Wilde planten in Nederland en België

Heelbeen - Holosteum umbellatum

Frysk: Skermmier

English: Jagged chickweed

Français: Holostée en ombelle

Deutsch: Doldige Spurre

Synoniemen:

Familie: Caryophyllaceae (Anjerfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Heelbeen slaat waarschijnlijk op het benige uiterlijk van de stengelleden. Holosteum komt van het Griekse holos (geheel) en osteon (been). Umbellatum betekent schermdragend.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Eenjarig.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Therofyt.

Bloeimaanden: Februari, maart, april en mei.

Afmeting: 2-25 cm.


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


Fornax - Public Domain


Hagen Graebner -
CC BY-SA 3.0


Hagen Graebner -
CC BY-SA 3.0

Wortels: Een penwortel. Worteldiepte 10 tot 20 cm.


Fornax - Public Domain


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0

Stengels: Aan de rechtopstaande stengels groeien niet meer dan drie paar bladeren. Onder de bloeiwijze zijn de stengels meestal klierachtig kleverig behaard. De bloemstelen zijn na de bloeitijd teruggeslagen, maar later staan ze weer rechtop.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


HermannSchachner -
CC0


Stefan.lefnaer -
CC BY-SA 3.0


Stefan.lefnaer -
CC BY-SA 3.0

Bladeren: De tot 2½ cm lange, spitse wortelrozetbladen zijn langwerpig tot eivormig. De twee tot drie paar stengelbladen zijn tegenoverstaand. De bovenste, zittende bladen zijn smaller.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


HermannSchachner -
CC0


Stefan.lefnaer -
CC BY-SA 3.0


Stefan.lefnaer -
CC BY-SA 3.0

Bloemen: Tweeslachtig. De bloemen groeien in een schermvormige bloeiwijze. Ze hebben een slanke steel. De kroonbladen zijn wit tot lichtroze. Ze zijn onregelmatig getand, 4-6 mm en twee keer zo lang als de kelk.


HermannSchachner -
CC0


HermannSchachner -
CC0


Krzysztof Ziarnek -
CC BY-SA 4.0


Krzysztof Ziarnek -
CC BY-SA 4.0

Vruchten: Een doosvrucht. Tweezaadlobbig.


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Stefan.lefnaer -
CC BY-SA 3.0


Jean-Jacques Houdré -
tela-botanica.org - CC BY-SA 2.0 FR


Digitale zadenatlas

Biotoop

Bodem: Zonnige, zelden licht beschaduwde, open plaatsen op droge, voedselarme, neutrale tot zwak zure, vaak stenige grond (leem, lemig zand, fijn grind, löss en steenachtige plaatsen).

Groeiplaatsen: Akkers (graanakkers), oude begraafplaatsen, boomkwekerijen, grasland (open plekken), dijken (open plekken), rivierduinen, duintjes langs het IJsselmeer, zeeduinen (binnenduinen), wegranden, langs holle wegen, begraafplaatsen, langs spoorwegen (spoorwegterreinen en grindpaadjes langs spoorwegen), muren en braakliggende grond.

Verspreiding

Wereld: Van de steppegebieden bij de Kaspische en de Zwarte Zee door het Middellandse-Zeegebied tot in Midden-Europa, noordelijk tot in Zuid-Scandinavië.

Nederland: Zeldzaam in het oostelijke rivierengebied. Elders zeer zeldzaam.

Vlaanderen: Zeldzaam. Sterk afgenomen.
Wallonië:
Zeldzaam.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 8, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall (1844)


Deutschlands flora, deel 20, J. Sturm, J.W. Sturm (1845-1849)


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL