Wilde planten in Nederland en België

Herik - Sinapis arvensis

Frysk: Krôde

English: Charlock

Français: Moutarde des champs

Deutsch: Acker-Senf

Synoniemen:

Familie: Brassicaceae (Kruisbloemenfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Sinapis komt van sinapi, de Griekse naam voor mosterd. De naam bestaat uit si, een verkorting van sitos (spijs), nè (een ontkenning) en puthoo (bederven). Sinapis betekent dus eigenlijk bederfwerend, deze planten werden namelijk (samen met andere) tegen scheurbuik aangewend. Arvensis betekent op akkers groeiend.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Eenjarig.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Therofyt.

Hoofdbloei: Mei t/m september.

Afmeting: 30-80(-100) cm.


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


Mars 2002 -
CC BY-SA 3.0


X-Javier -
CC BY-SA 4.0

Wortels


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0

Stengels: De vertakte stengels zijn ruw behaard.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl

© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


E. Harfst -
CC BY-SA 4.0


Olivier Pichard -
CC BY-SA 3.0

Bladeren: De onderste bladen zijn liervormig veerdelig met een grote eindlob, maar soms zijn ze niet gedeeld. De bovenste, donkergroene bladen zijn smal, langwerpig, niet gedeeld (of soms met een kleine lob), onregelmatig bochtig getand en niet stengelomvattend. Op de bladtanden zit een wit puntje.


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Pancrat -
CC BY-SA 3.0


Dr.S.Soundarapandian - Public Domain


Olivier Pichard -
CC BY-SA 3.0

Bloemen: Tweeslachtig. De gele bloemen zijn 1½-2 cm. De kelkbladen staan tenslotte recht af. De bloemsteel is korter dan de kelk.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl

© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


Olivier Pichard -
CC BY-SA 3.0


E. Harfst -
CC BY-SA 4.0

Vruchten: De vruchtstelen staan schuin af tot rechtop. De 2½-4½ cm grote, kale tot behaarde hauwen zijn afgeplat-vierkantig, met insnoeringen. De gladde zaden zijn roodbruin tot donkerbruin (bijna zwartachtig). Er is één rij per hokje en meestal zijn er acht tot dertien zaden per vrucht. De kegelvormige, iets kantige snavel is meestal korter dan de rest van de hauw. Meestal zijn er acht tot dertien zaden per vrucht. De zaden zijn langlevend (langer dan vijf jaar). Tweezaadlobbig.


Olivier Pichard -
CC BY-SA 3.0


Bertrant Bui - tela-botanica.org -
CC BY-SA 2.0 FR


Digitale zadenatlas

Biotoop

Bodem: Zonnige, open plaatsen (pionier) op vochtige, voedselrijke, vaak kalkhoudende grond. Vaak op zavel en klei, maar soms op zand.

Groeiplaatsen: Akkers (akkers en akkerranden), braakliggende grond, omgewerkte grond, stortterreinen, open plaatsen in bermen en op dijken.

Verspreiding

Wereld: Herik komt oorspronkelijk uit het Middellandse-Zeegebied. Nu in alle werelddelen, in gebieden met een gematigd klimaat.

Nederland: Algemeen, maar minder algemeen in het noordoosten.

Vlaanderen: Algemeen.
Wallonië:
Vrij algemeen, maar zeldzaam in Hoge Ardennen.

Toepassingen

Voor vee en vogels is de plant enigszins giftig. De plant kan gekookt als groente worden gegeten en van het zaad kan mosterd worden gemaakt.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 2, Jan Kops (1807)


Cruijdeboek, deel 5, Rembert Dodoens. Cruyden, wortelen ende vruchten, diemen in die spijse ghebruyckt (1554)


Flora regni borussici, deel 6, A.G. Dietrich (1838)


Botanischer Bilderatlas nach dem natürlichem Pflanzensystem, K. Hoffmann, E. Dennert (1911)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)


Rapistrum arvorum
Plantarum seu stirpium icones, deel 1, M. de Lobel (1581)


Unsere Unkräuter, Zweite Auflage, L. Klein (1926)


Bilder ur Nordens Flora, deel 1, Carl Axel Magnus Lindman (1922-1926)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL