Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Japanse duizendknoop - Fallopia japonica

Andere namen

Frysk: Reuze readskonk

English: Japanese knotweed

Français: Renouée du Japon

Deutsch: Japanischer Staudenknöterich

Verouderde of andere namen: Reynoutria japonica, Polygonum cuspidatum

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Caryophyllales

Familie: Polygonaceae (Duizendknoopfamilie)

Geslacht: Fallopia (Kielduizendknoop)

Soort: Fallopia japonica

Naamgeving (Etymologie): De naam duizendknoop komt van de plaatselijke verdikkingen op de stengel (de knopen). Fallopia is vernoemd naar de Italiaanse anatoom Gabriello Fallopio, in Latijn Fallopius (1523–1563), beheerder van de botanische tuin in Padua. Japonica betekent Japans.

Kruising: Japanse duizendknoop kan een bastaard vormen met Sachalinse duizendknoop (Fallopia sachalinensis): Bastaard duizendknoop (Fallopia x bohemica).

Bastaardduizendknoop is de kruising tussen Japanse duizendknoop en Sachalinse duizendknoop. Deze hybride werd in 1983 voor het eerst beschreven in Tsjechië. Al gauw bleek dat Bastaardduizendknoop al geruime tijd in veel Europese landen aanwezig was, maar nooit als zodanig was herkend. Het is waarschijnlijk dat veel waarnemingen van Japanse duizendknoop in werkelijkheid Bastaardduizendknoop betreffen. De bastaard is waarschijnlijk veel algemener dan uit het kaartbeeld blijkt. In regio’s waar systematisch op deze hybride is gelet komt zij in ieder atlasblok voor. Mogelijk is ze zelfs algemener dan Japanse duizendknoop. Zij is in ieder geval veel forser en competitiever en komt op de meeste groeiplaatsen nog massaler voor. Bastaardduizendknoop verschilt van haar stamouders door de lengte van de haren op de nerven aan de onderzijde van het blad. Die zijn korter dan bij Sachalinse- en langer dan bij Japanse duizendknoop. De planten onderscheiden zich verder van Japanse duizendknoop door het blad, dat groter en geen duidelijk afgeknotte bladvoet heeft. Bastaardduizendknoop groeit op voedselrijke, niet beheerde plekken, meestal in de buurt van bebouwing. In tegenstelling tot Japanse duizendknoop komen er geregeld planten met tweeslachtige bloemen voor. In hoeverre Bastaardduizendknoop zich in Nederland ook door middel van zaden verspreid moet nog worden vastgesteld.
CC BY-SA 3.0 Ruud Beringen, 2014


Bastaard duizendknoop
© Edwin Dijkhuis - verspreidingsatlas.nl


Bastaard duizendknoop
© Edwin Dijkhuis - verspreidingsatlas.nl


Bastaard duizendknoop
© Edwin Dijkhuis - verspreidingsatlas.nl


Bastaard duizendknoop
© Edwin Dijkhuis - verspreidingsatlas.nl

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt of geofyt.

Bloeimaanden: Augustus en september.

Afmeting: 1-3 meter.


K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


MdE - CC BY-SA 3.0 de

Wortels: De zich vertakkende wortelstokken zijn lang en dik en vormen vele uitlopers. De soort kan zeer sterk woekeren.


Klarerwiki - CC BY-SA 2.0 de

     

Stengels: De forse, rechtopstaande stengels zijn buisvormig, blauwgroen of vaak roodachtig en bovenaan vertakt.


© Ruud Beringen - verspreidingsatlas.nl


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Michael Gasperl - CC BY-SA 3.0


Kenpei - CC BY-SA 3.0

Bladeren: De gesteelde, breed eirond-driehoekige bladen zijn iets leerachtig. De bovenste bladen zijn 5-12 cm. Ze zijn aan de voet recht afgeknot en hebben vier tot zes paar zijnerven.


© Ruud Beringen - verspreidingsatlas.nl

© Ruud Beringen - verspreidingsatlas.nl


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Frank Vincentz - CC BY-SA 3.0

Bloemen: Tweeslachtig. De smalle pluimen zijn bebladerd. Ze groeien in de bovenste bladoksels. De bloemen zijn wit. Drie op de kiel gevleugelde bloemdek-slippen omgeven de twee andere. De bloeiwijze-as is begroeid met korte één- of tweecellige haren. De tuitjes in de bloeiwijze zijn vrijwel kaal en afgerond of kort toegespitst.


H. Zell - CC BY-SA 3.0


Frank Vincentz - CC BY-SA 3.0


Frank Vincentz - CC BY-SA 3.0


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl

Vruchten: Een eenzadige dopvrucht of nootje. De glanzende zaden zijn zwart. Tweezaadlobbig.


© Ruud Beringen - verspreidingsatlas.nl


Udo Schmidt - CC BY-SA 2.0


dzn.eldoc.ub.rug.nl

 

Biotoop

Bodem: Zonnige tot licht beschaduwde plaatsen op matig vochtige, voedselrijke grond (zand, leem en zavel).

Groeiplaatsen: Bosranden, bossen (loofbossen, bronbossen, beekbossen, parkbossen en landgoedbossen), langs spoorwegen (spoordijken en spoorbermen), braakliggende grond, grazige dijken, waterkanten (sloten, beken, kanalen en rivieren), bermen, tuinen, ruigten (humeuze ruigten), ruderale plaatsen, afgravingen (zandgroeven) en industrieterreinen.

Verspreiding

Wereld: Oorspronkelijk uit Japan, China en Taiwan. Ingeburgerd in Europa (sinds de negentiende eeuw), behalve in de meest zuidelijke landen.


gbif.org

Nederland: Plaatselijk vrij algemeen. Het meest in Noord-Brabant, Gelderland, Overijssel en in de kuststrook.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Algemeen. Ingeburgerd in de 19de eeuw.

Japanse duizendknoop

verspreidingsatlas.nl

Bastaardduizendknoop (Fallopia x bohemica)

verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Vrij algemeen, maar minder in de Polders en in de Kempen.
Rode lijst. Criteria niet van toepassing.

Wallonië: Vrij algemeen.

© 2001-2018 K.M. Dijkstra