Groot glaskruid

Namen

Wetenschappelijk: Parietaria officinalis

Nederlands: Groot glaskruid

Frysk: Grutte glêspoetser

English: Eastern Pellitory-of-the-wall (Pellitory of the Wall)

Français: Pariétaire officinale

Deutsch: Aufrechtes Glaskraut

Familie: Brandnetelfamilie, Urticaceae

Geslacht: Parietaria, Glaskruid

Naamgeving: De naam Nederlandse naam Glaskruid slaat op het gebruik van de bladeren als poetsmiddel voor glas. Parietaria komt van het Latijnse paries (wand), de plant groeit namelijk op muren. Officinalis betekent geneeskrachtig of uit de apotheken.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Juni, juli, augustus, september en oktober.

Afmeting: 20-80 cm (soms tot 120 cm).


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Wortels


http://herbariaunited.org/

Stengels: De rechtopstaande, holle stengels zijn groen of rood aangelopen. Ze zijn maar weinig vertakt en meestal verspreid behaard.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


@ Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl

Bladeren: De langwerpig eironde bladeren zijn heldergroen en worden 3-12 cm. Ze zijn drie tot vijf maal zo lang als de steel. Aan de voet zijn ze wigvormig tot afgerond, aan de top lang toegespitst en met een gave rand. De drie schutblaadjes zijn aan de voet niet met elkaar vergroeid.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Bloemen: Polygaam (vaak tweeslachtig). De bloemen groeien in kluwens in de bladoksels. Ze zijn viertallig, klein en groenig. De meeldraden zijn geel.


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


@ Joop Verburg - verspreidingsatlas.nl


Benjamin Zwittnig - CC BY 2.5 si

Vruchten: Een eenzadige dopvrucht of nootje. De zwarte zaden zijn 1,2-1,9 mm. Het bloemdek sluit na de bloei als een urntje om het nootje en wordt dan nauwelijks langer (ongeveer 2 mm). De vrije bloemdekslippen blijven heel kort. Tweezaadlobbig.


dzn.eldoc.ub.rug.nl


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Licht beschaduwde, zelden zonnige, warme plaatsen op vochtige, matig voedselrijke tot voedselrijke, omgewerkte grond (op plekken waar humus en minerale bestanddelen met elkaar worden vermengd) en op stenige plaatsen.

Groeiplaatsen: Beschutte omgewerkte grond, aan de voet van muren, rotsen, bosranden, heggen, struwelen (voedselrijke zomen), bossen (loofbossen, met name aan de voet van hellingen en parkbossen), zeeduinen, stadswallen, ruderale plaatsen, onder stoeproosters en trottoirkanten.

Verspreiding

Wereld: Midden- en Zuidoost-Europa en Zuidwest-Azië. Sinds lang ingeburgerd in Noordwest-Europa en het noordelijke deel van Midden-Europa.

Groot glaskruid - Parietaria officinalis

Nederland: Zeldzaam aan de Zeeuwse en Hollandse binnenduinrand. Elders zeer zeldzaam.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Zeldzaam. Al voor 1500 ingevoerd (archeofyt).


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Zeer zeldzaam. Het meest in de duinen en langs de rivieren.
Rode lijst. Zeer zeldzaam.

Groot glaskruid - Parietaria officinalis

Wallonië: Zeer zeldzaam.
Rode lijst. Ernstig bedreigd.

Toepassingen

Al sinds de oudheid wordt de plant als geneeskruid gebruikt. In de middeleeuwen werd Groot glaskruid in de nacht voor bepaalde feestdagen verbrand om de duivel te bezweren.

Oude illustraties


Flora Batava, deel 9, Jan Kops en Johannes Everhardus van der Trappen (1846)


Flora Batava, deel 9, Jan Kops en Johannes Everhardus van der Trappen (1846)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen, deel 2, Martinus Houttuyn (1796)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen, deel 2, Martinus Houttuyn (1796)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885 - 1905)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)

© 2001-2017 K.M. Dijkstra