Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Glanzig fonteinkruid - Potamogeton lucens

Andere namen

Frysk: Glêd bearzerûch

English: Shining Pondweed

Français: Potamot luisant

Deutsch: Spiegelndes Laichkraut

Verouderde of andere namen: Glanzend fonteinkruid

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Alismatales

Familie: Potamogetonaceae (Fonteinkruidfamilie)

Geslacht: Potamogeton (Fonteinkruid)

Soort: Potamogeton lucens

Naamgeving (Etymologie): Potamogeton is afgeleid van het Griekse potamos (rivier) en geiton (buurman), m.a.w. een rivierbewoner. Lucens betekent lichtend of in het oog lopend.

Kruisingen: Er zijn een aantal bastaarden bekend van Glanzig fonteinkruid met andere fonteinkruiden.
* Gegolfd fonteinkruid
(zie daar voor meer info) is de bastaard met Ongelijkbladig fonteinkruid.
* Vlottend fonteinkruid
(zie daar voor meer info) is de kruising met Drijvend fonteinkruid.
* Wilgfonteinkruid (Potamogeton x decipiens) is de bastaard van Glanzig fonteinkruid en Doorgroeid fonteinkruid.
Wilgfonteinkruid is de bastaard van Glanzend- en Doorgroeid fonteinkruid. Ze staat op zonnige, heldere, niet te ondiepe, voedselrijke, stilstaande tot matig stromende, meestal kalkrijke, zoete wateren boven een bodem van zand, klei of veen. De bastaard groeit op plaatsen waar het veen overgaat naar zand. Aangezien de beide stamouders een verspreiding hebben in de gematigde streken van het Noordelijke Halfrond en Nederland geheel binnen het Europese areaal van de beide ouders valt, zou de hybride overal in Nederland kunnen opduiken, maar is om onduidelijke redenen tot het noorden en oosten van ons land beperkt en zeer zeldzaam. De verspreiding wereldwijd is overigens ook onbekend. Het taxon lijkt het meest op een gedrongen vorm van Glanzend fonteinkruid, maar de bladeren zijn zittend en hebben een teruggeslagen rand en vertonen geen neiging vlak onder het oppervlak van het water te zweven en de bladtop is plotseling in een korte stekelpunt versmald. Ze vertoont fustratiebloei, ze blijft maar bloeien zonder dat het tot vruchtvorming komt.
René van Moorsel, 2014 - CC BY-SA 3.0


Wilgfonteinkruid
© Bert Lanjouw - verspreidingsatlas.nl


Wilgfonteinkruid
© Bert Lanjouw - verspreidingsatlas.nl

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hydrofyt.

Bloeimaanden: Juni, juli, augustus, september.

Afmeting: 60-200 cm.


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl

© Dick Kerkhof - verspreidingsatlas.nl


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Wortels: Een wortelstok.


http://herbariaunited.org/


www.europeana.eu


www.europeana.eu


www.europeana.eu

Stengels: Meestal zijn de stengels sterk vertakt, het bovenste deel is meestal horizontaal. Vaak vormen ze vlak onder water grote matten. Glanzig fonteinkruid is een vormenrijke soort.


Christian Fischer - CC BY-SA 3.0


T.Voekler - CC BY-SA 3.0


Karelj - CC0


Botaurus - Public Domain

Bladeren: De ondergedoken bladen zijn 10-25 cm lang en 1-5 cm breed. Ze zijn doorschijnend, langwerpig, aan de voet wigvormig met een korte steel, aan de rand dicht gekroesd en zeer fijn getand. Bovenaan zijn ze toegespitst, afgerond of met een inkeping. Ze hebben negen tot vijftien nerven. De grote steunblaadjes zijn kruidachtig, maar smaller dan de gewone bladen.


© Dick Kerkhof - verspreidingsatlas.nl


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Karelj - CC0


Karelj - CC0

Bloemen: Tweeslachtig. De bloeiwijzestengels worden tot 30 cm lang en zijn naar de top knotsvormig verdikt. Bovenaan zijn ze bijna net zo breed als de aar. De aren worden tot 6 cm lang. De bloemen zijn groenig.


AnRo0002 - CC0


Botaurus - Public Domain


Botaurus - Public Domain


Botaurus - Public Domain

Vruchten: Een steenvrucht. Rond, 2½-4 mm. Tweezaadlobbig.


dzn.eldoc.ub.rug.nl

     

Biotoop

Bodem: Zonnige plaatsen in niet te ondiep, helder, matig voedselrijk, stilstaand of traag stromend, meestal kalkrijk, zoet water met een bodem van klei, zand of veen, zelden op leem.

Groeiplaatsen: Water (laagveenplassen, afgesneden rivierarmen, vijvers, kleiputten in het winterbed van rivieren, turfputten, wielen en weinig of niet bevaren kanalen).

Verspreiding

Wereld: West- en Midden-Azië, Noordwest-Afrika en bijna heel Europa (in het noordoosten tot boven de poolcirkel). In Noord-Amerika komt een nauw verwante soort voor (Potamogeton illinoensis, Illinois pondweed).


gbif.org

Nederland: Plaatselijk vrij algemeen in laagveengebieden en in het rivierengebied, vrij zeldzaam in het oosten en midden van het land, zeldzaam in het noordelijk zeekleigebied en in de Hollandse duinen tussen Haarlem en Hoek van Holland. Elders zeer zeldzaam.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: matig afgenomen. Algemeen. Oorspronkelijk inheems.


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Zeldzaam tot zeer zeldzaam in de Polders, de Kempen en de Zand- en Zandleemstreek. Sterk afgenomen.
Rode lijst. Bedreigd.

Wallonië: Zeer zeldzaam.
Rode lijst. Bedreigd.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 11, Jan Kops en P. M. E. Gevers Deijnoot (1853)


Flora Batava, deel 11, Jan Kops en P. M. E. Gevers Deijnoot (1853)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra