Gulden sleutelbloem

Namen

Wetenschappelijk: Primula veris (Primula officinalis)

Nederlands: Gulden sleutelbloem (Echte sleutelbloem, Gewone sleutelbloem)

Frysk: Peaskeblom

English: Cowslip (Cowslip primrose)

Français: Primevère officinale

Deutsch: Wiesen-Schlüsselblume

Familie: Sleutelbloemfamilie, Primulaceae

Geslacht: Primula, Sleutelbloem

Kruising: Gulden sleutelbloem kan een kruising vormen met Slanke sleutelbloem (Primula × media)

Naamgeving: Primula is de verkleiningsvorm van primus (eerste), hetgeen wijst op de vroege bloei van veel soorten. Veris betekent waar of echt.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: April en mei, maar soms nog een keer in september en oktober.

Afmeting: 15-30 cm.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Wortels: Worteldiepte tot 20 cm.


http://herbariaunited.org/


http://herbariaunited.org/


http://herbariaunited.org/


http://herbariaunited.org/

Stengels: De stengels zijn behaard.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


AnRo0002 - CC0


© Hans Hillewaert - CC BY-SA 3.0

Bladeren: De langwerpige bladen zijn aan de voet het breedst. Ze versmallen plotseling in de steel.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


H. Zell - CC BY-SA 3.0


Amada44 - CC BY 4.0


Enrico Blasutto - CC BY-SA 3.0

Bloemen: Tweeslachtig. De gele, 0,9-1½ cm grote bloemen staan dicht bij elkaar (soms wel dertig) in een naar één kant gekeerde, knikkende kluwen. De is kroon klokvormig. De zoom is geel met meestal vijf oranjegele vlekken aan de keel. De kelk is wijd klokvormig met eironde of driehoekige, stompe tot kort toegespitste tanden.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Tony Hisgett - CC BY 2.0


H. Zell - CC BY-SA 3.0

Vruchten: Een doosvrucht. De vruchten zijn korter dan de kelk. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Tweezaadlobbig.


dzn.eldoc.ub.rug.nl


dzn.eldoc.ub.rug.nl


dzn.eldoc.ub.rug.nl


H. Zell - CC BY-SA 3.0

Biotoop

Bodem: Zonnige tot licht beschaduwde, warme plaatsen op vochtige, vrij voedselarme tot matig voedselrijke, meestal kalkrijke, humushoudende grond (zand, zavel, klei, mergel en löss).

Groeiplaatsen: Grasland (kalkgrasland en kalkrijke hellingen), bossen, bosranden, struwelen, kapvlakten, uiterwaarden (zandige stroomruggen), zeeduinen, rivierdijken, kanaalbermen, wegbermen en in stinsenmilieus.

Verspreiding

Wereld: Het grootste deel van Europa, maar in de meest noordelijke en zuidelijke delen zeer zeldzaam. Ook (in afwijkende ondersoorten) op enkele plaatsen in West- en Midden-Azië.

Gulden sleutelbloem - Primula veris

Nederland: Zeldzaam in Zuid-Limburg en zeer zeldzaam in het rivierengebied, Noord-Brabant en de Hollandse en Zeeuwse duinen.
Rode lijst 2012. Kwetsbaar. Trend sinds 1950: matig afgenomen. Zeldzaam. Oorspronkelijk inheems. Beschermd.

Gulden sleutelbloem

verspreidingsatlas.nl

Gulden sleutelbloem x Slanke sleutelbloem (Primula × media)

verspreidingsatlas.nl


Vlaanderen: Vrij algemeen in Voeren, vrij zeldzaam in het Maasgebied en zeldzaam in het kustgebied bij Nieuwpoort. Elders zeer zeldzaam.
Rode lijst. Thans niet bedreigd.

Gulden sleutelbloem - Primula veris

Wallonië: Vrij algemeen in het Maasgebied en in Lotharingen (de zuidelijke Ardennen). Elders veel zeldzamer.

Oude illustraties


Flora Batava, deel 17, Jan Kops en F.W. van Eeden (1885)


Flora Batava, deel 17, Jan Kops en F.W. van Eeden (1885)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 1 (1796)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 1 (1796)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm (1796)
Echte Schlüsselblume


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885 - 1905)


Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)
Gulden sleutelbloem x Slanke sleutelbloem (Primula veris x Primula elatior)

© 2001-2017 K.M. Dijkstra