Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Heelbeen - Holosteum umbellatum

Andere namen

Frysk: Skermmier

English: Jagged chickweed

Français: Holostée en ombelle

Deutsch: Doldige Spurre

Verouderde of andere namen:

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Caryophyllales

Familie: Caryophyllaceae (Anjerfamilie)

Geslacht: Holosteum (Heelbeen)

Soort: Holosteum umbellatum

Naamgeving (Etymologie): Heelbeen slaat waarschijnlijk op het benige uiterlijk van de stengelleden. Holosteum komt van het Griekse holos (geheel) en osteon (been). Umbellatum betekent schermdragend.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Eenjarig.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Therofyt.

Bloeimaanden: Februari, maart, april en mei.

Afmeting: 2-25 cm.


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


Fornax - Public Domain


Hagen Graebner - CC BY-SA 3.0


Hagen Graebner - CC BY-SA 3.0

Wortels: Worteldiepte 10 tot 20 cm.


Fornax - Public Domain


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0

Stengels: Aan de rechtopstaande stengels groeien niet meer dan drie paar bladeren. Onder de bloeiwijze zijn de stengels meestal klierachtig kleverig behaard. De bloemstelen zijn na de bloeitijd teruggeslagen, maar later staan ze weer rechtop.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


HermannSchachner - CC0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 3.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 3.0

Bladeren: De tot 2½ cm lange, spitse wortelrozetbladen zijn langwerpig tot eivormig. De twee tot drie paar stengelbladen zijn tegenoverstaand. De bovenste, zittende bladen zijn smaller.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


HermannSchachner - CC0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 3.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 3.0

Bloemen: Tweeslachtig. De bloemen groeien in een schermvormige bloeiwijze. Ze hebben een slanke steel. De kroonbladen zijn wit tot lichtroze. Ze zijn onregelmatig getand, 4-6 mm en twee keer zo lang als de kelk.


HermannSchachner - CC0


HermannSchachner - CC0


Krzysztof Ziarnek - CC BY-SA 4.0


Krzysztof Ziarnek - CC BY-SA 4.0

Vruchten: Een doosvrucht. Tweezaadlobbig.


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 3.0


dzn.eldoc.ub.rug.nl

 

Biotoop

Bodem: Zonnige, zelden licht beschaduwde, open plaatsen op droge, voedselarme, neutrale tot zwak zure, vaak stenige grond (leem, lemig zand, fijn grind, löss en steenachtige plaatsen).

Groeiplaatsen: Akkers (graanakkers), oude begraafplaatsen, boomkwekerijen, grasland (open plekken), dijken (open plekken), rivierduinen, duintjes langs het IJsselmeer, zeeduinen (binnenduinen), wegranden, langs holle wegen, begraafplaatsen, langs spoorwegen (spoorwegterreinen en grindpaadjes langs spoorwegen), muren en braakliggende grond.

Verspreiding

Wereld: Van de steppegebieden bij de Kaspische en de Zwarte Zee door het Middellandse-Zeegebied tot in Midden-Europa, noordelijk tot in Zuid-Scandinavië.


gbif.org

Nederland: Zeldzaam in het oostelijke rivierengebied. Elders zeer zeldzaam.
Rode lijst 2012. Bedreigd. Trend sinds 1950: zeer sterk afgenomen. Zeldzaam. Oorspronkelijk inheems.


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Zeer zeldzaam.
Rode lijst. Zeer zeldzaam.

Wallonië: Zeldzaam in Lotharingen (de zuidelijke Ardennen). Elders uiterst zeldzaam.
Rode lijst. Ernstig bedreigd.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 8, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall (1844)


Flora Batava, deel 8, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall (1844)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

     

© 2001-2018 K.M. Dijkstra