Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Grof hoornblad - Ceratophyllum demersum

Andere namen

Frysk: Donker hoarnblêd

English: Rigid hornwort

Français: Cératophylle immergé

Deutsch: Raues Hornblatt

Verouderde of andere namen: Gedoornd hoornblad

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Ceratophyllales

Familie: Ceratophyllaceae (Hoornbladfamilie)

Geslacht: Ceratophyllum (Hoornblad)

Soort: Ceratophyllum demersum

Naamgeving (Etymologie): Ceratophyllum is afgeleid van het Griekse ceras (hoorn) en phyllon (blad). De naam slaat op de hardheid van de bladen. Demersum betekent ondergedompeld.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hydrofyt.

Bloeimaanden: Juni, juli, augustus, september.

Afmeting: 60-100 cm.


Radio Tonreg - CC BY 2.0


Javier Martin - Public Domain


Dariusz Kowalczyk - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Stengels: De drijvende, buigzame stengels worden vaak tot 1 meter lang, maar soms hebben ze een lengte van enkele meters. Ze hebben eveneens zijstengels. Delen  van de planten kunnen afbreken en zo kan de plant zich verder verspreiden. Tegen de winter worden er  dichtbebladerde spruiten gevormd, die naar de bodem zinken en  daar overwinteren.


S.Tanaka - Public Domain


Dariusz Kowalczyk - CC BY-SA 4.0


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl

Bladeren: De ondergedoken bladen zijn meestal stijf, glanzend donkergroen tot zwartgroen, zijn één tot twee keer gaffelvormig vertakt met twee tot vier lijnvormige, dicht stekelig getande of soms vrij tere slippen. Ze vormen drie tot acht kransen.


Bernd Haynold - CC BY-SA 3.0


Bernd Haynold - CC BY-SA 3.0


Cor Nonhof - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Bloemen: Eenslachtig. Eenhuizig. De alleenstaande bloemen vind je in de bladoksels. De vrouwelijke bloemen zijn groen, de mannelijke wit. Er zijn zes tot twaalf groene bloembladen. Mannelijke bloemen hebben  meestal ruim twintig meeldraden  met korte helmdraden. Vrouwelijke bloemen hebben één bovenstandig vruchtbeginsel met één stijl en stempel. Het stuifmeel  kan via het water de stempel  bevruchten.


Christian Fischer - CC BY-SA 3.0


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Harm Alberts - CC BY-NC-ND 3.0

Vruchten: Een eenzadige dopvrucht of nootje. Vruchten met drie of vier forse doorns, één aan de top (de stijlrest) en twee of drie aan de voet. Deze wijzen schuin naar beneden wijzend. Ze zijn 4-5 mm lang. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Tweezaadlobbig.


Quentin Lebastard - CC BY-SA 2.0 FR


dzn.eldoc.ub.rug.nl

 

Biotoop

Bodem: Zonnige tot licht beschaduwde plaatsen, in ondiep tot vrij diep, stilstaand of zwak stromend, zoet of zwak brak, voedselrijk, hard water met een modderbodem.

Groeiplaatsen: Water (vijvers, poelen, plassen, sloten, langzaam stromende beken en rivieren, brakwatersloten, kanalen, luwe bochten en inhammen van laagveenplassen, soms in het winterbed van grote rivieren).

Verspreiding

Wereld: In alle werelddelen, maar niet in woestijngebieden en in een groot deel van de poolstreken.


gbif.org

Nederland: Algemeen in het rivierengebied, Noord- en Zuid-Holland en Fryslân en vrij algemeen in de Hollandse duinen. Elders vrij zeldzaam.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Algemeen. Oorspronkelijk inheems.


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Algemeen in de Polders en de Maasvallei. Elders zeldzamer.
Rode lijst. Thans niet bedreigd.

Wallonië: Vrij zeldzaam. Verspreid, maar zeer zeldzaam in de Ardennen.
Rode lijst. Kwetsbaar.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra