Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Klein glidkruid - Scutellaria minor

Andere namen

Frysk: Lyts blaulipke

English: Lesser skullcap

Français: Petite scutellaire

Deutsch: Kleines Helmkraut

Verouderde of andere namen:

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Lamiales

Familie: Lamiaceae (Lipbloemenfamilie)

Geslacht: Scutellaria (Glidkruid)

Soort: Scutellaria minor

Naamgeving (Etymologie): Scutellaria betekent schoteltje (naar het napvormig aanhangsel). Minor betekent kleiner.

Kruising: Klein glidkruid kan een bastaard vormen met Blauw glidkruid (Scutellaria x hybrida).
De bastaard van Blauw en Klein glidkruid staat, net als Klein glidkruid vaak doet, op open, zonnige tot half-beschaduwde, stikstofarme, vochtige tot natte, voedselarme, onbemeste, vrij zure, humusrijke leem. In de omgeving van Oldenzaal in Twente groeit ze op open plekken van bospaden in afwezigheid van de beide stamouders. Deze kruising wordt ook elders in Europa aangetroffen, o.a. in Frankrijk, Engeland, Ierland en Zweden maar is (nog) niet bekend uit Duitsland. Het taxon valt al direct op door de liggende, sterk vertakte groeiwijze en de vrij kleine blauwe bloemen. De lengte van de bloemkroon houdt het midden tussen die van beide ouders, de kroonbuis is minder sterk gekromd dan bij Blauw glidkruid terwijl Klein glidkruid een praktisch rechte kroonbuis heeft. Verder is de bloemkleur duidelijk minder blauw dan bij de eerst genoemde stamouder en heeft een roze zweem. Ook het formaat en de karteling van de bladeren is nagenoeg intermediair.
René van Moorsel, 2014 - CC BY-SA 3.0


Scutellaria x hybrida
© Otto Zijlstra  - verspreidingsatlas.nl

     

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend of eenjarig.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt of helofyt.

Bloeimaanden: Juni, juli, augustus, september en oktober.

Afmeting: 7-25 cm.


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


© JoopVerburg - verspreidingsatlas.nl


Hans Boll - freenatureimages.eu


bertrant.bui - CC BY-SA 2.0 FR

Wortels


http://herbariaunited.org/


http://herbariaunited.org/


http://herbariaunited.org/


http://herbariaunited.org/

Stengels: De iets liggende tot opstijgende stengels zijn aan de voet vertakt.


© JoopVerburg  - verspreidingsatlas.nl


Rasbak - Public Domain


© Malcolm Storey - CC-BY-NC-SA-2.0 uk


© Malcolm Storey - CC-BY-NC-SA-2.0 uk

Bladeren: De bladeren zijn driehoekig-eirond en hebben een afgeronde of hartvormige voet. Ze hebben een gave rand of je ziet aan beide kanten één tot drie ondiepe tanden aan de voet. Ze zijn ongesteeld of heel kort gesteeld.


Rasbak - Public Domain


bertrant.bui - CC BY-SA 2.0 FR


David Mercier - CC BY-SA 2.0 FR


© Malcolm Storey - CC-BY-NC-SA-2.0 uk

Bloemen: Tweeslachtig. De 0,6-1 cm grote bloemen zijn van buiten vrijwel wit en van binnen roze. Op de onderlip zie je een honingmerk. Ze hebben een rechte kroonbuis.


© JoopVerburg - verspreidingsatlas.nl


Emmanuel Stratmains - CC BY-SA 2.0 FR


Hans Dekker - freenatureimages.eu


bertrant.bui - CC BY-SA 2.0 FR

Vruchten: Een splitvrucht. Tweezaadlobbig.


Emmanuel Stratmains - CC BY-SA 2.0 FR


© Malcolm Storey - CC-BY-NC-SA-2.0 uk


dzn.eldoc.ub.rug.nl

 

Biotoop

Bodem: Zonnige tot meestal half beschaduwde, vrij open plaatsen op vochtige tot vaak natte, voedselarme, onbemeste, zwak zure, humusrijke grond (zand, leem, zure klei en veen).

Groeiplaatsen: Grasland (moerassig schraalland en beekdalhooiland), natte heide, bossen (natte bossen, langs natte bospaadjes en bosgreppels en moerasbossen langs beekjes en afgesneden Maasmeanders), moerassen en waterkanten.

Verspreiding

Wereld: West-Europa, van Zuid-Portugal tot West-Schotland, Nederland en Noordwest-Duitsland.


gbif.org

Nederland: Zeldzaam in Noord-Brabant en Noord-Limburg en zeer zeldzaam elders in het oosten en midden van het land en op Texel.
Rode lijst 2012. Bedreigd. Trend sinds 1950: zeer sterk afgenomen. Zeldzaam. Oorspronkelijk inheems.

Klein glidkruid

verspreidingsatlas.nl

Klein glidkruid x Blauw glidkruid (Scutellaria x hybrida)

verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Zeldzaam in de Kempen, delen van het Hageland en Haspengouw en ten zuidoosten van Brugge. Elders zeer zeldzaam. Sterk afgenomen.
Rode lijst. Thans niet bedreigd.

Wallonië: Vrij zeldzaam in de Ardennen. Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 9, Jan Kops en Johannes Everhardus van der Trappen (1846)


Flora Batava, deel 9, Jan Kops en Johannes Everhardus van der Trappen (1846)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra