Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Groot hoefblad - Petasites hybridus

Andere namen

Frysk: Grut hoefblêd

English: Butterbur

Français: Pétasite officinal

Deutsch: Rote Pestwurz

Verouderde of andere namen:

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Asterales

Familie: Asteraceae (Composietenfamilie)

Geslacht: Petasites (Hoefblad)

Soort: Petasites hybridus

Naamgeving (Etymologie): De Nederlandse naam heeft te maken met het blad, dat lijkt op een paardenhoef. Petasites komt van het Griekse Petasos (breedgerande hoed). Dit slaat op het grote blad. Het werd vroeger wel gebruikt als paraplu of parasol. Hybridus betekent bastaard.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Geofyt.

Bloeimaanden: Maart en april.

Afmeting: 20-100 cm.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Wouter Hagens -
CC BY-SA 3.0

Wortels: Een forse, knoestige wortelstok met diep gaande, niet vertakte wortels en meer dan 1 meter lange ondergrondse uitlopers.


bisque.cyverse.org -
CC BY-NC 3.0


plantdata.bio.cmich.edu -
CC BY-NC 3.0


storage.idigbio.org -
CC BY-NC 3.0


bisque.cyverse.org -
CC BY-NC 3.0

Stengels: De dikke, rechtopstaande en holle bloeistengels zijn wollig tot spinragachtig behaard. Vaak is de bloeistengel paarsig van kleur. Bovenaan die stengel groeit de bloeiwijze. De lange bladstelen (soms tot 1 meter) zijn geribd. De plant groeit in grote groepen.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


AnRo0002 -
CC0


Schnappschütze -
CC BY-SA 3.0


Enrico Blasutto -
CC BY-SA 3.0

Bladeren: De kleine, zittende stengelblaadjes zijn smal en schubachtig. De latere bladeren zijn heel groot (soms tot 90 cm breed.). Ze zijn rond-hartvormig, onregelmatig getand en eerst grijsviltig aan de onderkant. Ze verschijnen aan het eind van de bloeitijd.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Viva La Ren -
CC BY-SA 3.0


Morray -
CC BY 3.0

Bloemen: Polygaam. Tweehuizig. De bloemen groeien in dichte trossen met alleen buisbloemen. Ze zijn licht paars-roze of bleekgeel. De mannelijke bloemen zijn 0,7-1,2 cm groot en de vrouwelijke 3-6 mm. De vrouwelijke bloeiwijze-hoofdjes zijn iets  kleiner dan de mannelijke. De omwindselbladen en stengelschubben zijn roodbruin.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Richard Bartz -
CC BY-SA 2.5


Teun Spaans -
CC BY-SA 3.0


Teun Spaans -
CC BY-SA 3.0

Vruchten: Een eenzadige dopvrucht of nootje met wit pappus. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Tweezaadlobbig.


Jeffdelonge -
CC BY-SA 3.0


Jeffdelonge -
CC BY-SA 3.0


Paul Hermans -
CC BY-SA 3.0


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige, soms licht beschaduwde plaatsen op vochtige tot tijdelijk natte, voedselrijke tot zeer voedselrijke, vaak kalkhoudende grond (klei, mergel, zand, leem en veen).

Groeiplaatsen: Waterkanten (o.a. vijvers en kanalen), bossen (beekbegeleidende bossen en wilgen- en elzenbosjes), bermen, grasland (drassige plaatsen), ruigten (natte ruigten), langs spoorwegen (spoorbermen en langs spoorsloten), polderdijken, braakliggende grond en zeeduinen (langs vroegere duinbeken).

Verspreiding

Wereld: Europa, behalve in het hoge noorden (hoofdzakelijk in West- en Midden-Europa). Ook in Zuidwest-Azië. Ingeburgerd in Nieuw-Zeeland en het oosten van Noord-Amerika.


gbif.org

Nederland: Plaatselijk vrij algemeen, maar zeldzaam in de zandstreken in het noordoosten, op de Veluwe, in Flevoland en op Texel (niet op de andere Waddeneilanden).
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Algemeen. Oorspronkelijk inheems.


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Vrij algemeen. Het meest in gebieden met een lemige bodem.
Rode lijst. Thans niet bedreigd.

Wallonië: Plaatselijk vrij algemeen.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 3, Jan Kops (1814)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen, deel 1, Dirk Leonard Oskamp (1796)


Cruijdeboek, deel 1, Rembert Dodoens. Gheslacht, onderscheet, fatsoen, naemen, cracht ende werckinghe (1554)


Naturalis Biodiversity Centre, Leyden


Deutschlands flora, deel 2, J. Sturm, J.W. Sturm (1801-1802)


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Botanischer Bilderatlas nach De Candolle's Natürlichem Pflanzensystem, Carl Hoffmann (1884)


Flora regni borussici, deel 8, A.G. Dietrich (1840)


Kräuterbuch, Unsere Heilpflanzen in Wort und Bild, Friedrich Losch (1914)


Plantae medicinales, deel 2, Nees von Esenbeck, M.F. Wijhe (1828-1833)


Genera plantarum florae germanicae, Dicotyledones Conspectus, deel 5, T.F.L. Nees von Esenbeck (1845)


New Kreüterbuch, L. Fuchs (1543)


Svensk botanik, deel 4, J.W. Palmstruch e.a. (1807)


Bilder ur Nordens Flora, deel 1, Carl Axel Magnus Lindman (1922-1926)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)


British entomology, deel 4, J. Curtis (1823-1840)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 5, J.E. Sowerby (1866)


Herbarium Blackwellianum, deel 3, E. Blackwell (1757)


Atlas des plantes de France, deel 2, Amédée Masclef (1890)


Flora Parisiensis, deel 1, P. Bulliard (1776-1781)


Herbier de la France, deel 9, P. Bulliard (1776-1783)


Hortus Eystettensis, deel 3, Bessler, Basilius (1620)


Plantarum seu stirpium icones, deel 1, M. de Lobel (1581)

© 2001-2019 K.M. Dijkstra