Wilde planten in Nederland en België

Haagwinde - Convolvulus sepium

Frysk: Spoekeblom

English: Hedge bindweed

Français: Liseron des haies

Deutsch: Gewöhnliche Zaunwinde

Synoniemen: Calystegia sepium, Hagewinde, Pispotsjes

Familie: Convolvulaceae (Windefamilie)

Naamgeving (Etymologie): Convolvulus stamt af van convolvere (zich ergens omheen wikkelen), omdat de stengel zich bij veel soorten om andere planten windt. Sepium betekent van een heg.

Een andere soort: Gestreepte winde (Convolvulus silvatica) is een verwilderde tuinplant, die voorkomt op vochtige tot natte grond. De plant heeft een witte of licht roze bloemkroon met vijf witte banen. De meeldraden zijn 3,5-4,5 cm lang. De steelbladen overlappen elkaar onderaan aan de randen en bedekken daardoor een groot deel van de bloemkelk. De plant kan tot 5 meter lang worden.


© Theo Westra  - verspreidingsatlas.nl


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant
- CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant
- CC BY-SA 4.0

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Geofyt of hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Juni, juli, augustus en september.

Afmeting: 1½-3 meter.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Acabashi -
CC BY-SA 4.0

Wortels: Een witte, gemakkelijk breekbare wortelstok.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Stengels: De lange stengels winden en klimmen om andere planten en voorwerpen. Ze zijn niet of maar weinig vertakt,. Soms zijn er sterk vertakte uitlopers, die over de grond kruipen tot ze een hard voorwerp tegenkomen, dan groeien ze de grond in, worden dikker, vormen wortels die de scheut de grond in trekken en deze vormen dan weer windende stengels.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bladeren: De verspreidstaande, driehoekig-eironde, 8-15 cm grote bladeren hebben vaak een toegespitste afgeronde top. De bladvoet is breed pijlvormig met vaak scheef afgeknotte oortjes. De bladrand is gaaf en vaak gegolfd. Er zijn geen steunblaadjes. De bladstelen zijn niet gevleugeld.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bloemen: Tweeslachtig De alleenstaande, 3-5 cm grote, witte of zelden roze, trompetvormige  of trechtervormige bloemen groeien aan klimmende stengels in de bladoksels. Ze hebben vijf witte, vergroeide kroonbladen en eveneens vijf vergroeide kelkbladen en een lange steel. De meeldraden worden tot 2½ cm lang en de helmknoppen 4-6 mm. De stempel-lobben zijn vlak. De twee tegenoverstaande schutbladen zijn langer dan de kelk en bedekken elkaar nauwelijks. Het vruchtbeginsel is bovenstandig.

-
Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vruchten: Een kale doosvrucht. De zaden zijn kortlevend (één tot vijf jaar). Tweezaadlobbig.


AnRo0002 -
CC0


Roger Culos -
CC BY-SA 3.0


Liliane Roubaudi -
tela-botanica.org - CC BY-SA 2.0 FR


Digitale zadenatlas

Biotoop

Bodem: Zonnige tot half beschaduwde plaatsen op natte tot vochtige, voedselrijke grond. Ook in brak milieu (alle grondsoorten behalve hoogveen).

Groeiplaatsen: Moerassen (rietland en het zoetwatergetijdengebied), waterkanten (o.a. aanspoelselgordels, kribben, stenen dijkbeschoeiingen, rietgordels langs zeearmen en greppels), heggen, houtwallen, struwelen, grienden, bosranden (moerasbossen), bossen (open plekken in moerasbossen), plantsoenen, langs hekwerken, tussen straatstenen, ruderale plaatsen, braakliggende grond, ruigten (natte ruigten), afgravingen, tuinen, akkers (bollenvelden en maisakkers) en zeeduinen (duindoornstruweel aan de rand van strandvlakten).

Verspreiding

Wereld: Alle werelddelen, in gebieden met een gematigd klimaat.

Haagwinde

Gestreepte winde

Nederland: Zeer algemeen.

Gestreepte winde: Niet ingeburgerd.

Vlaanderen: Zeer algemeen, maar iets minder algemeen in de duinen en in de Kempen.

Wallonië: Zeer algemeen, maar vrij zeldzaam in de Ardennen.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 3, Jan Kops (1814)


Flora Batava, deel 19, Jan Kops en F.W. van Eeden (1893)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 3 (1796)


Groote Clocxkens Winde
Cruijdeboek, deel 3, Rembert Dodoens. Wortelen, medecynale cruyden, ende quaden hinderlijcke ghewassen (1554)


Botanischer Bilderatlas nach dem natürlichem Pflanzensystem, K. Hoffmann, E. Dennert (1911)


Bilder ur Nordens Flora, deel 1, Carl Axel Magnus Lindman (1922-1926)


Deutschlands flora, deel 1, J. Sturm, J.W. Sturm (1796-1798)


Botanischer Bilderatlas nach De Candolle's Natürlichem Pflanzensystem, Carl Hoffmann (1884)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)


© 2001-2020 K.M. Dijkstra