld: Midden- en Zuid-Europa, Noord-Afrika en West-AziŽ, oostelijk tot bij de Kaspische Zee. Ingeburgerd in Noord-Amerika en AustraliŽ.


gbif.org

Nederland: Vrij algemeen, vooral in de duinen, in Zeeland, in het rivierengebied, in Zuid-Limburg, in laagveengebieden en in het noordelijk zeekleigebied.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: matig afgenomen. Algemeen. Oorspronkelijk inheems.

Gladde iep

verspreidingsatlas.nl

Hollandse iep (Ulmus x hollandica)

verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Algemeen, maar zeldzaam in de Kempen.
Rode lijst. Thans niet bedreigd.

WalloniŽ: Vrij algemeen, maar zeer zeldzaam in de Ardennen.

Toepassingen

Gladde iep kan sterk worden gesnoeid en in sommige streken knot men de boom voor de tenen, die o.a. als bonenstaken worden gebruikt. Het hout is taai, vrij zwaar, goed bewerkbaar en zeer bestendig bij toepassing onder water. Het wordt o.a. voor meubels gebruikt. Van de bastvezels werd vroeger wel touw en textiel gemaakt. Slijm uit de bast werd voor medicinale doeleinden gebruikt. Bij Gladde iep komt kurkvorming voor. De kurklijsten vormen een bescherming tegen vraat.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 15, Jan Kops en F.W. van Eeden (1877)


Cruijdeboek, deel 6, Rembert Dodoens. Van der boomen, haghen, ende alle houtachtighe gewassen, en van huerder vruchten, gummen ende sapen ondersceet, fatsoen, naem, natuere, cracht ende werkinghe (1554)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Flora von Deutschland, ÷sterreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomť (1885-1905)


Vollstšndige Beschreibung und Abbildung der Sšmmtlichen Holzarten, F.L. Krebs (1826)


Genera plantarum florae germanicae, Dicotyledones 1, Monochlamidae, deel 1, T.F.L. Nees von Esenbeck (1835)


Ulmus suberosa


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 8, J.E. Sowerby (1868)

Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)


Plantarum seu stirpium icones, deel 1, M. de Lobel (1581)

© 2001-2019 K.M. Dijkstra