Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Kale vrouwenmantel - Alchemilla glabra

Andere namen

Frysk: Keale liuweprint

English: Smooth Lady's-mantle

Français: Alchémille glabre

Deutsch: Kahler Frauenmantel

Verouderde of andere namen:

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Rosales

Familie: Rosaceae (Rozenfamilie)

Geslacht: Alchemilla (Vrouwenmantel)

Soort: Alchemilla glabra

Naamgeving (Etymologie): De Nederlandse naam vrouwenmantel heeft zij gekregen omdat de bladeren als een ouderweste mantel geplooid zijn. Alchemilla komt van het Arabische alkemelieh (alchemie), omdat de dauwdruppels, die op de bladen voorkomen, door de alchimisten bij hun experimenten om goud uit allerlei stoffen te verkrijgen, gebruikt werden. Ook bij hun zoeken naar de steen der wijzen werd de plant gebruikt, want men beweerde dat zij geheime krachten bevatte. Glabra betekent onbehaard.

Opmerking: Alchemilla vulgaris is de verzamelnaam van een zeer variabele soort, die tegenwoordig verdeeld wordt in aparte soorten.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Mei, juni, juli, augustus, september en oktober.

Afmeting: 10-60 cm.


P.F. Stolwijk - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Magnus Manske - CC BY-SA 3.0


Magnus Manske - CC BY-SA 3.0


TeunSpaans - CC BY 2.5

Wortels: Een houtige voor een deel boven de grond kruipende wortelstok.


http://herbariaunited.org/


http://herbariaunited.org/


http://herbariaunited.org/


http://herbariaunited.org/

Stengels: De stengel en bladstelen zijn kaal of soms met omhoogwijzende, aangedrukte haren.


TeunSpaans - CC BY 2.5


Formax - CC BY-SA 3.0


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk - CC-BY-NC-SA-2.0 uk


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk - CC-BY-NC-SA-2.0 uk

Bladeren: De bovenkant van de vaak sterk geplooide wortelbladeren is kaal. Op de onderkant groeien alleen op de nerven haren. De steunblaadjes verdrogen niet snel. De rand van het blad is gekarteld.


TeunSpaans - CC BY 2.5


Liliane Roubaudi - CC BY-SA 2.0 FR


Liliane Roubaudi - CC BY-SA 2.0 FR


Hugues Tinguy - CC BY-SA 2.0 FR

Bloemen: Tweeslachtig. Sterk samengestelde bebladerde bloeiwijzen met geelgroene bloemen. De kelkbuis is kaal en de kelkbladen zijn korter tot iets langer dan de kelkbuis.


TeunSpaans - CC BY 2.5


Jerzy Opiola - GFDL


Jerzy Opiola - GFDL


Hedwig Storch - CC BY-SA 3.0

Vruchten: Een eenzadige dopvrucht of nootje. Tweezaadlobbig.


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige tot half beschaduwde plaatsen op vochtige tot vrij natte, matig voedselrijke, bemeste grond.

Groeiplaatsen: Bermen, grasland (hooiland en dotterbloemgrasland) en waterkanten.

Verspreiding

Wereld: Van Ierland tot de Karpaten en van de Pyreneeën tot in Midden-Scandinavië.


gbif.org

Nederland: Vrij zeldzaam. Vrijwel niet in Zeeland en Flevoland.
Rode lijst 2012. Bedreigd. Trend sinds 1950: sterk afgenomen. Zeldzaam. Oorspronkelijk inheems.


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Zeer zeldzaam. Achteruitgaand.
Rode lijst. Zeer zeldzaam. Beschermd.

Wallonië: Zeldzaam, maar vrij algemeen ten zuiden van de lijn Samber en Maas.
Rode lijst. Ernstig bedreigd.

Wetenswaardigheden

Vrouwenmantels kennen een veelzijdige medicinale toepassing. Vroeger werd vrouwenmantel o.a. toegepast tegen ernstige menstruatiepijnen.

© 2001-2018 K.M. Dijkstra