Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Groot warkruid - Cuscuta europaea

Andere namen

Frysk: Grutte wynsels

English: Greater Dodder

Français: Grande Cuscute

Deutsch: Nesselseide

Verouderde of andere namen:

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Solanales

Familie: Convolvulaceae (Windefamilie)

Geslacht: Cuscuta (Warkruid)

Soort: Cuscuta europaea

Naamgeving (Etymologie): Cuscuta komt van het Griekse kassutoo (herstellen). Dit zou er op slaan, dat de plant verschillende planten onderling verbond. Europaea betekent uit Europa.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Eenjarig.

Plantvorm: Parasiet.

Winterknoppen: Therofyt.

Bloeimaanden: Juni, juli, augustus en september.

Afmeting: 30-150 cm.


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


Krzysztof Ziarnek - GFDL


Donald Hobern - CC BY 2.0


Bogdan - CC BY-SA 3.0

Wortels: Geen wortels. Alleen het kiemplantje heeft een klein worteltje, maar zodra de plant contact maakt met zijn waardplant via de " zuignapjes" sterft het worteltje en eveneens het onderste deel van de stengel af.

Stengels: De elastische, lange en  om andere planten windende stengels (linkswindend) zijn roodachtig of groengeel, meestal vrij dun en vaak sterk vertakt. Groot warkruid dringt met zuigorgaantjes de plant waarop hij woekert binnen. Hiermee onttrekt Groot warkruid voedingsstoffen en water aan deze plant.


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


Michael Becker - CC BY-SA 3.0


Joan Simon - CC BY-SA 2.0


Donald Hobern - CC BY 2.0

Bladeren: Geen bladeren, maar hier en daar kun je wel kleine schubjes zien op de stengels.

Bloemen: Tweeslachtig. De 2 mm grote, lichtroze of vuilwitte, later vleeskleurige en vier- of vijftallige bloemen groeien in dichtbloemige, ronde kluwens. Eerst zijn ze klokvormig, maar later worden ze urnvormig. De kroonslippen buigen eerst samen en zijn dan afgerond-driehoekig, later zijn ze vaak teruggeslagen. De kelkbladen zijn vergroeid en  de kelkslippen zijn vrij  diep zijn ingesneden. De kroonschubben staan rechtop en zijn vaak diep gespleten in twee 'hoorntjes', die elk in enkele wimpers uitlopen. Soms komen de kroonschubben nauwelijks tot ontwikkeling. De twee stijlen en de draadvormige stempels zijn korter dan het bovenstandig vruchtbeginsel. De bloemsteeltjes zijn zeer kort.


Willie Riemsma - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Willie Riemsma - CC BY-NC-SA 3.0 NL


© Theo Westra - verspreidingsatlas.nl


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl

Vruchten: Een doosvrucht met vier harde zaden. Meestal zijn de 2½-3 mm grote vruchten omgekeerd-peervormig. Ze springen aan de voet overdwars open. Tweezaadlobbig.


J R Crellin - CC BY-NC-ND 3.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige tot half beschaduwde plaatsen op vochtige tot natte, meestal zeer voedselrijke grond. Vooral op plekken waar 's winters plantaardig afval en/of aanspoelsel terecht komt (zand en stenige plaatsen).

Groeiplaatsen: Struwelen, bosranden, bossen (lichte oeverwalbossen), waterkanten (ruigten langs rivieroevers, met name op vloedmerk op de hogere oevers, die 's zomers uitdrogen), afgravingen en ruigten (natte ruigten en ruigten in grindgaten langs de Maas). De plant woekert het meest op Hop en Brandnetel, maar ook op andere planten zoals b.v. Boerenwormkruid, Haagwinde, Bijvoet, Hondsdraf en Walstro.

Verspreiding

Wereld: Van Midden-Spanje, Midden-Engeland en Zuid-Scandinavië tot in de Himalaya en de koudste delen van Siberië.


gbif.org

Nederland: Vrij algemeen in het rivierengebied en plaatselijk in de Kempen en in het oosten van het land en vrij zeldzaam in Zuid-Limburg. Elders zeer zeldzaam.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Vrij zeldzaam. Oorspronkelijk inheems.


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Zeldzaam in de rivierdalen, maar in het Maasgebied plaatselijk vrij algemeen.
Rode lijst. Thans niet bedreigd.

Wallonië: Vrij zeldzaam tot zeldzaam in de rivierdalen in het Maasgebied en in de Ardennen.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 11, Jan Kops en P. M. E. Gevers Deijnoot (1853)


Flora Batava, deel 11, Jan Kops en P. M. E. Gevers Deijnoot (1853)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 4 (1800)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 4 (1800)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

     

© 2001-2018 K.M. Dijkstra