Wilde planten in Nederland en BelgiŽ

Hoefijzervaren - Adiantum pedatum (Noordelijke hoefijzervaren - Adiantum aleuticum)

Frysk:

English: Five-finger fern

FranÁais: Adiante du Canada

Deutsch: Pfauenrad-Frauenhaarfarn

Synoniemen: Adiantum diaphanum

Familie: Pteridaceae (Lintvarenfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Mogelijk komt Adiantum uit het Grieks. A betekent niet en diaino is bevochtigen, dus de plant houdt geen water vast. Het kan ook afkomstig zijn van adianton en dat betekent dat de druppels na besproeiing niet van de bladeren glijden. Pedatum komt uit het Latijn en betekent met voeten, naar de vogelpootvormige bladen. Aleuticum betekent van de Aloeten (een langgerekte eilandengroep in de Grote oceaan ten westen van Alaska).

Een andere soort: Noordelijke hoefijzervaren is op ťťn plaats in Vlaanderen aangetroffen (zie onderaan deze pagina).

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Sporenplant.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Rijpe sporen: Juli, augustus, september en oktober.

Afmeting: 10-20 cm.


Tim McCormack -
CC BY-SA 3.0


Daderot -
CC0


Stan Shebs -
CC BY-SA 3.0


Krzysztof Ziarnek -
CC BY-SA 4.0

Wortels: Een korte, kruipende, geel-bruin beschubde wortelstok.


europeana.eu - CC0


europeana.eu - CC0


europeana.eu - CC0


europeana.eu - CC0

Stengels: De zeer fijne bladstelen zijn aan de basis gegroefd en purper tot zwart van kleur. Ze bevatten ťťn V-vormige vaatbundel. De bladsteel is ongeveer even lang als het blad.


Daderot -
CC0


Meneerke bloem -
CC BY-SA 3.0


harum.koh -
CC BY-SA 2.0


Kay Rothermund -
CC BY-NC 4.0

Bladeren: De kale, grijsgroene bladen zijn een aantal keren gevorkt (handvormig gedeeld), waarvan alleen de eerste keer symetrisch. De andere zijblaadjes zijn asymetrisch (ze hebben een ongelijke lengte). Vruchtbare en onvruchtbare bladen hebben dezelfde vorm.


David J. Stang -
CC BY-SA 4.0


Salicyna -
CC BY-SA 4.0


Krzysztof Ziarnek -
CC BY-SA 4.0


Meneerke bloem -
CC BY-SA 3.0

Vruchten: De sporenhoopjes (zonder dekvliesje) zijn rond tot ovaal en vind je in groepjes onder de omgebogen toppen van de bladrand.


© Sipke Gonggrijp - CC BY-NC-SA 3.0 NL


katzenjammer360 - CC BY-NC 4.0

Biotoop

Bodem: Licht beschaduwde plaatsen op vochtige tot natte muren en op vochtige, humusrijke, bosgrond.

Groeiplaatsen: Muren en loofbossen.

Verspreiding

Wereld: Oorspronkelijk uit Noord-Amerika. Ingeburgerd in o.a. Europa en AziŽ.

Nederland: Zeer zeldzaam. Tuinplant. Recent inburgerend in enkele stedelijke gebieden. Voor het eerst in 2010 aangetroffen.

Vlaanderen: Niet in Vlaanderen.
WalloniŽ
: Niet in WalloniŽ.

Noordelijke hoefijzervaren - Adiantum aleuticum

Noordelijke hoefijzervaren is een handvormig opgedeelde varen: de vertakkingen in het blad komen dicht bijeen vanuit de blad-as. De stengel van het blad en de as van de deelblaadjes, waar de scheef gevormde blaadjes van de laatste orde kortgesteeld op staan, is zwart. De plant heeft rechthoekige sporenhoopjes met dekvliesjes. De blaadjes zijn scherp getand en tot 0,6 mm gesteeld. Door de handvormig opgedeelde bladeren is verwarring met Echt venushaar A. capillus-veneris en Fijn venushaar A. raddianum uit te sluiten. Smal venushaar A. diaphanum is wel handvormig opgedeeld maar heeft ronde sporenhoopjes zonder dekvliesjes.
Bron: https://waarnemingen.be


Ken-ichi Ueda -
CC BY 4.0


Greg Davis -
CC BY-NC 4.0


quercusrex -
CC BY-NC 4.0


FreckLes -
CC BY-NC 4.0

Verspreiding

Oorspronkelijk uit Noord-Amerika.

Nederland: Niet in Nederland.

Vlaanderen: Zeer zeldzaam. In 2016 aangetroffen op een muurtje te Assebroek.
WalloniŽ: Niet in WalloniŽ.

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL