Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Grote wederik - Lysimachia vulgaris

Andere namen

Frysk: Giele kattesturt

English: Yellow loosestrife

Français: Lysimaque vulgaire

Deutsch: Gemeiner Gilbweiderich

Verouderde of andere namen: Gewone wederik

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Ericales

Familie: Primulaceae (Sleutelbloemfamilie)

Geslacht: Lysimachia (Wederik)

Soort: Lysimachia vulgaris

Naamgeving (Etymologie): Wederik komt van wede (wilg). De bladen van de Grote wederik lijken op die van de wilg. Lysimachia is waarschijnlijk afgeleid van en opgedragen aan Lysimachos, de veldheer van Alexander de Grote. Vulgaris betekent gewoon.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt of helofyt.

Bloeimaanden: Juni, juli en augustus.

Afmeting: 60-150 cm.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Wortels: Een wortelstok met ondergrondse uitlopers. In of aan het water vormt de plant vaak dikke, rode uitlopers die in het water zweven en één  of enkele meters lang kunnen worden. Ook de stengelbasis is dan dik en van binnen wat sponsachtig.


hasbrouck.asu.edu - CC BY-NC 3.0


bisque.cyverse.org - CC BY-NC 3.0


bisque.cyverse.org - CC BY-NC 3.0


storage.idigbio.org - CC BY-NC 3.0

Stengels: De rechtopstaande stengels zijn rolrond en vrij sterk behaard.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bladeren: De bladeren staan tegenover elkaar of in kransen van drie of vier. Ze zijn gesteeld en eirond tot langwerpig. Ze worden tot 14 cm lang en hebben zwarte of oranje klierpunten.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bloemen: Tweeslachtig. De bloemen groeien in pyramidevormige, onderaan bebladerde pluimen. Ze zijn geel en 1½ tot 2 cm groot. De vijf  kroonbladen zijn eirond en hebben vaak aan de voet een bruinrode vlek. De vijf  kelkbladen zijn oranje gerand en 3-5 mm lang. De vijf meeldraden zijn tot bijna halverwege met elkaar vergroeid. Het vruchtbeginsel  is bovenstandig en er is één stijl  met stempel.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vruchten: Een doosvrucht. De rucht opent aan de top met vijf kleppen. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één  jaar). Tweezaadlobbig.


AnRo0002 - CC0


AnRo0002 - CC0


AnRo0002 - CC0


AnRo0002 - CC0


dzn.eldoc.ub.rug.nl


dzn.eldoc.ub.rug.nl

   

Biotoop

Bodem: Zonnige tot licht beschaduwde plaatsen op vochtige tot natte, matig voedselrijke, zwak zure tot neutrale grond (zand, leem of laagveen).

Groeiplaatsen: Zeeduinen (duinvalleien en op overstoven humuslagen), moerassen (o.a. rietland en verlandende sloten), waterkanten (o.a. langs greppels en sloten), bij bronnen, ijsbaantjes, langs spoorwegen (spoordijken), heide (langs schelpenpaadjes), afgravingen (zand- en leemgroeven), grasland (nat, licht bemest grasland, hooiland en blauwgrasland), bermen, bossen (moerasbossen en langs bospaden), hoge delen van grienden en struwelen.

Verspreiding

Wereld: Gematigde streken in Europa en Azië , van Ierland en Portugal tot in Japan. In Noordoost-Europa tot de poolcirkel. Ingeburgerd in Noord-Amerika en Nieuw-Zeeland.


gbif.org

Nederland: Zeer algemeen, maar zeldzaam in het noordelijk zeekleigebied, in het waddengebied en in Flevoland.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Algemeen. Oorspronkelijk inheems.


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Zeer algemeen in de Kempen en de Zand- en Zandleemstreek, vrij zeldzaam in de Leemstreek en vrijwel ontbrekend in de Polders.
Rode lijst. Thans niet bedreigd.

Wallonië : Algemeen, maar zeldzaam in Brabant en het Maasgebied.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 2, Jan Kops (1807)


Flora Batava, deel 2, Jan Kops (1807)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 3 (1796)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 3 (1796)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra