Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Klein blaasjeskruid - Utricularia minor

Andere namen

Frysk: Lytse fûkjeplant

English: Lesser bladderwort

Français: Petite utriculaire

Deutsch: Kleiner Wasserschlauch

Verouderde of andere namen:

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Lamiales

Familie: Lentibulariaceae (Blaasjeskruidfamilie)

Geslacht: Utricularia (Blaasjeskruid)

Soort: Utricularia minor

Naamgeving (Etymologie): Blaasjeskruid dankt de plant aan de blaasjes aan de bladen onder water. Utricularia komt van utricuilus (zakje), om de blaasjes aan de bladen. Minor betekent kleiner.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hydrofyt.

Bloeimaanden: Juni, juli en augustus.

Afmeting: 10-50 cm.


© Joop Verburg  - verspreidingsatlas.nl


© Jelle Hofstra  - verspreidingsatlas.nl


Benjamin Zwittnig - CC BY 2.5 si


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl

Stengels: De horizontale hoofdas is lichtgroen. Aan de hoofdas groeien bleke, vrijwel bladgroenloze zijstengeltjes, die schuin naar beneden groeien en de plant vaak min of meer in de bodem vast zetten. Deze grondstengels hebben blaasjes. De blaasjes zijn ongeveer 2 mm. De draaddunne bloeistengeltjes worden gemiddeld ongeveer 10 cm.


© Grada Menting - verspreidingsatlas.nl


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Kristian Peters - CC BY-SA 3.0


Benjamin Zwittnig - CC BY 2.5 si

Bladeren: De blaadjes zijn lichtgroen en hebben gevorkte, draadvormige slippen. Ze zijn voorzien van enkele zeer kleine blaasjes en eindigen in een zeer spitse top met een borstelhaar. De zijranden zijn gaaf en begroeid met gele haren. Met de vangblaasjes worden kleine kreeftachtigen en waterinsecten gevangen. In de vangblaasjes is het vacuüm en als de haartjes op een blaasje worden aangeraakt springt het open en wordt de prooi naar binnen gezogen. Vertering van de prooi duurt, afhankelijk van de grootte, twaalf minuten tot twee uur. Na de vertering transporteren speciale cellen het voedselrijke water de stengel in, waarbij tegelijkertijd het vacuüm in het blaasje wordt hersteld.


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Bloemen: Tweeslachtig. De bloeiwijze is een tros met twee tot zes bloemen, die boven het water uitsteekt. De 6-8 mm grote bloemen zijn lichtgeel en hebben een al of niet bruin gestreept gehemelte. De onderlip is eerst vlak, maar heeft later teruggeslagen randen. De spoor is zeer kort kegelvormig.


© Joop Verburg - verspreidingsatlas.nl


Benjamin Zwittnig - CC BY 2.5 si


Benjamin Zwittnig - CC BY 2.5 si


Thierry Pernot - CC BY-SA 2.0 FR

Vruchten: Een doosvrucht op een gekromd steeltje. Tweezaadlobbig.


dzn.eldoc.ub.rug.nl


dzn.eldoc.ub.rug.nl

 

Biotoop

Bodem: Zonnige plaatsen in ondiep, beschut, voedselarm, zuur water met een bodem van veen of humeus zand.

Groeiplaatsen: Water (randen van vennen, droogvallende plaatsen, bijv. oevers van gegraven heidevennen, turfgaten in hoogveen, sloten in heidegebieden, plassen en petgaten) en moerassen (slenkjes in trilveenmoerassen, tussen het mos).

Verspreiding

Wereld: Koele en gematigde streken op het noordelijk halfrond.


gbif.org

Nederland: Vrij zeldzaam in Noord-Brabant, Noord-Limburg, Drenthe en Zuidoost-Fryslân en zeldzaam in laagveengebieden en in het oosten en midden van het land.
Rode lijst 2012. Kwetsbaar. Trend sinds 1950: matig afgenomen. Vrij zeldzaam. Oorspronkelijk inheems.


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Zeer zeldzaam in de Kempen. Ook nog op 1 plek in het Brabants district.
Rode lijst. Bedreigd.

Wallonië: Nog slechts op één groeiplaats in de Gaume.
Rode lijst. Ernstig bedreigd. Beschermd.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 7, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall (1836)


Flora Batava, deel 7, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall (1836)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra