Klaas Dijkstra

Hulst
Ilex aquifolium


Klik op een afbeelding om te vergroten.


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

In het kort.

  • Hulst of Ilex aquifolium is een soort uit de Hulstfamilie (Aquifoliaceae).
  • Het is een tot 10 meter hoge boom of struik.
  • Horizontale en dunne, loodrecht naar beneden groeiende zijwortels.
  • De groen-bruine schors is dun en glad.
  • De verspreidstaande, wintergroene, 3-8 cm lange bladeren zijn iets eivormig, kaal, glanzend, leerachtig en meestal met doornige tanden.
  • Hulst bloeit meestal in mei en juni.
  • Armbloemige kluwens in de bladoksels met witte, 6-7 mm grote bloemen.
  • De 0,6-1 cm grote, rode bessen bevatten vier of vijf pitten.
  • Hulst groeit op zonnige tot matig beschaduwde plaatsen op droge of vochtige, humeuze, matig voedselrijke, zwak zure grond.
  • Groeiplaatsen zijn o.a. loofbossen, bosranden, houtwallen, heggen, stenige plaatsen en duinbossen.
  • Hulst komt oorspronkelijk uit Europa en Noordwest-Afrika.
  • Bij ons is het een algemeen voorkomende inheemse struik.

Uitgebreide beschrijving

Frysk Hulst

English Common holly

Français Houx commun

Deutsch Stechpalme

Synoniemen

Familie Aquifoliaceae (Hulstfamilie)

Naamgeving (Etymologie) Ilex was oorspronkelijk de naam voor een soort eik (Quercus Ilex). Toen deze in het geslacht Quercus was overgebracht, werd de naam op Hulst overgebracht, waarvan de bladen even stevig waren als die van Quercus Ilex. Aquifolium betekent naaldblad.

Levensduur Overblijvend.

Plantvorm Fanerofyt.

Hoofdbloei Mei en juni, maar soms tot oktober.

Afmeting Tot 10 meter.

zaailing

Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

Wortels Horizontale en dunne, loodrecht naar beneden groeiende zijwortels.

Stam De groen-bruine schors is dun en glad.


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

Takken De takken zijn kaal, behalve de jonge takken.


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

Bladeren De verspreidstaande, 3-7 (-8) cm lange bladeren blijven groen in de winter. Ze zijn iets eivormig, kaal, glanzend, leerachtig en hebben doornige tanden, maar soms hebben ze een gave rand. De bladonderkant is veel doffer en heeft geen zwarte stippen. De rand is meestal golvend. Er zijn heel kleine steunblaadjes.


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

Bloemen Eenslachtig. Tweehuizig. De kleine bloemen zitten dicht bijelkaar in armbloemige kluwens in de bladoksels. Ze zijn wit (zelden iets roze), 6-7 mm groot en meestal viertallig (soms vijftallig). De kelkbladen en kroonbladen zijn aan de voet met elkaar vergroeid. De vrouwelijke bloemen staan met één tot drie bij elkaar. Ze hebben een twee- tot vijfhokkig bovenstandig vruchtbeginsel. De mannelijke bloemen staan met meer bij elkaar. Zij hebben vier meeldraden.


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Vrouwelijke bloemen
Holger Casselmann - cc by-sa 4.0


Mannelijke bloem
Frank Vincentz - cc by-sa 3.0

Vruchten en zaden Een steenvrucht. De giftige, 0,6-1 cm grote, rode (zelden gele) bessen bevatten vier of vijf stenen (pitten). De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Tweezaadlobbig.


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0


©2006 Digital Plant Atlas - cc by-nc-sa 3.0 nl

Biotoop

Bodem Zonnige tot matig beschaduwde plaatsen op droge of vochtige, humeuze, matig voedselrijke, zwak zure zand- en leemgrond.

Groeiplaatsen Loofbossen, bosranden, houtwallen, struwelen, heggen, stenige plaatsen en duinbossen.

Verspreiding

Wereld Europa en Noordwest-Afrika.

Nederland Inheems. Algemeen.

België Inheems. Algemeen.

Toepassingen

Hulst werd en wordt veel in tuinen en op begraafplaatsen aangeplant. Vroeger dacht men dat het omhakken van Hulst ongeluk bracht. Mogelijk is dit bijgeloof ontstaan door zijn groenblijvende bladeren en lang aan de boom zittende bessen. Men bracht de boom in verband met eeuwigheid en schreef hem de macht toe het kwaad en de ondergang te kunnen weren. Bovendien was de Hulst het symbool van Kerstmis. De steenvruchten zijn bij de meeste vogels niet erg in trek. Appelvinken eten ze wel. Lijsters eten ze pas aan het eind van de winter als ander fruit schaars is geworden. Deze vogels gebruiken de struiken wel graag als broedplaats. Hij vormt een prima heg en kan goed tegen snoeien. Het hout van de Hulst is wit, met soms een groene zweem, en dicht, hard en zwaar. Het werd gebruikt voor snij- en inlegwerk en voor het maken van houtsnedes.

2001-2026 K.M. Dijkstra - cc by-sa 4.0