Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Haaksterrenkroos - Callitriche brutia

Andere namen

Frysk:

English: Intermediate Water-Starwort

Français: Callitriche à crochets

Deutsch: Haken-Wasserstern

Verouderde of andere namen: Callitriche hamulata, Gesteeld sterrenkroos

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Lamiales

Familie: Plantaginaceae (Weegbreefamilie)

Geslacht: Callitriche (Sterrenkroos)

Soort: Callitriche brutia

Naamgeving (Etymologie): De naam sterrenkroos houdt verband met de bladrozetjes die in het water op een sterk lijken. Callitriche is afgeleid van het Griekse kallos (schoonheid) en thrix (haar). Een plant waarmee men het haar verfde. Hamulata betekent haakvormig of met haakjes.

Opmerking: Gesteeld sterrenkroos en Haaksterrenkroos worden tegenwoordig meestal als één soort opgevat onder de naam Haaksterrenkroos (Callitriche brutia).

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Meestal eenjarig.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hydrofyt.

Bloeimaanden: April, mei, juni, juli, augustus en september.

Afmeting: 10-80 cm.


© R. van Leeuwen - verspreidingsatlas.nl

© Edwin Dijkhuis - verspreidingsatlas.nl


Jean-Pierre Lespinasse - CC BY-SA 2.0 FR


Marie Portas - CC BY-SA 2.0 FR

Wortels


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


http://herbariaunited.org


http://herbariaunited.org

Stengels: Op drooggevallen plekken zie je liggende tot opstijgende stengeltjes met langwerpige bladeren. Onderwaterstengels sterven grotendeels af.


© Adrie van Heerden  - verspreidingsatlas.nl


Andrea Moro  - CC BY-SA 3.0


Marie Portas  - CC BY-SA 2.0 FR


Jean-Pierre Lespinasse - CC BY-SA 2.0 FR

Bladeren: De rozetten zijn min of meer schotelvormig verdiept. De blaadjes zijn elliptisch tot spatelvormig, maar soms zijn alle blaadjes lijnvormig. De blaadjes van landvormen zijn kleiner, elliptisch en meestal donkergroen. Ze zijn aan de top verbreed en zeer diep uitgerand en daardoor tweetoppig.


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


Callitriche hamulata
Françoise Carle - CC BY-SA 2.0 FR


Jean-Pierre Lespinasse - CC BY-SA 2.0 FR


Marie-France Petitbon - CC BY-SA 2.0 FR

Bloemen: Eenslachtig. Eenhuizig. De alleenstaande bloemen zijn meestal ondergedoken, maar soms groeien ze boven water. De stijlen zijn teruggekromd. De schutbladen zijn sikkelvormig. De meeldraden en stijlen van de watervormen bevinden zich onder het wateroppervlak, bij landvormen gebeurt de bestuiving in een waterdruppel.


Jean-Pierre Lespinasse - CC BY-SA 2.0 FR


Jean-Pierre Lespinasse - CC BY-SA 2.0 FR


Jean-Pierre Lespinasse - CC BY-SA 2.0 FR


Jean-Pierre Lespinasse - CC BY-SA 2.0 FR

Vruchten: Een splitvrucht. De ronde, 1,2-1,5 mm grote vruchtjes zijn zwart met helemaal teruggeslagen, aanliggende stijlresten. De deelvruchtjes zijn smal gevleugeld. Tweezaadlobbig.


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


dzn.eldoc.ub.rug.nl

   

Biotoop

Bodem: Zonnige tot licht beschaduwde plaatsen in stromend of stilstaand, ondiep (maar vaak dieper dan bij Gesteeld sterrenkroos), vaak koel, helder, zoet, matig voedselarm tot matig voedselrijk, vaak zwak zuur, kalkarm water met een bodem van zand of leem, zelden op klei.

Groeiplaatsen: Water (meren, beken, grotere plassen, poelen, sprengen, afwateringskanaaltjes, kwelsloten en zandafgravingen) en soms als landvorm in bossen (op natte bospaden).

Verspreiding

Wereld: Noord-, West- en Midden-Europa. Zuidelijk tot in Zuidwest-Frankrijk en Noord-Italië. Ook op Groenland.


gbif.org

Nederland: Vrij zeldzaam in het oosten en midden van het land en op de Waddeneilanden. Elders zeer zeldzaam.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: matig afgenomen. Algemeen. Oorspronkelijk inheems.


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Vrij zeldzaam. Verpreid door het land, maar het meest in de Kempen.
Rode lijst. Thans niet bedreigd.

Wallonië: Vrij zeldzaam in de Ardennen. Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam.
Rode lijst. Kwetsbaar.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra