Wilde planten in Nederland en BelgiŽ

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Haarlems klokkenspel - Saxifraga granulata var. plena

Andere namen

Frysk: Haarlimmer klokkespul

English:

FranÁais:

Deutsch: KŲrner-Steinbrech

Verouderde of andere namen: Haarlemmer klokkenspel

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Saxifragales

Familie: Saxifragaceae (Steenbreekfamilie)

Geslacht: Saxifraga (Steenbreek)

Soort: Saxifraga granulata var. plena

Naamgeving (Etymologie): Saxifraga komt van het Latijnse saxum (rots) en frangere (breken). Veel soorten groeien in scheuren en spleten van rotsen en men meende dat de planten het gesteente tijdens de groei had laten barsten. Granulata betekent met korreltjes en plena dubbele bloem.

Opmerking: Haarlems klokkenspel is een gekweekte vorm met gevulde bloemen van Knolsteenbreek.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Mei en juni.

Afmeting: 15-60 cm.


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


© Hinko Talsma - CC-BY-NC-SA-3.0


© Jan Ligtenberg - CC BY 3.0


© Marc Budding - CC BY-NC-ND 3.0

Wortels: Aan de stengelvoet groeien knolletjes, die net boven of soms net onder de grond zitten.

Stengels: De rechtopstaande stengels zijn enigszins kleverig door klierharen. Bovenaan zijn ze vertakt.


© Martin Bunnik - verspreidingsatlas.nl


© J. Dolstra - CC-BY-NC-SA-3.0


© Andre Hos - CC BY-NC-ND 3.0


© Andre Hos - CC BY-NC-ND 3.0

Bladeren: Een wintergroen wortelrozet. De rozetbladen en de onderste stengelbladen zijn behaard. Ze zijn rond-niervormig, kroezig gekarteld en 1-3 cm. De andere stengelbladen zijn smaller, waaiervormig en staan wijd uiteen.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl

© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


© Theo Westra - CC BY-NC-ND 3.0


© Ruud van Middelkoop - CC BY-NC-ND 3.0

Bloemen: De planten hebben gevulde, witte bloemen doordat de meeldraden zijn veranderd in kroonbladen.


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl

© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


© Joop Scheijbeler - CC BY-NC-ND 3.0


© R Luntz - CC BY-NC-ND 3.0

Vruchten: Geen vruchten. Vermeerdering geschiedt uitsluitend via de wortelknolletjes.

Biotoop

Bodem: Zonnige tot half beschaduwde plaatsen op matig vochtige, matig voedselrijke, niet of matig bemeste, goed doorlatende, neutrale tot kalkhoudende grond (zand, leem, zavel, veen, lichte klei en stenige plaatsen).

Groeiplaatsen: Bossen en bosranden (bij buitenplaatsen op beschaduwde grazige plaatsen) en zeeduinen (binnenduinrandbossen).

Verspreiding

Wereld: De verspreiding is onvoldoende bekend.

Nederland: Zeldzaam, voornamelijk aan de Hollandse en Zeeuwse binnenduinrand en in het zeekleigebied van Groningen en Frysl‚n. Ingeburgerd in de 19de eeuw.


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Niet in Vlaanderen.

WalloniŽ: Niet in WalloniŽ.

Toepassingen

De kleine knolletjes onderaan de stengel werden volgens de tekenleer in verband gebracht met gal- en nierstenen. Uit de knolletjes werd een extract gemaakt dat werd gebruikt om deze uit het lichaam te verwijderen. In Rusland geloofde men dat de plant dode geesten uit hun graven kon bevrijden.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 15, Jan Kops en F.W. van Eeden (1877)


Flora Batava, deel 15, Jan Kops en F.W. van Eeden (1877)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra