Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Handjesereprijs - Veronica triphyllos

Andere namen

Frysk:

English: Fingered speedwell

Français: Veronique à feuilles trilobées

Deutsch: Dreiteiliger Ehrenpreis

Verouderde of andere namen:

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Lamiales

Familie: Plantaginaceae (Weegbreefamilie)

Geslacht: Veronica (Ereprijs)

Soort: Veronica triphyllos

Naamgeving (Etymologie): De naam ereprijs is mogelijk afkomstig van de Vlaamse botanist Dodoens, die de planten eer ende prijs oft loff gaf vanwege hun geneeskrachtige eigenschappen. Er zijn echter nog een tweetal verklaringen in omloop. Ereprijs zou zijn naam te danken hebben aan het feit dat in de Middeleeuwen winnaars van grote toernooien een krans kregen van deze bloemen. Een derde verklaring is dat een Frankische koning vele jaren aan huiduitslag leed en daarvoor, na goede raad van een jager, dit plantje gebruikte en genas van de huiduitslag. Toen gaf hij het plantje de naam ereprijs. Veronica is genoemd naar de heilige Veronica. Veronica zou in een zweetdoek de afdruk gekregen hebben van het aangezicht van Christus. Sommigen menen in de bloem een weergave te zien van die afdruk. Triphyllos betekent driebladig.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Eenjarig.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Therofyt.

Bloeimaanden: Maart, april en mei.

Afmeting: 5-20 cm.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl

© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl

© Jelle Hofstra - verspreidingsatlas.nl


© Julia Kruse - CC BY-SA 3.0

Wortels: Worteldiepte tot 10 cm.


http://herbariaunited.org/


http://herbariaunited.org/


http://herbariaunited.org/


http://herbariaunited.org/

Stengels: De min of meer rechtopstaande stengels zijn vaak vertakt en naar boven toe beklierd.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


© Julia Kruse - CC BY-SA 3.0

Bladeren: De stengelbladen en de onderste schutbladen zijn handvormig met drie tot zeven spleten. De hogere schutbladen zijn kleiner en enkelvoudig.


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


© Julia Kruse - CC BY-SA 3.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0 

Bloemen: Tweeslachtig. De bloemen groeien in ijle eindelingse trossen. Ze zijn diepblauw en 3-9 mm. De stijl is 1-2 mm.


© Joop Verburg - verspreidingsatlas.nl

© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


HermannSchachner - CC0


© Julia Kruse - CC BY-SA 3.0

Vruchten: Een doosvrucht. De vruchten zijn blauwig, omgekeerd hartvormig en zijn begroeid met klierharen. De kelkslippen zijn bij de vrucht 6-8 mm. De zaden zijn schotelvormig. Tweezaadlobbig.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


dzn.eldoc.ub.rug.nl


dzn.eldoc.ub.rug.nl

 

Biotoop

Bodem: Zonnige, warme, open plaatsen op matig droge, matig voedselrijke, vaak kalkarme, zwak zure grond (zand, lemig zand en stenige plaatsen).

Groeiplaatsen: Zandige akkers (wintergraanakkers), rivierdijken, grasland (rivierbegeleidend grasland), braakliggende grond, gronddepots, tussen gruis op parkeerplaatsen en langs half verharde wegen.

Verspreiding

Wereld: Waarschijnlijk oorspronkelijk uit Zuidoost- en Midden-Europa en aangrenzend Zuidwest-Azië. Nu in Zuidwest-Azië, Noordwest-Afrika, Midden- en Zuid-Europa en op verspreide plaatsen in West-Europa, tot in Oost-Engeland, Nederland, Litouwen, Zuid-Scandinavië en het westen van Rusland.


gbif.org

Nederland: Zeer zeldzaam in het zuidoosten van het land (langs de Maas en Rijn) en langs de IJssel.
Rode lijst 2012. Ernstig bedreigd. Trend sinds 1950: zeer sterk afgenomen. Zeer zeldzaam. Al voor 1500 ingevoerd (archeofyt).


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Zeer zeldzaam. Het meest nog in de Leemstreek Zeer sterk afgenomen.
Rode lijst. Met verdwijning bedreigd.

Wallonië: Zeldzaam in Lotharingen.
Rode lijst. Ernstig bedreigd.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 2, Jan Kops (1807)


Flora Batava, deel 2, Jan Kops (1807)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm (1796)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra