Grof hoornblad - Ceratophyllum demersum

		Klaas Dijkstra
	Grof hoornblad Ceratophyllum demersum

Klik op een afbeelding om te vergroten.

Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

In het kort.

Grof hoornblad of Ceratophyllum demersum is een soort uit de Hoornbladfamilie (Ceratophyllaceae).
Het is een een overblijvende, 60-100 cm lange waterplant.
Geen wortels.
Een ondergedoken plant.
De onder water drijvende, buigzame stengels worden vaak tot 1 meter lang, maar soms hebben ze een lengte van enkele meters.
De ondergedoken bladen zijn meestal stijf en één of twee keer gaffelvormig vertakt met twee tot vier lijnvormige,vaak dicht stekelig getande slippen.
Grof hoornblad bloeit van juli t/m september.
Alleenstaande, groene, bruingroene of geelgroene bloemen in de bladoksels.
Vruchten met twee of drie gekromde stekels aan de voet.
Grof hoornblad groeit op zonnige of licht beschaduwde plaatsen in voedselrijk water.
Groeiplaatsen zijn o.a. vijvers, poelen, sloten, langzaam stromende beken en rivieren, brakwatersloten, kanalen en randen van laagveenplassen.
Grof hoornblad komt voor in alle werelddelen.
In Nederland en België is het een algemene, inheemse waterplant.

Uitgebreide beschrijving

Frysk Donker hoarnblêd

English Rigid hornwort

Français Cératophylle immergé

Deutsch Raues Hornblatt

Synoniemen Gedoornd hoornblad

Familie Ceratophyllaceae (Hoornbladfamilie)

Naamgeving (Etymologie) Ceratophyllum is afgeleid van het Griekse ceras (hoorn) en phyllon (blad). De naam slaat op de hardheid van de bladen. Demersum betekent ondergedompeld.

Levensduur Overblijvend.

Plantvorm Hydrofyt.

Hoofdbloei Juli t/m september.

Afmeting 60-100 cm.

Radio Tonreg - cc by 2.0	Javier Martin - Public Domain
Dariusz Kowalczyk - cc by-sa 4.0	Andrea Moro - cc by-sa 4.0

Wortels Zonder wortels.

Stengels Een ondergedoken plant. De onder water drijvende, buigzame stengels worden vaak tot 1 meter lang, maar soms hebben ze een lengte van enkele meters. Ze hebben eveneens zijstengels. Delen van de plant kunnen afbreken en kan zich zo verder verspreiden. Tegen de winter worden er dichtbebladerde spruiten gevormd, die naar de bodem zinken en daar overwinteren.

S.Tanaka - Public Domain	Dariusz Kowalczyk - cc by-sa 4.0
Yoan Martin - cc by-sa 2.0 fr	Liliane Roubaudi - cc by-sa 2.0 fr

Bladeren De ondergedoken bladen zijn meestal stijf, glanzend donkergroen tot zwartgroen. Ze zijn één tot twee keer gaffelvormig vertakt met twee tot vier lijnvormige, meestal stijve, dicht stekelig getande of soms vrij tere slippen. Ze vormen drie tot acht kransen.

Bernd Haynold - cc by-sa 3.0	Bernd Haynold - cc by-sa 3.0
mottled_sculpin - cc by-nc 4.0	Andrea Moro - cc by-sa 4.0

Bloemen Eenslachtig. Eenhuizig. De alleenstaande bloemen vind je in de bladoksels. De bloemen zijn groen, bruingroen of geelgroen. Er zijn zes tot twaalf groene bloembladen. Mannelijke bloemen hebben meestal ruim twintig meeldraden met korte helmdraden. Vrouwelijke bloemen hebben één bovenstandig vruchtbeginsel met één stijl en stempel. Het stuifmeel kan via het water de stempel bevruchten.

Christian Fischer - cc by-sa 3.0	Adrie van Heerden - verspreidingsatlas
© Willem Braam - verspreidingsatlas	Yoan Martin - cc by-sa 2.0 fr

Vruchten en zaden Een eenzadige dopvrucht of nootje. Vaak ontstaan er maar weinig vruchten. De vruchten hebben twee of drie gekromde stekels aan de voet. Deze wijzen schuin naar beneden. Ze zijn 4-5 mm lang. De stijlrest is even lang als of langer dan de vrucht. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Tweezaadlobbig.

Quentin Lebastard - cc by-sa 2.0 fr

Biotoop

Bodem Zonnige of licht beschaduwde plaatsen in ondiep tot vrij diep, stilstaand of zwak stromend, zoet of zwak brak, voedselrijk, hard water met een modderbodem.

Groeiplaatsen Vijvers, poelen, plassen, sloten, langzaam stromende beken en rivieren, brakwatersloten, kanalen, luwe bochten en inhammen van laagveenplassen en soms in het winterbed van grote rivieren.

Verspreiding

Wereld In alle werelddelen.

Nederland Inheems. Algemeen.

België Inheems. Algemeen.

2001-2026 K.M. Dijkstra - cc by-sa 4.0