Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

IJzervaren - Cyrtomium falcatum

Andere namen

Frysk:

English: Sickle-leaved Holly Fern

Français: Aspidie en faux

Deutsch: Krummschildfarn

Verouderde of andere namen:

Classificatie

Klasse: Pteropsida

Orde: Filicales

Familie: Dryopteridaceae (Niervarenfamilie)

Geslacht: Cyrtomium

Soort: Cyrtomium falcatum

Naamgeving (Etymologie): Cyrtomium is afgeleid van kyrtos (boogvormig). Falcatum betekent zeis of sikkelvormig.

Een andere soort: Ook Cyrtomium  fortunei (Smalle ijzervaren) verwildert soms. Deze varen  lijkt sterk op IJzervaren. Smalle ijzervaren  heeft een smallere, bleke bladrand en is onregelmatig maar wel duidelijk  getand.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Sporenplant.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Sporen: Juni, juli en augustus.

Afmeting: 25-50 cm.


Aomorikuma - CC BY-SA 4.0


Keisotyo - CC BY-SA 3.0


Sácek, senior - CC0


Stan Shebs - CC BY-SA 3.0

Wortels: Een rechtstaande wortelstok.


bisque.cyverse.org - CC BY-NC 3.0


bisque.cyverse.org - CC BY-NC 3.0


bisque.cyverse.org - CC BY-NC 3.0


imago.indiana.edu - CC BY-NC 3.0

Stengels: Op de wortelstok groeit een losse bundel schuin opgaande bladen. Vorstgevoelig.


JMK - CC BY-SA 3.0


harum.koh - CC BY-SA 2.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Vito Buono - CC BY-NC-ND 4.0

Bladeren: De lichtgroene, aan de bovenzijde glanzende bladen staan wijd uitgespreid. Ze worden tot 60 cm lang en zijn smal driehoekig van vorm. De langgesteelde bladen zijn enkel geveerd. Het blad heeft tot vier tot tien paar zijdelingse blaadjes en een eindblaadje. De lichtgroene, kort gesteelde deelblaadjes worden tot 10 cm lang en tot 5 cm breed. Ze zijn sikkelvormig gekromd, scheef ruitvormig of eirond en toegespitst. De bladrand is gegolfd tot ondiep gelobd. Ze zijn lichtgroen van kleur, aan de bovenzijde leerachtig glanzend en onderaan mat. Het blad heeft een lange tere bladsteel met kleine, oranjebruine schubben. Vruchtbare en onvruchtbare bladen zijn vrijwel gelijk van vorm.


Ixitixel - CC BY-SA 3.0


Valérie75 - CC BY-SA 3.0


Valérie75 - CC BY-SA 3.0


Stan Shebs - CC BY-SA 3.0

Vruchten: Sporen. De sporenhoopjes zijn zichtbaar doorheen het blad. De ronde sporenhoopjes zitten op de onderzijde van de bladen, in twee of meer rijen tussen de bladnerf en de bladrand en zijn afgedekt met een bruin dekvliesje.


Ixitixel - CC BY-SA 3.0


Ixitixel - CC BY-SA 3.0


Salicyna - CC BY-SA 4.0


Salicyna - CC BY-SA 4.0

Biotoop

Bodem: Licht beschaduwde plaatsen op vochtige, matig voedselrijke, stenige grond.

Groeiplaatsen: Rotsen, kliffen,  bossen, vochtige, beschaduwde muren (oude muren, waterputten, grachtmuren en kademuren).

Verspreiding

Wereld: Oorspronkelijk uit het oosten van Azië  (o.a. China). Elders plaatselijk ingeburgerd, o.a. in Europa en Noord-Amerika.


gbif.org

Nederland: Voor het eerst in het wild gevonden in 1945. Vanaf 1990 verwilderde deze varen vaker. Plaatselijk ingeburgerd in stedelijke gebieden, met name in de kustgebieden.


Verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Mogelijk plaatselijk ingeburgerd. Sinds het eind van de jaren negentig in Zottegem. Ook aangetroffen in Gent en Antwerpen.

Wallonië: ?

Toepassingen

In cultuur als tuinplant, maar ook als kamerplant.

© 2001-2018 K.M. Dijkstra