Glanshaver

Namen

Wetenschappelijk: Arrhenatherum elatius

Nederlands: Glanshaver (Frans raaigras)

Frysk: Houtraai

English: False oat-grass (Tall oatgrass, Tuber oat grass, Tuber oatgrass)

Français: Avoine élevée

Deutsch: Glatthafer

Familie: Grassenfamilie, Poaceae (Gramineae)

Geslacht: Arrhenatherum, Glanshaver

Ondersoorten: Gewone glanshaver (Arrhenatherum elatius subsp. elatius) en Knolglanshaver (Arrhenatherum elatius subsp. bulbosum).

Naamgeving: Arrhenatherum komt van het Griekse arrhen (mannelijk) en ather (kafnaald), omdat de mannelijke bloem langgenaald is. Elatius betekent slank en bulbosum boldragend.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Mei, juni, juli, augustus, september.

Afmeting: 50-150 cm.


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Wortels: Hoogstens zeer korte, oranjeachtige wortelstokken. Gewone glanshaver geeft geen knolvormig verdikte stengelvoet. Knolglanshaver heeft wel knolvormig opgezwollen onderste stengelleden (dus een knolvormige stengelvoet).


Florent Beck - CC BY-SA 2.0 FR


Florent Beck - CC BY-SA 2.0 FR


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk - CC-BY-NC-SA-2.0 uk


Knolglanshaver
jcech - CC BY-SA 2.0 FR

Stengels: Soms zie je aan de voet enkele dicht bij elkaar staande kleine knollen. De stengelbasis is oranjeachtig. Dit gras vormt losse pollen. Er zijn geen uitlopers.


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Florent Beck - CC BY-SA 2.0 FR


Knolglanshaver
Liliane Roubaudi - CC BY-SA 2.0 FR


Knolglanshaver
jcech - CC BY-SA 2.0 FR

Bladeren: De onderste bladen zijn kaal of kort, zacht behaard, de bovenste zijn meestal kaal. Ze worden tot 1 cm breed, zijn van boven ruw en iets geribd. Eerst zijn ze ingerold. De voet van de onderste bladscheden is oranjeachtig. Het tongetje is 1-3 mm en afgerond tot afgeknot.


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Florent Beck - CC BY-SA 2.0 FR


Knolglanshaver
Liliane Roubaudi - CC BY-SA 2.0 FR

Bloemen: Polygaam (bloemen met zowel mannelijke als vrouwelijke geslachtsorganen en bloemen met alleen mannelijke of alleen vrouwelijke geslachtsorganen). Glanshaver heeft een rijkbloemige, vrij losse, rechtopstaande of aan de top knikkende pluim. De onderste pluimtakken staan in halve kransen met vijf tot acht, de langere takken met drie of meer aartjes. De glanzende aartjes bevatten twee tot vier bloemen. Ze zijn eirond. De onderste bloem is mannelijk of, zelden tweeslachtig. De kelkkafjes komen niet tot de top van het aartje. Het onderste kelkkafje is eennervig en veel smaller en korter dan het drienervige bovenste.


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Knolglanshaver
François Bahuaud - CC BY-SA 2.0 FR

Vruchten: Een graanvrucht. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Eenzaadlobbig (kiemend met één kiemblaadje).


Gewone glanshaver
dzn.eldoc.ub.rug.nl


Gewone glanshaver
dzn.eldoc.ub.rug.nl


Gewone glanshaver
dzn.eldoc.ub.rug.nl


Gewone glanshaver
dzn.eldoc.ub.rug.nl


Knolglanshaver
dzn.eldoc.ub.rug.nl


Knolglanshaver
dzn.eldoc.ub.rug.nl


Knolglanshaver
dzn.eldoc.ub.rug.nl


Knolglanshaver
dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige tot licht beschaduwde plaatsen op matig droge tot vochtige, matig voedselarme tot voedselrijke, vaak bemeste, zwak zure tot meestal kalkhoudende grond (zand, lichte klei, zavel, leem, löss en mergel).

Groeiplaatsen: Bermen, dijken, grasland (hooiland en vochtig, bemest grasland), ruigten, bossen (lichte loofbossen), bosranden, heggen, jonge bosaanplant, waterkanten (beek- en rivieroeverwallen en sloottaluds), akkers (akkerranden en voormalige akkertjes) en langs spoorwegen (spoorbermen).

Verspreiding

Wereld: Europa, behalve in het uiterste noordoosten. Ook in Noordwest-Afrika en de Kaukasus. Ingeburgerd in gematigde streken van andere werelddelen.

Glanshaver - Arrhenatherum elatius

Nederland
Gewone glanshaver: Algemeen, maar vrij zeldzaam in Drenthe, Zuidoost-Fryslân en in het waddengebied.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Algemeen. Oorspronkelijk inheems.
Knolglanshaver: Zeldzaam tot zeer zeldzaam.

Glanshaver

verspreidingsatlas.nl

Gewone glanshaver

verspreidingsatlas.nl
Knolglanshaver

verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Zeer algemeen, maar iets minder in de Kempen.
Rode lijst. Thans niet bedreigd.

Glanshaver - Arrhenatherum elatius

Wallonië Gewone glanshaver: Zeer algemeen, maar minder algemeen in de Ardennen.
Knolglanshaver: Voornamelijk in de zuidelijke Ardennen.

Oude illustraties


Flora Batava, deel 13, Jan Kops, F. A. Hartsen en F.W. van Eeden (1868)


Flora Batava, deel 13, Jan Kops, F. A. Hartsen en F.W. van Eeden (1868)

© 2001-2017 K.M. Dijkstra