Klaas Dijkstra

Heelkruid
Sanicula europaea


Klik op een afbeelding om te vergroten.


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

In het kort.

  • Heelkruid of Sanicula europaea is een soort uit de Schermbloemenfamilie (Apiaceae).
  • Het is een overblijvende, 30-45 cm hoge plant.
  • De rechtopstaande stengels zijn kaal, hol en sterk geribd.
  • Lang gesteelde, handdelige wortelbladen met driespletige slippen.
  • Heelkruid bloeit van juli t/m september
  • Meestal zijn er drie hoofdjesachtige schermen met zittende en gesteelde, rozeachtige of groenachtig wittte, 3 mm grote bloemen.
  • Eironde of bolvormige, 4-5 mm lange splitvruchten met rechtopstaande, haakvormige stekels.
  • Heelkruid groeit op beschaduwde plaatsen op vochthoudende, vaak vrij stikstofrijke, meestal kalkrijke grond.
  • Groeiplaatsen zijn o.a. loofbossen, kalkrijke hellingbossen en bosranden.
  • Heelkruid komt oorspronkelijk uit Europa en Aziatische en Afrikaanse gebergten.
  • Bij ons is het een zeldzame inheemse soort.

Uitgebreide beschrijving

Frysk Hielkrûd

English Sanicle

Français Sanicle d'Europe

Deutsch Wald-Sanikel

Synoniemen Sanicula elata

Familie Apiaceae (Schermbloemenfamilie)

Naamgeving (Etymologie) Sanicula komt van het Latijnse sanare (genezen), hetgeen wijst op de geneeskrachtige eigenschappen, die men vroeger aan de plant toeschreef. Europaea betekent uit Europa.

Levensduur Overblijvend.

Plantvorm Hemikryptofyt.

Hoofdbloei Mei en juni.

Afmeting 30-45 cm.


Thierry Pernot - cc by-sa 2.0 fr


Bernd Haynold - cc by 2.5


Rosser1954 - Public Domain


Jean-Luc Gorremans - cc by-sa 2.0 fr

Wortels Worteldiepte tot 20 cm.


Neuchâtel Herbarium - cc by-sa 3.0


Neuchâtel Herbarium - cc by-sa 3.0


Neuchâtel Herbarium - cc by-sa 3.0


Neuchâtel Herbarium - cc by-sa 3.0

Stengels De rechtopstaande stengels zijn kaal, hol en sterk geribd.


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


© Peter Meininger - verspreidingsatlas


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


AnRo0002 - cc0

Bladeren Eén of twee bijna zittende stengelbladen. De handdelige wortelbladen met driespletige slippen zijn lang gesteeld. Van onderen zijn ze glanzend.


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Andrea Moro - cc by-sa 4.0


Dominique Remaud - cc by-sa 2.0 fr


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

Bloemen Polygaam. De bloemen zitten in dichtbloemige ongelijke schermen. Meestal zijn er drie hoofdjesachtige schermen met zittende en gesteelde bloemen. De 3 mm grote bloemen zijn rozeachtig of groenachtig wit. De buitenste bloemen zijn mannelijk en de binnenste vrouwelijk of tweeslachtig. De kelkbladen steken iets buiten de rozeachtige kroonbladen uit. Er zijn vier tot acht omwindseltjes.


Benjamin Zwittnig - cc by 2.5 si


Krzysztof Ziarnek - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


kuleuven-kulak.be/bioweb

Vruchten en zaden De splitvruchten zijn eirond of bolvormig, 4-5 mm lang en hebben rechtopstaande, haakvormige stekels. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Tweezaadlobbig.


Jacques Maréchal - cc by-sa 2.0 fr


Andrea Moro - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


©2006 Digital Plant Atlas - cc by-nc-sa 3.0 nl

Biotoop

Bodem Beschaduwde plaatsen op vochthoudende tot matig vochtige, matig voedselarme tot matig voedselrijke, vaak vrij stikstofrijke, zwak zure of meestal kalkrijke grond met een goed verterende strooisellaag (leem, zandige klei, schelpkalk, löss, mergel en potklei).

Groeiplaatsen Loofbossen, kalkrijke hellingbossen, langs bospaden en bosranden.

Verspreiding

Wereld Oorspronkelijk uit Europa (noordelijk tot in Zuid-Scandinavië) en in Aziatische en Afrikaanse gebergten.

Nederland Inheems. Zeldzaam.

België Inheems. Zeldzaam.

Toepassingen

Vermeerderen Een koudekiemer. Zaaien voor de winter. Heelkruid is vaak een lastige kiemer.

2001-2026 K.M. Dijkstra - cc by-sa 4.0