Wilde planten in Nederland en België

Hondshelmkruid - Scrophularia canina

Frysk:

English: French figwort

Français: Scrofulaire des chiens

Deutsch: Hunds-Braunwurz

Synoniemen:

Familie: Scrophulariaceae (Helmkruidfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Scrophularia is afgeleid van scrophula (krop of halszweer), vanwege het vroegere gebruik om kropgezwellen (scrofulose, een varkensziekte) te genezen. Canina betekent van een hond.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Hoofdbloei: Mei t/m juli.

Afmeting: 30-60 cm.


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Liondelyon - cc by-sa 3.0


Meneerke bloem - cc by-sa 3.0


Meneerke bloem - cc by-sa 3.0

Wortels


europeana.eu - cc by-sa 3.0


europeana.eu - cc by-nc-sa-3.0


europeana.eu - cc by-nc-sa-3.0


europeana.eu - cc by-nc-sa-3.0

Stengels: De stengels zijn sterk vertakt.


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Meneerke bloem - cc by-sa 3.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant - cc by-sa 4.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant - cc by-sa 4.0

Bladeren: De onderste bladen zijn veerspletig, veerdelig tot dubbelveerdelig met vrij smalle, meestal getande slippen. De bovenste bladen zijn elliptisch tot langwerpig en soms wat gelobd. Ze staan meestal verspreid.


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Meneerke bloem - cc by-sa 3.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant - cc by-sa 4.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant - cc by-sa 4.0

Bloemen: Tweeslachtig De schutbladen zijn klein. De bloemen zijn donker paarsrood en 4-5 mm. Ze hebben witgerande slippen. De bovenlip is drie keer zo lang als de buis. De kelkslippen zijn stomp en met brede vliezige randen.


Liondelyon - cc by-sa 3.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant - cc by-sa 4.0


Benjamin Zwittnig - cc by 2.5 si


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant - cc by-sa 4.0

Vruchten en zaden: Een doosvrucht. Tweezaadlobbig.


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant - cc by-sa 4.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant - cc by-sa 4.0


Henri Scordia - tela-botanica.org - cc by-sa 2.0 fr


©2006 Digital Plant Atlas - cc by-nc-sa 3.0 nl

Biotoop

Bodem: Zonnige plaatsen op matig droog ror matig vochtige, matig voedselrijke, neutrale of kalkhoudende grond (zand, riviergrind en kalksteen).

Groeiplaatsen: Waterkanten (langs rivieren), grasland (grazige plaatsen) en rotsachtige plaatsen.

Verspreiding

Wereld: Oorspronkelijk uit Zuidwest-Azië, Noord-Afrika en Zuid- en Midden-Europa, noordelijk tot in Midden-Frankrijk en Midden-Duitsland (met enkele noordelijkere voorposten).

Nederland: Inheems (onbestendig). Vroeger kwam de soort voor langs de Waal bij Weurt en Beuningen. Daar voor het laatst gevonden in 1921.

Vlaanderen: Inheems. Zeer zeldzaam.

Wallonië: Niet ingeburgerd. Zeer zeldzaam.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Fig. 2, 38 en 45
Memoires de la Société de physique et d’histoire naturelle de Genève, deel 4 (1828)

2001-2022 K.M. Dijkstra - cc by-nc-sa 3.0 nl