Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Glanshaver - Arrhenatherum elatius

Andere namen

Frysk: Houtraai

English: False oat-grass

Français: Avoine élevée

Deutsch: Glatthafer

Verouderde of andere namen: Frans raaigras

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Poales

Familie: Poaceae (Grassenfamilie)

Geslacht: Arrhenatherum (Glanshaver)

Soort: Arrhenatherum elatius

Naamgeving (Etymologie): Arrhenatherum komt van het Griekse arrhen (mannelijk) en ather (kafnaald), omdat de mannelijke bloem langgenaald is. Elatius betekent slank en bulbosum boldragend.

Ondersoorten: Gewone glanshaver (Arrhenatherum elatius subsp. elatius) en Knolglanshaver (Arrhenatherum elatius subsp. bulbosum).

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Mei, juni, juli, augustus, september.

Afmeting: 50-150 cm.


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Wortels: Hoogstens zeer korte, oranjeachtige wortelstokken. Gewone glanshaver geeft geen knolvormig verdikte stengelvoet. Knolglanshaver heeft wel knolvormig opgezwollen onderste stengelleden (dus een knolvormige stengelvoet).


Florent Beck - CC BY-SA 2.0 FR


Florent Beck - CC BY-SA 2.0 FR


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk - CC-BY-NC-SA-2.0 uk


Knolglanshaver
jcech - CC BY-SA 2.0 FR

Stengels: De  rechtopstaande stengels zijn glad en glanzend. Soms zie je aan de voet enkele dicht bij elkaar staande kleine knollen. De stengelbasis is oranjeachtig. Dit gras vormt losse pollen. Er zijn geen uitlopers.


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Florent Beck - CC BY-SA 2.0 FR


Knolglanshaver
Liliane Roubaudi - CC BY-SA 2.0 FR


Knolglanshaver
jcech - CC BY-SA 2.0 FR

Bladeren: De onderste bladen zijn kaal of kort, zacht behaard, de bovenste zijn meestal kaal. Ze worden tot 1 cm breed, zijn van boven ruw en iets geribd. Voor het uitlopen  zijn de geribde  bladen   om de stengel gerold. De voet van de onderste bladscheden  is oranjeachtig. Het tongetje  is 1-3 mm en afgerond tot afgeknot.


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Florent Beck - CC BY-SA 2.0 FR


Knolglanshaver
Liliane Roubaudi - CC BY-SA 2.0 FR

Bloemen: Polygaam. Glanshaver heeft een rijkbloemige, vrij losse, rechtopstaande of aan de top knikkende pluim. De onderste pluimtakken staan in halve kransen  met vijf tot acht, de langere takken met drie of meer aartjes. De glanzende aartjes bevatten twee tot vier bloemen. Ze zijn eirond. De onderste bloem is mannelijk (met drie helmdraden) of zelden tweeslachtig. Elke bloem heeft twee kafnaalden, een korte en een lange. De kelkkafjes  komen niet tot de top van het aartje. Het onderste kelkkafje is eennervig en veel smaller en korter dan het drienervige bovenste.


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Knolglanshaver
François Bahuaud - CC BY-SA 2.0 FR

Vruchten: Een graanvrucht. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Eenzaadlobbig.


Gewone glanshaver
dzn.eldoc.ub.rug.nl


Gewone glanshaver
dzn.eldoc.ub.rug.nl


Knolglanshaver
dzn.eldoc.ub.rug.nl


Knolglanshaver
dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige tot licht beschaduwde plaatsen op matig droge tot vochtige, matig voedselarme tot voedselrijke, vaak bemeste, zwak zure tot meestal kalkhoudende grond (zand, lichte klei, zavel, leem, löss en mergel).

Groeiplaatsen: Bermen, dijken, grasland (hooiland en vochtig, bemest grasland), ruigten, bossen (lichte loofbossen), bosranden, heggen, jonge bosaanplant, waterkanten (beek- en rivieroeverwallen en sloottaluds), akkers (akkerranden en voormalige akkertjes) en langs spoorwegen (spoorbermen).

Verspreiding

Wereld: Europa, behalve in het uiterste noordoosten. Ook in Noordwest-Afrika en de Kaukasus. Ingeburgerd in gematigde streken van andere werelddelen.


gbif.org

Nederland
Gewone glanshaver: Algemeen, maar vrij zeldzaam in Drenthe, Zuidoost-Fryslân en in het waddengebied.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Algemeen. Oorspronkelijk inheems.
Knolglanshaver: Zeldzaam tot zeer zeldzaam.

Glanshaver

verspreidingsatlas.nl

Gewone glanshaver

verspreidingsatlas.nl
Knolglanshaver

verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Zeer algemeen, maar iets minder in de Kempen.
Rode lijst. Thans niet bedreigd.

Wallonië Gewone glanshaver: Zeer algemeen, maar minder algemeen in de Ardennen.
Knolglanshaver: Voornamelijk in de zuidelijke Ardennen.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 13, Jan Kops, F. A. Hartsen en F.W. van Eeden (1868)


Flora Batava, deel 13, Jan Kops, F. A. Hartsen en F.W. van Eeden (1868)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra