Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Hondspeterselie - Aethusa cynapium

Andere namen

Frysk: Stjonkhorne

English: Fool's parsley

Français: Petite Ciguë

Deutsch: Hundspetersilie

Verouderde of andere namen:

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Apiales

Familie: Apiaceae (Schermbloemenfamilie)

Geslacht: Aethusa (Hondspeterselie)

Soort: Aethusa cynapium

Naamgeving (Etymologie): Als tuinonkruid is Hondspeterselie een giftige dubbelganger van Tuinpeterselie (Petroselinum crispum), vandaar ook de Nederlandse naam. Aethusa komt van het Griekse aithusso (ik vat vlam), omdat de plant scherp smaakt en vergiftig is. Cynapium betekent Hondseppe of Hondsselderie.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Eenjarig, zelden tweejarig.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Therofyt.

Bloeimaanden: Juni, juli, augustus, september en oktober.

Afmeting: 5-120 cm.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl

© Frank van Gessele - verspreidingsatlas.nl


H. Zell - CC BY-SA 3.0


Meneerke bloem - CC BY-SA 3.0

Wortels: Een penwortel.


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0

Stengels: De rechtopstaande stengels zijn kaal, hol en fijn geribd.


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Meneerke bloem - CC BY-SA 3.0


http://www.kuleuven-kulak.be/


http://www.kuleuven-kulak.be/

Bladeren: De verspreidstaande,  ruitvormige bladeren zijn twee- tot drievoudig geveerd. Ze hebben donkergroene, glanzige, eironde, gelobde blaadjes met langwerpige, spitse slippen. Aan de voet  van de bladsteel zit een schede, die de stengel bijna omvat. De plant is zeer giftig, maar het gif verdwijnt bij droging.


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Meneerke bloem - CC BY-SA 3.0


http://www.kuleuven-kulak.be/


http://www.kuleuven-kulak.be/

Bloemen: Tweeslachtig. De bloemschermen bestaan uit tien tot twintig stralen met kleine, witte  bloemen met aan de buitenkant  stralende randbloemen. Meestal is er een omwindsel. De lange, drie- of vierbladige omwindseltjes aan de buitenkant van de schermpjes wijzen als sporen naar beneden. Iedere bloem heeft vijf kroonbladen, vijf meeldraden, een tweehokkig onderstandig vruchtbeginsel  en twee naar buiten gekromde  stijlen.


Krzysztof Ziarnek - CC BY-SA 3.0


© Koen van Zoest - verspreidingsatlas.nl


H. Zell - CC BY-SA 3.0


SKas - CC BY-SA 4.0

Vruchten: Een splitvrucht. De vruchten zijn eirond tot bolrond, 3-4 mm, met brede, bijna driehoekige ribben. Aan de randen zijn ze smal gevleugeld. De zaden zijn langlevend (langer dan vijf jaar). Tweezaadlobbig.


© Grada Menting - verspreidingsatlas.nl


© Johan Loermans - verspreidingsatlas.nl


© Koen van Zoest - verspreidingsatlas.nl


Steve Hurst - USDA-NRCS PLANTS Database


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


dzn.eldoc.ub.rug.nl

 

Biotoop

Bodem: Zonnige tot half beschaduwde, open plaatsen op matig droge tot meestal vochtige, voedselrijke, omgewerkte grond.

Groeiplaatsen: Akkers (vooral tussen aardappelen en bieten, minder tussen granen), moestuinen, boerenerven, braakliggende grond, plantsoenen, parken, waterkanten (rivieroevers), bermen, pas ingezaaide grasvelden, zeeduinen, ruderale plaatsen, langs spoorwegen (spoorwegterreinen), industrieterreinen, ruigten, heggen en soms in bossen.

Verspreiding

Wereld: Het grootste deel van Europa, Zuidwest-Azië en Noordwest-Afrika. Ingeburgerd in Noord-Amerika (VS).


gbif.org

Nederland: Vrij algemeen, maar zeldzaam in de duinen, Flevoland en in het noordoosten van het land.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Algemeen. Oorspronkelijk inheems.


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Vrij algemeen, maar wat minder in Vlaanderen en de Kempen en de Ardennen.
Rode lijst: Niet bedreigd.

Wallonië: Vrij algemeen, maar vrij zeldzaam in de Ardennen.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 1, Jan Kops (1800)


Flora Batava, deel 1, Jan Kops (1800)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm (1796)


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

   

© 2001-2018 K.M. Dijkstra