Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Kamvaren - Dryopteris cristata

Andere namen

Frysk:

English:

Français:

Deutsch:

Verouderde of andere namen:

Classificatie

Klasse: Pteropsida

Orde: Filicales

Familie: Dryopteridaceae (Niervarenfamilie)

Geslacht: Dryopteris (Niervaren)

Soort: Dryopteris cristata

Naamgeving (Etymologie): Dryopteris komt van het Griekse drys of dryos (eik) en pteris (varen), waarmee bedoeld wordt een varen die op een eik kan groeien. Cristata betekent kamdragend.

Kruising: Kamvaren kan een bastaard vormen met Smalle stekelvaren (Dryopteris x uliginosa). Dryopteris x uliginosa lijkt sterk op Kamvaren, maar de blaadjes zijn spitser en fijner verdeeld. De bastaard komt voornamelijk voor veenmosrietlanden.
De geheel steriele kruising tussen Kamvaren en Smalle stekelvaren staat op zonnige tot beschaduwde, matig voedselarme tot voedselarme, basenrijke, vochtige tot natte, humeuze, zwak zure tot zure, bij voorkeur venige bodems. Ze is voornamelijk te vinden in laagveengebieden en dan vooral in broekbossen en veenmosrietlanden. De bastaard kan ontstaan waar de arealen van Kamvaren en Smalle stekelvaren samenvallen, Nederland valt daarmee geheel binnen het Europese deel van het verspreidingsgebied. Afgezien van een klein aantal oude vindplaatsen is het taxon zeer zeldzaam in het noorden en het westen van ons land. De hybride vertoont zoals vele kruisingen een veel grotere vegetatieve uitbreiding en is forser dan haar stamouders en is niet geheel winterhard. Ze lijkt wat habitus betreft het meest op Kamvaren, ook wat betreft de gedraaide blaadjes, alleen zijn de blaadjes spitser en fijner verdeeld dan bij deze soort. De bladsteel is lichtgroen en ijl bezet met kleine, eenkleurige, strobruine schubben.
René van Moorsel, 2014 - CC BY-SA 3.0


Dryopteris x uliginosa
Piet Bremer - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Dryopteris x uliginosa
© Loek Batenburg - CC BY-NC-ND 3.0


Dryopteris x uliginosa
© Loek Batenburg - CC BY-NC-ND 3.0


Dryopteris x uliginosa
© Loek Batenburg - CC BY-NC-ND 3.0

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Sporenplant.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Rijpe sporen:Juli, augustus en september.

Afmeting: 30-80 cm.


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Ushakaron - CC0


B.gliwa - CC BY-SA 2.5


© Kjell Nilsen - CC BY-NC-ND 3.0

Wortels:De horizontaal kruipende wortelstok is kort, dik en vertakt.


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


http://herbariaunited.org/


bisque.cyverse.org - CC BY-NC 3.0

Stengels: De bladsteel is begroeid met lichtbruine schubben en onderaan donkerbruin. Meestal is de steel korter dan het blad.


© Laurens Sparrius - verspreidingsatlas.nl


Rüdiger - CC BY-SA 3.0


Ushakaron - CC0


© Loek Batenburg - CC BY-NC-ND 3.0

Bladeren: De bladeren groeien in bundels. De buitenste bladeren zijn onvruchtbaar en overwinteren niet. Ze worden tot 45 cm lang en zijn geveerd met 10 tot 14 blaadjes aan beide kanten. De deelblaadjes staan af en zijn vlak. De steel is niet meer dan half zo lang als de bladschijf. De binnenste bladeren zijn vruchtbaar. Deze zijn langwerpig en vaak wintergroen. Ze worden tot 80 cm lang, groeien rechtop en bestaan uit meer deelblaadjes. Ze zijn een kwart slag gedraaid als de sporen rijp zijn. De deelblaadjes zijn breed driehoekig en gesteeld.


Piet Bremer - CC BY-NC-SA 3.0 NL


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


MurielBendel - CC BY-SA 4.0


Kristian Peters - CC BY-SA 3.0

Vruchten: Sporen. De sporenhoopjes van de bovenste blaadjes hebben een vrij groot dekvliesje.


Piet Bremer - CC BY-NC-SA 3.0 NL


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Biotoop

Bodem: Zonnige tot halfbeschaduwde plaatsen op natte, voedselarme tot matig voeselarme, zwak zure tot zure grond (laagveen en stenige plaatsen).

Groeiplaatsen: Moerassen (veenmosrietland, beekdalmoerassen, laagveenmoerassen en aan de rand van hoogvenen), waterkanten, bossen (moerasbossen en langs bosgreppels), langs spoorwegen (spoorbermen), zeeduinen (duinvalleien) en op natte muren.

Verspreiding

Wereld:Koel-gematigde streken in Noord-Amerika en Europa tot in Midden-Siberië.


gbif.org

Nederland:Plaatselijk vrij algemeen in laagveengebieden en Noordoost-Nederland, zeldzaam in duinvalleien en beeldalmoerassen en zeer zeldzaam in Limburg en verspreide andere plaatsen.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Vrij zeldzaam. Oorspronkelijk inheems.

Kamvaren

Verspreidingsatlas.nl

Kamvaren x Smalle stekelvaren

Verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen:Zeer zeldzaam. Verspreid.
Rode lijst. Zeer zeldzaam. Beschermd.

Wallonië: Zeer zeldzaam. Verspreid.
Rode lijst. Bedreigd.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 12, Jan Kops, P. M. E. Gevers Deijnoot en F. A. Hartsen (1865)


Flora Batava, deel 12, Jan Kops, P. M. E. Gevers Deijnoot en F. A. Hartsen (1865)


Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra