Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Haagwinde - Convolvulus sepium

Andere namen

Frysk: Spoekeblom

English: Hedge bindweed

Français: Liseron des haies

Deutsch: Gewöhnliche Zaunwinde

Verouderde of andere namen: Calystegia sepium, Hagewinde, Pispotsjes

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: olanales

Familie: Convolvulaceae (Windefamilie)

Geslacht: Convolvulus (Winde)

Soort: Convolvulus sepium

Naamgeving (Etymologie): Convolvulus stamt af van convolvere (zich ergens omheen wikkelen), omdat de stengel zich bij veel soorten om andere planten windt. Sepium betekent van een heg.

Een andere soort: Gestreepte winde (Convolvulus silvatica) is een verwilderde tuinplant, die voorkomt op vochtige tot natte grond. De plant heeft een witte of licht roze bloemkroon met vijf witte banen. De meeldraden zijn 3,5-4,5 cm lang. De steelbladen overlappen elkaar onderaan aan de randen en bedekken daardoor een groot deel van de bloemkelk. De plant kan tot 5 meter lang worden.


© Theo Westra  - verspreidingsatlas.nl


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl

   

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Geofyt of hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Juni, juli, augustus en september.

Afmeting: 1½-3 meter.


Marcus Cyron - CC BY 4.0


AnRo0002 - CC0


AnRo0002 - CC0


Acabashi - CC BY-SA 4.0

Wortels: Een witte, gemakkelijk breekbare  wortelstok.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Stengels: De lange stengels winden en klimmen om andere planten en voorwerpen. Ze zijn niet of maar weinig vertakt,. Soms zijn er sterk vertakte uitlopers, die over de grond kruipen tot ze een hard voorwerp tegenkomen, dan groeien ze de grond in, worden dikker, vormen wortels die de scheut de grond in trekken en deze vormen dan weer windende stengels.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


AnRo0002 - CC0


AnRo0002 - CC0


AnRo0002 - CC0

Bladeren: De verspreidstaande,  driehoekig-eironde, 8-15 cm grote bladeren hebben vaak een toegespitste afgeronde top. De bladvoet is breed pijlvormig met vaak scheef afgeknotte oortjes. De bladrand is gaaf en vaak gegolfd. Er zijn geen steunblaadjes. De bladstelen zijn niet gevleugeld.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


4028mdk09 - CC BY-SA 3.0


AnRo0002 - CC0


Rob Hille - Public Domain

Bloemen: Tweeslachtig De alleenstaande, 3-5 cm grote, witte of zelden roze, trompetvormige  of trechtervormige bloemen groeien aan klimmende stengels in de bladoksels. Ze hebben vijf witte, vergroeide kroonbladen  en eveneens vijf vergroeide kelkbladen en  een lange steel. De meeldraden worden tot 2½ cm lang en de helmknoppen 4-6 mm. De stempel-lobben zijn vlak. De twee tegenoverstaande  schutbladen zijn langer dan de kelk en bedekken elkaar nauwelijks. Het vruchtbeginsel  is bovenstandig.

-
Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


AnRo0002 - CC0

Vruchten: Een kale  doosvrucht. De zaden zijn kortlevend (één tot vijf jaar). Tweezaadlobbig.


AnRo0002 - CC0


Roger Culos - CC BY-SA 3.0


dzn.eldoc.ub.rug.nl

 

Biotoop

Bodem: Zonnige tot half beschaduwde plaatsen op natte tot vochtige, voedselrijke grond. Ook in brak milieu (alle grondsoorten behalve hoogveen).

Groeiplaatsen: Moerassen (rietland en het zoetwatergetijdengebied), waterkanten (o.a. aanspoelselgordels, kribben, stenen dijkbeschoeiingen, rietgordels langs zeearmen en greppels), heggen, houtwallen, struwelen, grienden, bosranden (moerasbossen), bossen (open plekken in moerasbossen), plantsoenen, langs hekwerken, tussen straatstenen, ruderale plaatsen, braakliggende grond, ruigten (natte ruigten), afgravingen, tuinen, akkers (bollenvelden en maisakkers) en zeeduinen (duindoornstruweel aan de rand van strandvlakten).

Verspreiding

Wereld: Alle werelddelen, in gebieden met een gematigd klimaat.


gbif.org

Nederland: Zeer algemeen.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Algemeen. Oorspronkelijk inheems.

Haagwinde

verspreidingsatlas.nl

Gestreepte winde

verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Zeer algemeen, maar iets minder algemeen in de duinen en in de Kempen.
Rode lijst. Thans niet bedreigd.

Wallonië: Zeer algemeen, maar vrij zeldzaam in de Ardennen.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 3, Jan Kops (1814)


Flora Batava, deel 3, Jan Kops (1814)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 3 (1796)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 3 (1796)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)


Subsp. roseata
Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

 

© 2001-2018 K.M. Dijkstra