Wilde planten in Nederland en België

Heelkruid - Sanicula europaea

Frysk: Hielkrûd

English: Sanicle

Français: Sanicle d'Europe

Deutsch: Wald-Sanikel

Synoniemen: Sanicula elata

Familie: Apiaceae (Schermbloemenfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Sanicula komt van het Latijnse sanare (genezen), hetgeen wijst op de geneeskrachtige eigenschappen, die men vroeger aan de plant toeschreef. Europaea betekent uit Europa.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Hoofdbloei: Mei en juni.

Afmeting: 30-45 cm.


Thierry Pernot -
tela-botanica.org - CC BY-SA 2.0 FR


Bernd Haynold -
CC BY 2.5


Rosser1954 - Public Domain


Jean-Luc Gorremans -
tela-botanica.org - CC BY-SA 2.0 FR

Wortels: Worteldiepte tot 20 cm.


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0

Stengels: De rechtopstaande stengels zijn kaal, hol en sterk geribd.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


Krzysztof Ziarnek -
CC BY-SA 4.0


AnRo0002 -
CC0

Bladeren: Eén of twee bijna zittende bladeren.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant - CC BY-SA 4.0


Dominique Remaud -
tela-botanica.org - CC BY-SA 2.0 FR


Pipi69e - Public Domain

Bloemen: Polygaam. De bloemen zitten in dichtbloemige ongelijke schermen. Meestal zijn er drie hoofdjesachtige schermen met zittende en gesteelde bloemen. De 3 mm grote bloemen zijn rozeachtig of groenachtig wit. De buitenste bloemen zijn mannelijk en de binnenste vrouwelijk. De kelkbladen steken iets buiten de rozeachtige kroonbladen uit. Er zijn vier tot acht omwindseltjes.


Benjamin Zwittnig -
CC BY 2.5 si


Krzysztof Ziarnek -
CC BY-SA 4.0


AnRo0002 -
CC0


kuleuven-kulak.be/bioweb

Vruchten: Een splitvrucht. De vruchten zijn eirond tot bolvormig, 4 tot 5 mm groot en hebben haakvormige stekels. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Tweezaadlobbig.


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant - CC BY-SA 4.0


Jacques Maréchal -
tela-botanica.org - CC BY-SA 2.0 FR


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Digitale zadenatlas

Biotoop

Bodem: Beschaduwde plaatsen op vochthoudende tot matig vochtige, matig voedselarme tot matig voedselrijke, vaak vrij stikstofrijke, zwak zure tot meestal kalkrijke grond met een goed verterende strooisellaag (leem, zandige klei, schelpkalk, löss, mergel en potklei).

Groeiplaatsen: Bossen (loofbossen, kalkrijke hellingbossen en langs bospaden) en bosranden.

Verspreiding

Wereld: Europa. Noordelijk tot in Zuid-Scandinavië. Ook in Aziatische en Afrikaanse gebergten.

Nederland: Vrij zeldzaam in Zuid-Limburg, zeldzaam in Drenthe, Twente en de Achterhoek en zeer zeldzaam in Midden-Neder land.

Vlaanderen: Zeldzaam. Het meest  in de Leemstreek en de Voerstreek.
Wallonië:
Vrij zeldzaam. Het meest  in het Maasgebied, Brabant en Lotharingen.

Toepassingen

Vermeerderen: Een koudekiemer. Zaaien voor de winter. Heelkruid is vaak een lastige kiemer.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 14, Jan Kops en F.W. van Eeden (1872)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen, deel 2, Martinus Houttuyn (1796)


Cruijdeboek, deel 1, Rembert Dodoens. Gheslacht, onderscheet, fatsoen, naemen, cracht ende werckinghe (1554)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Kräuterbuch, Unsere Heilpflanzen in Wort und Bild, Friedrich Losch (1905)


Pflanzenleben des Schwarzwaldes, Friedrich Oltmanns (1927)


Svensk botanik, deel 4, J.W. Palmstruch e.a. (1807)


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Botanischer Bilderatlas nach De Candolle's Natürlichem Pflanzensystem, Carl Hoffmann (1884)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)


Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL