Wilde planten in Nederland en BelgiŽ

Heemst - Althaea officinalis

Frysk: Teewoartel

English: Common marsh mallow

FranÁais: Guimauve officinale

Deutsch: Echter Eibisch

Synoniemen:

Familie: Malvaceae (Kaasjeskruidfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Heemst is vermoedelijk, net als het Duitse 'Eibisch', een verbastering van Hibiscus (tegenwoordig de naam van een ander geslacht uit dezelfde familie). Althaea komt van het Griekse altaia (genezing), hetgeen slaat op de geneeskrachtige eigenschappen. Officinalis komt van het Latijnse officium (werkplaats, in plantkundig/medische verband is dat de apotheek). Officinalis betekent dus in gebruik in de apotheek (geneeskrachtig).

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt of geofyt.

Hoofdbloei: Juli t/m september.

Afmeting: 60-150 cm.


Raffi Kojian - cc by-sa 3.0


Stefan.lefnaer - cc by-sa 4.0


Stefan.lefnaer - cc by-sa 4.0


Stefan.lefnaer - cc by-sa 4.0

Wortels: Een kruipende wortelstok.


Victor M. Vicente Selvas - cc0


plantdata.bio.cmich.edu - cc by-nc 3.0


herbariaunited.org


herbariaunited.org

Stengels: Pollen vormend. De bloeistengels zijn naar boven niet vertakt. De bloemstelen zijn veel korter dan de bladen.


Puusterke - cc by-sa 4.0


Stefan.lefnaer - cc by-sa 4.0


Stefan.lefnaer - cc by-sa 4.0


Stefan.lefnaer - cc by-sa 4.0

Bladeren: De fluwelig-viltig behaarde bladen zijn driehoekig-eirond, getand en meestal met drie tot vijf ondiepe lobben. De bovenste bladen zijn tot hoogstens ťťnderde ingesneden.


Klaas Dijkstra - cc by-nc-sa 3.0 nl


Nadiatalent - cc by-sa 4.0


Stefan.lefnaer - cc by-sa 4.0


Stefan.lefnaer - cc by-sa 4.0

Bloemen: Tweeslachtig (een bloem met zowel mannelijke als vrouwelijke geslachtsorganen). De witroze, 1Ĺ-4 cm grote bloemen staan alleen of meestal in groepjes in bebladerde trossen of pluimen. De kroonbladen zijn 1,5-2 cm lang. Ze zijn langer dan de kelk. Ze hebben ongeveer negen, onderling vergroeide bijkelkblaadjes. De bijkelkslippen zijn lijnvormig tot langwerpig. De kelk is fluwelig behaard. De helmknoppen zijn paarsachtig.


BastienM - cc by-sa 3.0


Phil Sellens - cc by 2.0


Puusterke - cc by-sa 4.0


Alberto Salguero - cc by-sa 3.0

Vruchten en zaden: Een splitvrucht. De deelvruchten zijn behaard. Tweezaadlobbig.


Planteur - cc by-sa 3.0


Marie Portas - tela-botanica.org - cc by-sa 2.0 fr


Klaas Dijkstra - cc by-nc-sa 3.0 nl


©2006 Digital Plant Atlas - cc by-nc-sa 3.0 nl

Biotoop

Bodem: Zonnige plaatsen op vochtige tot vrij natte, voedselrijke, meestal brakke grond (klei, veen en zand).

Groeiplaatsen: Moerassen (rietmoerassen), ruigten (natte ruigten en strooiselruigten), kwelders (hogere delen), zeeduinen (duinvalleien en strandvlakten die grotendeels door duinen zijn omgeven) en waterkanten (langs poelen met brak veen en langs brakke kreken).

Verspreiding

Wereld: Oorspronkelijk van Centraal-AziŽ tot in West-Europa. In onze omgeving voornamelijk in kustgebieden.

Nederland: Inheems. Vrij zeldzaam.

Vlaanderen: Inheems. Zeldzaam.

WalloniŽ: Inheems. Zeer zeldzaam.

Toepassingen

Heemst was vroeger in gebruik als voedsel- en vezelplant. De wortelstok vormde een onderdeel van salades en uit de bastvezels werd touw en papier gemaakt. In een aantal landen wordt de plant nog steeds als artsenijgewas verbouwd. Zowel de wortelstok als de bladeren en bloemen worden geoogst. Ze hebben een hoog slijmgehalte en zijn tegen allerlei kwalen in gebruik.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 4, Jan Kops (1822)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen, deel 1, Dirk Leonard Oskamp (1796)


Cruijdeboek, deel 5, Rembert Dodoens. Cruyden, wortelen ende vruchten, diemen in die spijse ghebruyckt (1554)


Botanische wandplaten


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)


Kršuterbuch, Unsere Heilpflanzen in Wort und Bild, Friedrich Losch (1905)


Botanischer Bilderatlas nach De Candolle's NatŁrlichem Pflanzensystem, Carl Hoffmann (1884)

2001-2022 K.M. Dijkstra - cc by-nc-sa 3.0 nl