Wilde planten in Nederland en BelgiŽ

Grote muur - Stellaria holostea

Frysk: Grutte mier

English: Greater Stitchwort

FranÁais: Stellaire holostťe

Deutsch: Echte Sternmiere

Synoniemen: Grootbloemige muur, Grootbloemmuur

Familie: Caryophyllaceae (Anjerfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Stellaria komt van het latijnse stella (ster), hetgeen slaat op de vijf tweedelige kroonbladen, die als een sterretje uitstaan. Holostea betekent een geheel benige (zeer harde plant), maar volgens Plinius in omgekeerde zin bedoeld.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Chamaefyt.

Bloeimaanden: April, mei en juni.

Afmeting: 15-50 cm.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Wortels: Ondiep wortelend. Worteldiepte tot 10 cm.


Neuch‚tel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuch‚tel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


hasbrouck.asu.edu -
CC BY-NC 3.0


web.corral.tacc.utexas.edu -
CC0-1.0

Stengels: De ruwe, slappe stengels zijn vierkantig. De plant vormt grote plakkaten.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bladeren: De tegenoverstaande, zittende, donkergroene, tot 8 cm lange bladen zijn stijf, smal langwerpig en spits. De rand en de middennerf zijn ruw behaard. De schutbladen zijn ook aan de rand groen.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bloemen: Tweeslachtig. IJle bloeiwijzen met witte, 1Ĺ-3 cm grote bloemen. De vijf kroonbladen zijn tot de helft gespleten en twee keer zo lang als de vijf, 6-8 mm lange kelkbladen. Het vruchtbeginsel is bovenstandig met drie stijlen en drie stempels.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vruchten: Een doosvrucht. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan ťťn jaar). Tweezaadlobbig.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Benjamin Zwittnig -
CC BY 2.5 si


Carole Ritchie - USDA-NRCS PLANTS Database


Digitale zadenatlas

Biotoop

Bodem: Vrij zonnige tot licht beschaduwde plaatsen op droge tot vochtige, matig voedselarme tot voedselrijke, matig stikstofrijke, humushoudende, zwak zure tot neutrale, soms kalkhoudende grond (vaak op lemig zand).

Groeiplaatsen: Bossen (loofbossen), heggen, bosranden, struwelen, hakhout, houtwallen, licht beschaduwde bermen, langs spoorwegen (spoorbermen), waterkanten (langs sloten en greppels), zeeduinen en op hellingen.

Verspreiding

Wereld: Het meest in Europa, behalve in grote delen van het Middellandse-Zeegebied en ScandinaviŽ. Ook in West-AziŽ en Noordwest-Afrika (Atlasgebergte). Plaatselijk ingeburgerd in het oosten van Noord-Amerika en in Nieuw-Zeeland.

Nederland: Vrij algemeen in Zuid-Limburg, in het oosten en midden van het land en in het aangrenzende rivierengebied. Vrij zeldzaam in de Hollandse duinen. Elders zeer zeldzaam. Niet in het noordelijk zeekleigebied en in Zeeland.

Vlaanderen: Algemeen.
WalloniŽ:
Algemeen.

Toepassingen

Geperst sap werd vroeger tegen oogaandoeningen gebruikt en volgens de tekenleer hielp de plant bij het genezen van steken in de zij en botbreuken. Grote muur werd ook beschouwd als een metgezel van de duivel. De oude naam Slangenbloem duidt op het geloof dat wie de bloem plukte door een adder zou worden gebeten. Een andere volksnaam was Sterretje, de bloem werd in verband gebracht met de Ster van Bethlehem en Paaszondag.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 4, Jan Kops (1822)


Cruijdeboek, deel 4, Rembert Dodoens. Corenen, Legumina, Distelen ende dyerghelijcke (1554)


Botanischer Bilderatlas nach dem natŁrlichem Pflanzensystem, K. Hoffmann, E. Dennert (1911)


Flora regni borussici, deel 5, A.G. Dietrich (1837)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)


Bilder ur Nordens Flora, deel 3, Carl Axel Magnus Lindman (1922-1926)


British entomology, deel 8, J. Curtis (1823-1840)


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)


Diversitas holostii Ruellii
Plantarum seu stirpium icones, deel 1, M. de Lobel (1581)


Grandes Heures Anne de Bretagne, Jean (Jehan) Bourdichon (1503-1508)


Repršsentanten einheimischer Pflanzenfamilien in bunten Wandtafeln mit erlšuterndem Text, C. Bollmann (1879-1882)


New KreŁterbuch, L. Fuchs (1543)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 2, J.E. Sowerby (1864)


Flora Londinensis, deel 2, William Curtis (1777-1778)


Flora Parisiensis, deel 2, P. Bulliard (1776-1781)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL