Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Grote teunisbloem - Oenothera glazioviana

Andere namen

Frysk: Grutte nachtpit

English: Large Flowered Evening-Primrose

Français: Onagre de Lamarck

Deutsch: Rotkelchige Nachtkerze

Verouderde of andere namen: Oenothera erythrosepala

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Myrtales

Familie: Onagraceae (Teunisbloemfamilie)

Geslacht: Oenothera (Teunisbloem)

Soort: Oenothera glazioviana

Naamgeving (Etymologie): Teunisbloem is waarschijnlijk genoemd naar Sint Antonius van Padua. Op 13 juni wordt in veel katholieke landen het feest van Sint Antonius gevierd. De plant begint omstreeks deze tijd te bloeien. Oenothera is genoemd naar een Oudgriekse plant (Oinothèras) waarvan men de wortel opkookte tot een brouwsel dat sterk naar wijn rook. Glazioviana is vernoemd naar Dr. Auguste Françoise Marie Glaziou (1828-1906), een Franse botanicus.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Tweejarig.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Therofyt of hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Juni, juli, augustus en september.

Afmeting: 10-150 cm.


Georges Jansoone - Public Domain


JoJan -
CC BY-SA 3.0


Roland zh -
CC BY-SA 3.0


Daniel Villafruela -
CC BY-SA 3.0

Wortels: Een dikke penwortel.


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


herbariaunited.org


herbariaunited.org

Stengels: De forse, nauwelijks vertakte, rechtopstaande stengel is behaard en met rode knobbeltjes bezet.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Harry Rose -
CC BY 2.0


Harry Rose -
CC BY 2.0

Bladeren: De bladeren groeien eerst in een rozet. Deze zijn breed langwerpig met gekreukelde randen. De verspreidstaande, kort gesteelde of vrijwel zittende bovenste bladeren zijn smaller, kleiner en hebben meestal een witte middennerf. Het blad loopt wigvormig af langs de steel.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Harry Rose -
CC BY 2.0


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Harry Rose -
CC BY 2.0

Bloemen: Tweeslachtig. Grote bebladerde aren met gele bloemen. De bloemknoppen zijn vrij lang kegelvormig. De bloemen staan in de oksels van een schutblad. De vier kroonbladen zijn 3½-6 cm. De stijl is 2-6 cm. De vier kelkbladen hebben rode strepen of worden later helemaal rood. De kelkslippen hebben een spitse top. Het buisvormige, onderstandige vruchtbeginsel heeft rode knobbeltjes. Er zijn acht meeldraden. De bloemen gaan 's avonds open en geuren dan sterk.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


kuleuven-kulak.be/bioweb

Vruchten: Een doosvrucht met haren en een rode voet. Tweezaadlobbig.


kuleuven-kulak.be/bioweb


kuleuven-kulak.be/bioweb


Liliane Roubaudi - tela-botanica.org - CC BY-SA 2.0 FR


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige, open plaatsen op droge, voedselarme tot matig voedselrijke, kalkhoudende, vaak omgewerkte grond (zand en stenige plaatsen en soms op mergel).

Groeiplaatsen: Hellingen, zeeduinen, ruigten (kalkrijke ruigten), bouwterreinen (stadsuitbreidingen), bermen (open plekken en langs net aangelegde wegen), industrieterreinen, haventerreinen, langs spoorwegen (spoorwegterreinen), afgravingen (zandgroeven), braakliggende grond, tussen straatstenen en omgewoelde plekken.

Verspreiding

Wereld: Oorspronkelijk niet bekend in Noord-Amerika. In de tweede helft van de 18de eeuw is Grote teunisbloem in Europa ontstaan. Plaatselijk ingeburgerd in gematigde gebieden in Europa, Azië (o.a. in Japan) en Australië.


gbif.org

Nederland: Vrij zeldzaam, maar plaatselijk algemeen in de Zeeuwse en Hollandse duinen en in stedelijke gebieden.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Algemeen. Ingeburgerd in de 19de eeuw.


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Algemeen in de duinen. De soort komt hier in ieder geval al sinds het begin van de twintigste eeuw voor. Elders zeldzamer, hoofdzakelijk in de omgeving van de grote steden.
Rode lijst. Criteria niet van toepassing.

Wallonië: Zeldzaam.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 19, Jan Kops en F.W. van Eeden (1893)


Curtis's Botanical Magazine, deel 46 (1819)


Edwards’s Botanical Register, deel 19, S.A. Drake (1835)

© 2001-2019 K.M. Dijkstra