Wilde planten in Nederland en België

Grof hoornblad - Ceratophyllum demersum

Frysk: Donker hoarnblêd

English: Rigid hornwort

Français: Cératophylle immergé

Deutsch: Raues Hornblatt

Synoniemen: Gedoornd hoornblad

Familie: Ceratophyllaceae (Hoornbladfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Ceratophyllum is afgeleid van het Griekse ceras (hoorn) en phyllon (blad). De naam slaat op de hardheid van de bladen. Demersum betekent ondergedompeld.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hydrofyt.

Hoofdbloei: Juli t/m september.

Afmeting: 60-90(-100) cm.


Radio Tonreg -
CC BY 2.0


Javier Martin - Public Domain


Dariusz Kowalczyk -
CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0

Wortels: Geen wortels.

Stengels: Een ondergedoken plant. De donder water drijvende, buigzame stengels worden vaak tot 1 meter lang, maar soms hebben ze een lengte van enkele meters. Ze hebben eveneens zijstengels. Delen van de planten kunnen afbreken en zo kan de plant zich verder verspreiden. Tegen de winter worden er dichtbebladerde spruiten gevormd, die naar de bodem zinken en daar overwinteren.


S.Tanaka - Public Domain


Dariusz Kowalczyk -
CC BY-SA 4.0


Yoan Martin - tela-botanica.org -
CC BY-SA 2.0 FR


Liliane Roubaudi - tela-botanica.org -
CC BY-SA 2.0 FR

Bladeren: De ondergedoken bladen zijn meestal stijf, glanzend donkergroen tot zwartgroen. Ze zijn één tot twee keer gaffelvormig vertakt met twee tot vier lijnvormige, meestal stijve, dicht stekelig getande of soms vrij tere slippen. Ze vormen drie tot acht kransen.


Bernd Haynold -
CC BY-SA 3.0


Bernd Haynold -
CC BY-SA 3.0


mottled_sculpin -
CC BY-NC 4.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0

Bloemen: Eenslachtig. Eenhuizig. De alleenstaande bloemen vind je in de bladoksels. De vrouwelijke bloemen zijn groen, de mannelijke wit. Er zijn zes tot twaalf groene bloembladen. Mannelijke bloemen hebben meestal ruim twintig meeldraden met korte helmdraden. Vrouwelijke bloemen hebben één bovenstandig vruchtbeginsel met één stijl en stempel. Het stuifmeel kan via het water de stempel bevruchten.


Christian Fischer -
CC BY-SA 3.0


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Yoan Martin - tela-botanica.org -
CC BY-SA 2.0 FR

Vruchten: Een eenzadige dopvrucht of nootje. Vaak ontstaan er maar weinig vruchten. De vruchten hebben twee of drie gekromde stekels aan de voet. Deze wijzen schuin naar beneden. Ze zijn 4-5 mm lang. De stijlrest is even lang als of langer dan de vrucht. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Tweezaadlobbig.


Quentin Lebastard - tela-botanica.org -
CC BY-SA 2.0 FR


Digitale zadenatlas

Biotoop

Bodem: Zonnige tot licht beschaduwde plaatsen, in ondiep tot vrij diep, stilstaand of zwak stromend, zoet of zwak brak, voedselrijk, hard water met een modderbodem.

Groeiplaatsen: Water (vijvers, poelen, plassen, sloten, langzaam stromende beken en rivieren, brakwatersloten, kanalen, luwe bochten en inhammen van laagveenplassen, soms in het winterbed van grote rivieren).

Verspreiding

Wereld: In alle werelddelen, maar niet in woestijngebieden en in een groot deel van de poolstreken.

Nederland: Algemeen. Het meest in het rivierengebied, Noord- en Zuid-Holland en Fryslân.

Vlaanderen: Algemeen.
Wallonië:
Vrij zeldzaam.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Botanische wandplaten


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Genera plantarum florae germanicae, Dicotyledones 1, Monochlamidae, deel 1, T.F.L. Nees von Esenbeck (1835)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)


Bilder ur Nordens Flora, deel 3, Carl Axel Magnus Lindman (1922-1926)


British phaenogamous botany, deel 4: W. Baxter (1834-1843)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 8, J.E. Sowerby (1868)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL