Wilde planten in Nederland en België

Gulden sleutelbloem - Primula veris

Frysk: Peaskeblom

English: Cowslip

Français: Primevère officinale

Deutsch: Wiesen-Schlüsselblume

Synoniemen: Primula officinalis, Echte sleutelbloem, Gewone sleutelbloem

Familie: Primulaceae (Sleutelbloemfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Primula is de verkleiningsvorm van primus (eerste). Veris is de tweede naamval bij het woord ver dat lente betekent. De naam verwijst naar de vroege bloei in de lente.

Kruising: Gulden sleutelbloem kan een kruising vormen met Slanke sleutelbloem (Primula x media).

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: April en mei, maar soms nog een keer in september en oktober.

Afmeting: 15-30 cm.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Wortels: Worteldiepte tot 20 cm.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Stengels: De stengels zijn behaard.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bladeren: De langwerpige bladen zijn aan de voet het breedst. Ze versmallen plotseling in de steel.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bloemen: Tweeslachtig. De gele, 0,9-1½ cm grote bloemen staan dicht bij elkaar (soms wel dertig) in een naar één kant gekeerde, knikkende kluwen. De is kroonklokvormig. De zoom is geel met meestal vijf oranjegele vlekken aan de keel. De kelk is wijd klokvormig met eironde of driehoekige, stompe tot kort toegespitste tanden.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vruchten: Een doosvrucht. De vruchten zijn korter dan de kelk. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Tweezaadlobbig.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Biotoop

Bodem: Zonnige tot licht beschaduwde, warme plaatsen op vochtige, vrij voedselarme tot matig voedselrijke, meestal kalkrijke, humushoudende grond (zand, zavel, klei, mergel en löss).

Groeiplaatsen: Grasland (kalkgrasland en kalkrijke hellingen), bossen, bosranden, struwelen, kapvlakten, uiterwaarden (zandige stroomruggen), zeeduinen, rivierdijken, kanaalbermen, wegbermen en in stinsenmilieus.

Verspreiding

Wereld: Het grootste deel van Europa, maar in de meest noordelijke en zuidelijke delen zeer zeldzaam. Ook (in afwijkende ondersoorten) op enkele plaatsen in West- en Midden-Azië.

Nederland: Zeldzaam in Zuid-Limburg en zeer zeldzaam in het rivierengebied, Noord-Brabant en de Hollandse en Zeeuwse duinen.

Vlaanderen: Vrij algemeen.
Wallonië:
Vrij algemeen.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 17, Jan Kops en F.W. van Eeden (1885)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 1 (1796)


Welrieckende Sluetelbloemen
Cruijdeboek, deel 1, Rembert Dodoens. Gheslacht, onderscheet, fatsoen, naemen, cracht ende werckinghe (1554)


Botanische wandplaten, J. Vuijk


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Flora regni borussici, deel 6, A.G. Dietrich (1838)


Repräsentanten einheimischer Pflanzenfamilien in bunten Wandtafeln mit erläuterndem Text, C. Bollmann (1879-1882)


Genera plantarum florae germanicae, Conspectus, deel 5, T.F.L. Nees von Esenbeck (1845)


New Kreüterbuch, L. Fuchs (1543)


New Kreüterbuch, P.A. Mattioli (1563)


Bilder ur Nordens Flora, deel 1, Carl Axel Magnus Lindman (1922-1926)


Svensk botanik, deel 1, J.W. Palmstruch e.a. (1803)


Flora Londinensis, deel 6, William Curtis (1789-1798)


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)


Herbarium Blackwellianum, deel 1, E. Blackwell (1750)


Flore médicale, deel 5, F.P. Chaumeton (1831)


Atlas des plantes de France, deel 3, Amédée Masclef (1893)

`
Grandes Heures Anne de Bretagne, Jean (Jehan) Bourdichon (1503-1508)


Plantarum seu stirpium icones, deel 1, M. de Lobel (1581)


Plantarum seu stirpium icones, deel 2, M. de Lobel (1581)


Botanische wandplaten


Deutschlands flora, deel 4, J. Sturm, J.W. Sturm (1803-1804)


Kräuterbuch, Unsere Heilpflanzen in Wort und Bild, Friedrich Losch (1905)


Botanischer Bilderatlas nach dem natürlichem Pflanzensystem, K. Hoffmann, E. Dennert (1911)


Botanische Wandtafeln, A. Peter (1901)


Plantae medicinales, deel 2, Nees von Esenbeck, M.F. Wijhe, A. Henry (1828-1833)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)


Gulden sleutelbloem x Slanke sleutelbloem (Primula veris x Primula elatior)
Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 7, J.E. Sowerby (1867)


British entomology, deel 5, J. Curtis (1823-1840)


Addisonia, deel 16, M.E. Eaton (1928)


A curious herbal, deel 1, E. Blackwell (1737)


Flora Parisiensis, deel 1, P. Bulliard (1776-1781)


Herbier de la France, deel 4, P. Bulliard (1776-1783)


Icones plantarum sponte nascentium in episcopatu Monasteriensi, deel 1, F. Wernekinck (1798)


Hortus floridus, fasicle pars altera, C. van de Passe (1614)


Hortus Eystettensis, deel 1, Bessler, Basilius (1620)


Hortus Eystettensis, deel 3, Bessler, Basilius (1620)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL