|
Wilde planten in Nederland en België |
|
Herfstschroeforchis - Spiranthes spiralis
Frysk
English-Autumn Lady's Tresses
Français-Spiranthe d'automne
Deutsch-Herbstwendelähre
Synoniemen-Spiranthes autumnalis
Familie-Orchidaceae (Orchideeënfamilie)
Naamgeving (Etymologie)-Spiranthes komt van het Griekse speira (spiraal) en anthos (bloem), om de om haar eigen as gewonden bloeiwijze. Spiralis betekent spiraal- of schroefvormig.
Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).
Levensduur-Overblijvend.
Plantvorm-Geofyt.
Hoofdbloei-Augustus t/m oktober.
Afmeting-7-25 cm.
|
|
|
|
Wortels-Twee of soms drie eironde of langwerpige wortelknollen en rolronde bijwortels.
|
|
|
|
Stengels-De dunne, rechtopstaande bloeistengel staat naast het bladrozet (Dus zijdelings. De plant bloeit uit de spruit van het vorige jaar). De stengel is vaak enigszins heen-en-weergebogen en boven iets klierachtig behaard. Op de stengel zie je alleen schutbladachtige, aanliggende schubben.
![]() C.A.J. Kreutz - verspreidingsatlas.nl |
|
|
|
Bladeren-Alle bladen in een wortelrozet. De bladen zijn eirond of eirond-langwerpig, spits, grijsgroen en worden zelden langer dan 3 cm. De schutbladen zijn groen en korter dan de bloemen. De bovenste schubvormige bladeren hebben een gewimperde rand.
|
|
|
|
Bloemen-Tweeslachtig. De schutbladen zijn eirond tot lancetvormig, toegespitst, dik, van buiten klierachtig-behaard, groen, veelnervig, aan de randen witachtig en langer dan het vruchtbeginsel. De meestal veelbloemige aar is smal, spiraalvormig-gewonden en behaard (de bloemen zijn in één rij rond de stengel geplaatst). De 6-7 mm grote, geurende bloemen zijn klokvormig. Het bloemdek is van buiten groenachtig en van binnen wit. De bloemlip is geelgroen met een golvende rand (aan de top gegolfd-gekarteld). De bloembladen zijn smal langwerpig en aan de top naar buiten gebogen. De binnenste twee bloemdekbladen zijn even lang als de buitenste. De stempelzuil is slank, korter dan de bloemdekbladen, bijna rolrond met een verdikte top, zij loopt evenwijdig aan de lip en is lichtgroen. De stempelschijf is beneden door een haarlijst gewimperd. Het vruchtbeginsel is spilvormig, lichtgroen, meestal zittend, iets gedraaid. Als er een steel is, is deze gedraaid, maar het vruchtbeginsel niet.
![]() © John Breugelmans - verspreidingsatlas.nl | ![]() © Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl |
![]() Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl |
|
Vruchten en zaden-Een doosvrucht. Eenzaadlobbig.
|
|
|
|
Biotoop
Bodem-Zonnige, open plaatsen op 's zomers vrij droge, 's winters vochtige, matig voedselarme, niet bemeste, zwak zure tot meestal kalkhoudende, neutrale tot basische grond (zand, leem, veen en mergel).
Groeiplaatsen-Kort blijvend schraal grasland, hellinggrasland, blauwgrasland, duinvalleien, binnenduingrasland, veentjes, heide en soms braakliggende akkers.
Verspreiding
Wereld-Zuid-, West- en Oost-Europa, Zuidwest-Azië en Noord-Afrika.
Nederland-Inheems. Zeer zeldzaam.
Vlaanderen-Inheems. Verdwenen.
Wallonië-Inheems. Zeer zeldzaam.
2001-2023 Klaas Dijkstra - cc by-nc-sa 3.0 nl