Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Groene nachtorchis - Dactylorhiza viridis

Andere namen

Frysk:

English: Frog orchid

Français: Orchis grenouille

Deutsch: Grüne Hohlzunge

Verouderde of andere namen: Coeloglossum viride

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Asparagales

Familie: Orchidaceae (Orchideeënfamilie)

Geslacht: Dactylorhiza (Handekenskruid)

Soort: Dactylorhiza viridis

Naamgeving (Etymologie): Dactylorhiza is afgeleid van het Oud-Griekse dactylus (teen of vinger) en rhiza (wortel). Het slaat op de vingervormige wortelknollen. Viridis betekent groen.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Geofyt.

Bloeimaanden: Mei en juni.

Afmeting: 6-30 cm.


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl

© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Joachim Lutz -
CC BY-SA 4.0


Bernd Haynold -
CC BY-SA 3.0

Wortels: Vingervormige wortelknollen.


bisque.iplantcollaborative.org -
CC BY-NC 3.0


bisque.iplantcollaborative.org -
CC BY-NC 3.0


bisque.iplantcollaborative.org -
CC BY-NC 3.0


bisque.iplantcollaborative.org -
CC BY-NC 3.0

Stengels: Stengels met vele bruinachtige scheden aan de voet.


© John Breugelmans - verspreidingsatlas.nl

© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Jerzy Opiola -
GFDL


Bernd Haynold -
CC BY-SA 3.0

Bladeren: De onderste bladen zijn bijna rond tot langwerpig. De hogere twee tot vijf bladen zijn kleiner en smaller. Vaak staan ze in twee rijen. Er is hoogstens één schutbladachtig stengelblad.


Thierry Pernot
 - tela-botanica.org - CC BY-SA 2.0 FR


Saltet -
CC BY-SA 3.0


Jerzy Opiola -
GFDL


Jerzy Opiola -
GFDL

Bloemen: Tweeslachtig. De bloemen zijn groengeel, heldergroen of van buiten roodbruin aangelopen. De bloemdekbladen zijn helmvormig samenbuigend. De 6-8 mm lange bloemlip is groengeel, teruggebogen en aan de top drietandig. De middelste tand is korter dan die aan de zijkanten. De spoor is bijna zakvormig en veel korter dan het vruchtbeginsel.


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl

© C.A.J. Kreutz - verspreidingsatlas.nl

© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl

© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl

Vruchten: Een doosvrucht. Eenzaadlobbig.


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige, zelden licht beschaduwde plaatsen op matig droge tot vrij natte, matig voedselarme, stikstofarme, niet of weinig bemeste, zwak zure tot kalkhoudende grond (mergel, zand, leem, löss en stenige plaatsen).

Groeiplaatsen: Grasland (grazige hellingen, blauwgrasland, kalkgrasland, rivier- en beekbegeleidend grasland en hooiland), bermen, rotsrichels en gebergten.

Verspreiding

Wereld: Een gebergteplant van de koude en gematigde streken op het Noordelijk halfrond. Zeer zeldzaam in de laagvlakte van Noord-Frankrijk tot Jutland en Noord-Polen.


gbif.org

Nederland: Zeer zeldzaam in Zuid-Limburg.
Rode lijst 2012. Ernstig bedreigd. Trend sinds 1950: szeer sterk afgenomen. Zeer zeldzaam. Oorspronkelijk inheems. Beschermd.


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Zeer zeldzaam in de Leemstreek (Haspengouw). Zeer sterk achteruitgegaan. De rode blokjes geven aan waar de plant lang geleden is gevonden, maar daar nu is verdwenen.
Rode lijst. Met verdwijning bedreigd. Beschermd.

Wallonië: Zeldzaam in het Maasgebied en in de zuidelijke Ardennen. Het meest in kalkgraslanden in Famenne.
Rode lijst. Bedreigd. Beschermd.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 21, Jan Kops, F.W. van Eeden en L.Vuyck (1901)


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Die Orchidaceen Deutschlands, Deutsch-Oesterreichs und der Schweiz, M. Schulze (1894)


Flora regni borussici, deel 1, A.G. Dietrich (1832-1833)


Iconographia botanica seu plantae criticae, H.G.L. Reichenbach (1823-1832)


Genera plantarum florae germanicae, Monocotyledones 2 Cyperaceae, deel 3, T.F.L. Nees von Esenbeck (1845)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)


Bilder ur Nordens Flora, deel 2, Carl Axel Magnus Lindman (1922-1926)


British entomology, deel 2, J. Curtis (1823-1840)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 9, J.E. Sowerby (1869)


Flora Parisiensis, deel 8, P. Bulliard (1776-1781)


Serapias batrachites vel myoides
Plantarum seu stirpium icones, deel 1, M. de Lobel (1581)

© 2001-2019 K.M. Dijkstra